C.S. Adama van Scheltema

Profiel

Achternaam: Adama van Scheltema
Initialen: C.S.
Voornamen: Carel Steven
Geboren: 26-02-1877
Te: Amsterdam
Overleden: 06-05-1924
Te: Bergen
Pseudoniem(en): Toen hij op het gymnasium zat, gebruikte hij het pseudoniem Melas.

Toen zonk het leven heen van elken stillen boom,
Toen rezen neevlen uit de leeggeworpen hoven
Om 't laatste licht van den zomer uit te dooven,
En werd het oude dorp een vage dunne droom.
(C.S. Adama van scheltema, Herfstavond (fragm.), Eenzame liedjes, blz. 50)

Voor tweedehands boeken	Ook van C.S. Adama van Scheltema
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Poëzie

Een weg van verzen (1900)
uit den dool (1901)
Van zon en zomer (1902)
Zwerversverzen (1904)
Eenzame liedjes (1906)
Uit stilte en strijd (1909)
Eerste oogst (verzamelbundel) (1912)
Zingende stemmen (1916)
De wilgen (1916)
De keerende kudde (1920)
De tors (1924)
Verzamelde gedichten (1924)
Gevleugelde spreuken (1925)
Poëzie en proza uit het werk van C.S. Adama van Scheltema (gekozen door Arn. Saalborn) (1930)
Verzamelde gedichten (1934)
Een weg van verzen en Uit den dool; verzamelde gedichten (1962)
Er ging iets moois voorbij (bloemlezing door H. Roest) (1975)
Mijn hospita (bibliofiel, 99 ex.) (1983)

geen

Proza

Poëzie en proza uit het werk van C.S. Adama van Scheltema (gekozen door Arn. Saalborn) (1930)

Brieven

Droeve snaar, vriend van mij. Carel Steven Adama van Scheltema & Luitzen Egbertus Jan Brouwer (bezorgd door D. van Dalen) (1984)
1 brief van C.S. Adama van Scheltema aan L.E.J. Brouwer (07-02-1904) in 'Briefgeheim', samengesteld door René van Stipriaan (1993)

Toneel:

Mei-Droom (1912)
Naakt model (1917)

Overig non fictie:

Levende steden: I. Londen (1903)
Levende steden: II. Dusseldorp, of De ontmoetingen van Petrus Cordatus (1903)
Levende steden: III. Amsterdam (1904)
De grondslagen eener nieuwe poëzie, proeve ener maatschappelijke kunstleer (1907)
Italië. Indrukken en gedachten. Een causerie (1914)
Over idealisme (1916)
Kunstenaar en samenleving (1922)

Vertalingen/bewerkingen

Goethe, Faust (met Nico van Suchtelen) (1911)
Ibsen, Peer Gynt (1922)

C.S. Adama van Scheltema schreef een voorwoord voor

Margot Vos, 'Gulden blauw' (1917)
Margot Vos, 'De nieuwe lent' (1923)

Bloemlezingen

'Gebloemleesd'

Poëzie:

1 gedicht: 'De krekels en de wandelaar' in 'Verzen', samengesteld door Dr. J. Aleida Nijland (1908)
5 gedichten in 'Onze dichters', door Gust. van Elring (1909)
4 gedichten in 'Nieuwste Nederlandsche Lyriek', verzameld door Laurens van der Waals (1910)
4 gedichten in: 'P. van Renssen, Nieuwe Nederlandsche lyriek' (1927)
2 gedichten in Leesboek voor gymnasiaal, middelbaar en voortgezet onderwijs II, verzameld door G. Leffertstra (1934)
3 gedichten in 'Het boek voor de jeugd', samengesteld door Cor Bruijn, Arie Pleysier, Age Scheffer, Theo J. Thijssen en Piet Schuhmacher (1937)
1 gedicht: 'Holland' in 'Lof van Nederland: Zijnde een verzameling zoowel van ouds beproefde als kortelings geschreven gedichten verzen en rijmen waarin de schoonheid des vaderlands te water en te land wordt zichtbaar gemaakt ... ', samengesteld door J.W.F. Werumeus Buning (ca. 1940)
2 gedichten in 'De schoonheid van ons land I. Het landschap' (1941)
1 fragment: 'Amsterdam' in 'De schoonheid van ons land II. De steden' (1941)
1 gedicht: 'Holland' in 'Herrijzenis' (1945)
2 gedichten in 'Barnsteen'. Een verzameling gedichten voor jonge mensen', bijeengebracht door C. Prinsen (1951)
2 gedichten in 'Poëzie op de planken' (1954)
8 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1100-1900', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1955)
2 gedichten in 'Apollo's reis door Nederland. Een verzameling geografische gedichten', samengevoegd door Laurens van der Waals (1956)
2 gedichten in 'Ritme en rijm deel 1', (Schoolradio, 1957)
1 gedicht: 'Het orgel' in 'Muziek en poëzie', bijeengebracht door Johan de Molenaar (1959)
2 gedichten in 'Ritme en rijm deel 2', (Schoolradio, 1960)
1 chanson: 'Meisje...' in 'Nederlandse chansons', verzameld en ingeleid door Jaap van de Merwe (1960)
2 gedichten in 'Wiltzangh. Met de dichters in de natuur', samengesteld door Gabriël Smit (z.j.)
1 gedicht: 'Het geluk' in 'Het krekeltje. Declamatiebundel ten dienste van jongerenbeweging en algemeen vormend onderwijs' (K.N.B.J.B., z.j.)
3 gedichten in 'Nederlandse schrijvers en schrijfsters II', L. Leopold (17e druk, 1961)
1 gedicht: 'Holland' in: 'Voordragen, een reciteerbundeltje, tweede deeltje', samengesteld door A. Wildeman (z.j.)
2 gedichten in 'De liefde zingt in verzen', bijeengebracht door C.J. Kelk en Halbo C. Kool (z.j.)
2 gedichten in 'Moderne lyriek' bijeengebracht door C.J. Kelk en Halbo C. Kool (z.j.)
4 gedichten in 'Een nieuwe bundel verzen', verzameld door Dr. G. Kazemier (13e druk, 1967)
2 gedichten in 'Een moederhart, een gouden hart. Dichters over hun moeder', verzameld door Gerrit Komrij (1973)
1 liedtekst: 'De roden roepen' in 'Gij zijt kanalje! heeft men ons verweten. Het proletariërslied in Nederland en Vlaanderen', Jaap van de Merwe (1974)
6 gedichten in 'Al bleef ik eeuwig ongelezen. Tijdgenoten der Tachtigers die Tachtig meden of bestreden', bijeengebracht door Lukas Peregrijn (1974)
2 gedichten in 'Groot verzenboek voor al wie jong van hart is', samengesteld door Karel Jonckheere (1978)
5 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
1 gedicht: 'Zomer' in 'De Seizoenen', tekstkeuze C. Buddingh' (1981)
4 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
1 gedicht: 'De dijk' in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
1 gedicht: 'Kindergedachten' in 'Het is een blijde dag. Romantische dichters over geluk', realisatie Rob Lucas (1986)
1 gedicht: 'De dijk' in 'Gelezen worden ze ontelbre malen. De bekendste gedichten uit de Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1986)
1 gedicht: 'De dijk' in 'Het geld dat spant de Kroon', bijeengebracht door Gerrit Komrij (1987)
1 gedicht: 'Heimwee' in '68 dichters op weg naar huis' (bulkboek 171), samengesteld door Patty Voorsmit (1987)
3 gedichten in: 'Het nachtegalenbosje. Poëzie uit Vlaanderen en Nederland 1880-1916', samengesteld door Hubert van Herreweghen en Willy Spillebeen (1990)
1 gedicht: 'Kleinood' in 'De mooiste liefdesgedichten' verzameld door Sipke van der Land (1991)
2 gedichten in 'Domweg gelukkig in de Dapperstraat', samengesteld door C.J. Aarts en M.C. van Etten (1994)
1 gedicht: 'De stilte' in 'De mooiste geloofsgedichten van vroeger en later en nu, verzameld door Sipke van der Land (1994)
1 gedicht: 'Holland' in 'Literair landschap. Dichters en schrijvers over Nederland', samengesteld door Peter van Zonneveld (1998)
1 gedicht 'De dijk' in 'Ik ging naar Bommel om de brug te zien. Nederland in 100 liedjes en gedichten', bijeengebracht door C.J. Aarts en M.C. van Etten (1998)
3 gedichten in 'Van Aphen tot Zonderland'. De Nederlandse kinderpoëzie verzameld door Anne de Vries' (2000)
5 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
2 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)

Proza:

8 citaten in 'Eenvoudige Wijsheid voor Jong en Oud', verzameld en gerangschikt door W. Hoogenboom en A.S. Moerman (z.j.)
2 citaten in 'Andermans wijsheid', bijeengebracht door K. ter Laan (1961)
3 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (1981)
1 citaat in 'Kosmos groot citatenboek' (1986): 'Zij die alle stilte vrezen, hebben nooit hun hart gelezen.'
4 citaten op 'De beste Citaten cd-rom', samengesteld door Gerd de Ley (2000)

Tonen

Tijdschriften

C.S. Adama van Scheltema schreef voor 'De Socialistische Gids'.
C.S. Adama van Scheltema richtte samen met Laurens van der Waals 'Orpheus' op.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

H. Bolkestein e.a., Ter herdenking van C.S. Adama van Scheltema (1929)
Een bijdrage: 'Herinneringen aan den dichter C.S. Adama van Scheltema' met een portret en een overdruk van een handschrift in 'Geschenk 1933', door Margot Vos.
Een hoofdstuk: 'Adama van Scheltema en zijn tekort' in 'Steekproeven' van G. Stuiveling (1950)
F. Drost, C.S. Adama van Scheltema (proefschrift) (1952)
Een beschouwing over de gedichten 'De sterren' en 'Moed' in 'Dichterland. Inleiding tot het genieten van poëzie' van W.M.L.E. van Leeuwen (9e druk, 1956)
Een hoofdstuk over C.S. Adama van Scheltema in 'Nog meer herinneringen uit de oude tijd' van Annie Salomons (1962)
Angela Groothuizen zingt op haar CD 'Melk en honing' (2008) het nummer 'Voorbij' van Adama van Scheltema.

Naar Boven

Literaire prijzen

D.A. Thieme-prijs 1911 voor zijn dichtwerken.

Naar Boven

Opmerkingen

Zijn vader was een kunsthandelaar. Zijn grootvader was ee nbekende predikant-dichter.
C.S. Adama van Scheltema studeerde - na het gymnasium - vanaf 1896 enige tijd medicijnen.
Hij stopte met zijn studie en werd toneelspeler (o.a. bij Heijermans). Later ging hij in de kunsthandel
Hij sloot zich in 1899 aan bij de Ned. toneelvereniging en debuteerde die zomer op de Alkmaarse kermis.
Toen zijn vader in 1899 stierf, stopte C.S. Adama van Scheltema ook met het toneel en wijdde zich geheel aan de literatuur.
In 1902/1903 woonde hij in Heelsum.
Rond 1900 werd hij lid van de SDAP.
C.S. Adama van Scheltema trouwde in 1907 met Anna Catharina Kleefstra.
Van 1907 tot 1913 reisde hij veel. Hij woonde o.a. enige tijd in Parijs, Florence, Rome en München.
Hierna ging hij in bergen (N.H.) wonen, in het huis 'De windroos'.
C.S. Adama van Scheltema kwam uit de 'hogere stand', maar raakte als medisch student geïnspireerd door het socialisme.
C.S. Adama van Scheltema was enkele tientallen jaren een zeer populaire volksdichter.
Hij probeerde strijdbare, maar vreugdevolle en begrijpelijke gedichten te schrijven, waarin het socialisme en de natuur de belangrijkste thema's waren.
In zijn 'Proeve ener nieuwe poëzie' keerde hij zich tegen 'De Tachtigers'.
Door de Eerste Wereldoorlog en de revoluties daarna, raakte hij geschokt en teleurgesteld in zijn wereldbeeld.
Door de fininciële crisis van begin jaren twintig raakte hij een deel van zijn geld kwijt.
C.S. Adama van Scheltema overleed plotseling in zijn huis 'De windroos', wellicht aan de gevolgen van een val van de trap, twee weken daarvoor.
Hij werd op 09-05-1924 begraven op begraafplaats Westerveld (graf I/68) in Driehuis.
De straat waaraan zijn huis 'De windroos' in Bergen staat, werd later omgedoopt tot Adama van Scheltemaweg.

Naar Boven

Anderen over C.S. Adama van Scheltema

Meer dan vier jaar lang mocht ik bij kortere of langere tusschenpoozen zijn raadgevingen, vermaningen en aanmoedigingen ontvangen. Bij het doorlezen van den stapel word ik telkens opnieuw getroffen door zijn goedheid en onbaatzuchtige hulpvaardigheid. Wat schreef hij een prettige frissche stijl, zonder bombast of mooidoenerij, zonder vertoon van geleerdheid of de aanstellerige gewichtigheid van een meerdere in de kunst! Eenvoudig en hartelijk, met hier en daar een geestige opmerking of een ondeugend woord, zoo waren zijn brieven, die mij, beginnelinge, zoo groote steun waren op den weg der eigen ontwikkeling. (Margot Vos, Geschenk 1933, blz. 139)
Hij was zeer productief, doch het gehalte van zijn werk was hieraan niet evenredig, meer dan om zijn sociaal-getinte lyriek zal hij waarschijnlijk voortleven om een aantal van zijn frisse en bekoorlijke natuurgedichten. (C. Buddingh', Encyclopedie voor de wereldliteratuur, blz. 11)
Dat zijn eenvoudig te vatten gedichtjes ook in 't cabaret terechtkwamen is niet te verbazen. Ze waren fris en direct aansprekend. (Jaap van de Merwe, Nederlandse Chansons, blz. 15)
Aan het begin van deze eeuw te populair socialistisch dichter. (Gerrit Komrij, Een moederhart, een gouden hart, blz. 161)

Naar Boven

Mijn favoriete citaat

'k Ruik weer mijn eigen jeugd,
Het geurt uit een verleden
Naar iets - dat me half nog heugt,
En half is weggegleden.
( Buxusgeur (fragm.), Verzamelde gedichten, blz. 280)

Naar Boven

Bronnen o.a.

P. van Renssen, Nieuwe Nederlandsche lyriek (1927)
W.L.M.E. van Leeuwen, Dichterland (z.j.)
C. Buddingh', Encyclopedie voor de wereldliteratuur (1954)
Jan van Geelen, Auteurs van de 20e eeuw (1966)
Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
Querido's letterkundige reisgids (1983)
De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden (1985)
Hun laatste rustplaats (1985)
Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
Prisma van de pseudoniemen (1992)
Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
Encarta '98 (1997)
Hans Heesen e.a., Waar ligt Poot (1997)
Spectrum Encyclopedie (1998)
Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)

Naar Boven

Schrijversinfo.nl

C.S. Adama van Scheltema

Profiel

Werk

Poëzie

Proza

Brieven

Toneel:

Overig non fictie:

Vertalingen/bewerkingen

C.S. Adama van Scheltema schreef een voorwoord voor

Bloemlezingen

'Gebloemleesd'

Poëzie:

Proza:

Tijdschriften

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

Literaire prijzen

Opmerkingen

Anderen over C.S. Adama van Scheltema

Mijn favoriete citaat

Links:

Bronnen o.a.