Achternaam: Blokker

Roepnaam: Jan

Voornamen: Jan Andries

Geboren: 27-05-1927

Te: Amsterdam

Overleden: 06-07-2010

Te: Amsterdam

Pseudoniem(en): Jan Blokker gebruikte de pseudoniemen Okko Schuit en Aldo Flakkeberg voor zijn kinderboeken. Hij gebruikte ook het pseudoniem Drs. E.J. Diepgrondt.

Werk:

Proza/columns:

• Séjour (1951)
• Bij dag en ontij (1952)
• Parijs, dode stad (1952)
• Knollen en citroenen (cursiefjes uit het 'Het Algemeen Handelsblad') (1956)
• De erotiek van het dagelijks leven (1959)
• Een avondjurk op de achterbank... : naar het filmfestival in Cannes met de 2CV van Jan Blokker (1962)
• Ben ik eigenlijk wel links genoeg? (1974)
• Kijk uit, achter je (1975)
• Ga direct naar de gevangenis, ga niet langs AF, u ontvangt geen ƒ 200,- (1976)
• Het eeuwige examen (1977)
• Formatieweeën (nieuwjaarsgeschenk, 1977)
• Altijd is Kortjakje ziek (1978)
• Afscheid van televisieland (1979)
• Voorbij, voorbij, oh, en voorgoed voorbij (nieuwjaarsgeschenk, 1979)
• Mij hebben ze niet (1980)
• Betere tijden (nieuwjaarsgeschenk, 1980)
• Is m'n haar eigenlijk al weer kort genoeg? (1982)
• Luchtig bekeken... : columns en cartoons uit Schipholland (met Henri Knap) (1984)
• Mag het ook zwart? (1984)
• Het station van Heerenveen (1986)
• Glasnost in Staphorst (jaarwisselingsgeschenk, 250 ex.) (1987)
• Ben ik eigenlijk wel paars genoeg? (1998)
• De afrekening - Kroniek van het lange jaar 2002 (2003)

Voor kinderen:

• De verdwenen treiler (met Bob de Graaf) (1951)
• Jongens helpen in de nood (met Bob de Graaf) (1953)
• Handschrift gevonden. Een vreemd avontuur van twee H.B.S.-ers (1955)
• Avontuur in Frankrijk (1955)
• Op zoek naar een oom (1960)
• Ferme Jongens (1961)
• Het kalekoppenhuis (1978)
• Jeroen de Grote (1979)

Toneel:

• Esmée (Libretto, muziek van Theo Loevendie) (1995)

Scenario's:

• Fanfare (Bert Haanstra, 1958)
• Makkers staakt uw wild geraas (Fons Rademakers, 1961)
• Monsieur Hawarden (Harry Kumel, 1966)
• Bij nader inzien (met Leon de Winter) (tv, Frans Weisz, 1991)
• Eline Vere (naar Couperus) (1992)
• Esmée: opera in twee akten en tien scènes (libretto, 1995)

Overig non-fictie:

• Thijl Uilenspiegel (AO, 19-10-1956)
• Meisjes van Nederland/Jeunes filles des Pays Bas/The girls of Holland/Mädchen von Holland (1959)
• Dit is uw droedel (1959)
• Versche droedels (1959)
• Ferme jongens: een "wie is wie" voor beginners (1961)
• Zo is het toevallig ook nog 's een keer: drie seizoenen 'Zo is het...' in teksten en foto's (met R. Ferdinadusse en D. Frenkel Frank) (1966)
• Niets aan de hand: de wereld ten tijde van P. de Jong en J. Luns (1971)
• De waarheid ligt op het slagveld (3 delen, met anderen) (1978)
• 'Leden van de Staten-Generaal': Nederland onder Juliana : de troonredes (1981)
• Als de dag van gisteren (1981)
• Luizen in de pels: 100 jaar journalistiek in Nederland (redactie, met Martin van Amerongen en Herman van Run) (1984)
• Kwaliteit staat erboven. Discussie over kwaliteit (lezing) (1986)
• Wij zullen dan maar hopen dat we er met een kleiner bedrag afkomen: het Holland Festival en de Hollandse samenleving (1987)
• De wond'ren werden woord en dreven verder, Honderd jaar informatie in Nederland 1889-1989 (1989)
• De kwadratuur van de kwattareep: zestig jaar Collectieve Propaganda voor het Nederlandse Boek (1990)
• De kroon en de mestvork: enige opmerkingen over de pers en haar vrijheden (1992)
• Tweede lezing : gesprekken & kwaliteit (met anderen) (1994)
• Het boek van het jaar 1998: Nederland in beeld (met Daniel Koning en Hub. Hubben) (1999)
• Jongens van Jan de Witt (2001)
• Feestrede: uitgesproken ter gelegenheid van de 75ste verjaardag van Harry Mulisch (bibliofiel, 350 ex.) (2002)
• Verguld Nederland: het vernis van de welvaart in acht fotoreportages (met anderen) (2003)
• Het vooroudergevoel - De vaderlandse geschiedenis (met schoolplaten van J.H. Isings) (met Jan Blokker jr. en Bas Blokker) (2005)
• Een essay in '' Het bijzondere van Holland : een geschiedenis van Holland in 25 verhalen', Eelco Beukers en Thimo de Nijs (2005)
• Waar is de Tachtigjarige Oorlog gebleven? (2006)
• Er was eens een God - Bijbelse geschiedenis (met platen van J.H. Isings) (met Jan Blokker jr. en Bas Blokker) (2006)
• Nederland in twaalf moorden - Niets zo veranderlijk als onze identiteit (met Jan Blokker jr. en Bas Blokker) (2008)
• Nederlandse journalisten houden niet van journalistiek (2010)

Vertalingen:

• Leif Krantz en Ulf Löfgren, Wij gaan de lucht in (1964)
• Heinrich Böll, Huizen zonder vaders (1968)
• Kumakura Yoshiyasu, Kyojin suhoifurubando

Vertaald:

• 'Op zoek naar een oom' werd in het Hongaars en Japans (1968) vertaald.

Jan Blokker schreef een inleiding voor/opmerking bij:

• M. Mok, Berijmde bokkesprongen (1962)
• J. Reichenfeld, Schrijven over muziek kan eigenlijk niet: negentien beschouwingen over muziek (1979)
• A.J.P. Taylor, Hoe oorlogen beginnen (1980)
• Pieter Broertjes en Arendo Joustra, Ambtenaren in actie : reportage van een Hollandse herfst (1984)
• Eddy Posthuma de Boer (foto's) / Ben Haveman (tekst), 'Amsterdam, stad van mijn leven' (2003)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 liedtekst: 'Uw trouwe lezeres' in 'Cabaret', o.l.v. Riwka Bruining (1957)
• 1 liedtekst: 'Uw trouwe lezeres' in 'Zij kon het lonken niet laten. Liedteksten uit het Nederlandse cabaret van 1945 tot nu' bijeengebracht door Guus Vleugel (1989)

Proza:

• 4 teksten in 'Cabaret', o.l.v. Riwka Bruining (1957)
• 3 verhalen in 'Lachen is leven', bijeengelezen door Mr. E. Elias en A. Duif (1958)
• 1 verhaal: 'En zo, luisteraars' in 'Op de kleine trom of De kunst van het stukje', samengestel door Barend de Goede (z.j.)
• 2 verhalen in 'Cursief', najaarspremie Wereldbibliotheek (1969)
• 1 verhaal: 'Ontwikkeling' in 'Literair akkoord 14' samengesteld door Christine D'Haen, Wim Hazeu, Hubert van Herreweghen, Willem G. van Maanen (1971)
• 3 verhalen in 'Stukjes op naam', redactie Joke Veeninga (1972)
• Bijdragen in 'Bulkboek 3' (1972)
• 1 citaat in 'Standaard modern Citatenboek' samengesteld door Gerd de Ley (1973): 'Het stichten van verwarring is heel nuttig in een maatschappij die van dogma's en tegenstrijdige zekerheden aan elkaar hangt.'
• 1 verhaal: 'Op zoek naar een oom (fragm.)' in 'De boekenmolen 6', A. Lens en C.J.H. van Reenen (1974)
• 1 fragment: 'Krentenbollen met roomboter' in 'Je weet niet wat je leest', een min of meer komplete doorsnee-bloemlezing van wat de nederlander leest (1978)
• 6 columns in: 'Columnisten in de jaren zeventig' (Nico Schepemaker, Jan Blokker, Renate Rubinstein, Kees van Kooten, Simon Carmiggelt), Bulkboek 109 (1980)
• 4 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
• 1 verhaal: 'Op zoek naar een oom' in 'Leesgoed. Bloemlezing uit Nederlandse kinderboeken', samengesteld door Netty Heimeriks en Beccy de Vries (1980)
• Een bijdrage in 'Klein gedenkboek van liefde en haat', Eddy Posthuma de Boer (1980)
• 2 fragmenten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 8 citaten in ''t Zal je gezegd worden. Venijn en vitriool, schimpscheuten en schofferingen uit heden en verleden', samengesteld door W.F. & W.A. Buddingh' (1983)
• 1 verhaal: 'Het geluk is eraf' in 'De Kat in de boekenkast. Nederlandse schrijvers over katten'samengesteld door Tilly Hermans en Pieter van Oudheusden (1984)
• 3 verhalen in 'Licht letterland. Vermakelijk proza uit de moderne Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1985)
• 3 citaten in 'Kosmos groot citatenboek' (1986)
• 1 verhaal: 'Kleine jetlag' in 'Adieu adieu sweet Bahnhof. De beste reisverhalen van 1987', (1988)
• 1 verhaal: 'Tussen Heine en Wagner' in 'Rusteloze reizen. De beste reisverhalen van 1989', bijeengebracht door Rudi Wester (1990)
• 1 verhaal: 'Reis naar het einde van de DDR' in 'Verre Verlangens. De beste reisverhalen van 1990', bijeengebracht door Rudi Wester (1991)
• 1 verhaal: 'Waarom ik van Amerika blijf houden' in 'Reislust. De beste reisverhalen van 1991', bijeengebracht door Rudi Wester (1992)
• 3 citaten in 'Prisma van de citaten' (1994)
• Een bijdrage in 'Een Nederlands wonder : vijftig jaar Holland Festival', Jessica Voeten (1997)
• 1 tekst: 'Beeldreligie' (met anderen) in 'Is God thuis? een bonte verzameling liedjes, conferences en gedichten over God en Zijn (Haar?) wereld', bijeengebracht door Kick van der Veer (1997)
• 1 verhaal: 'Theater Habsburg' in 'Reiskoorts. De beste Nederlandse en Vlaamse reisverhalen van 1999', bijeengebracht door Rudi Wester (2000)
• 1 verhaal: 'Geld bestaat' in 'Klinkende munt. De mooiste verhalen over geld', samenstelling Petra Waaijer en Bibian Harmsen (2000)
• 1 verhaal: 'Moet blijven' in 'De wadden. De mooiste verhalen over de zee en de eilanden', samenstelling Hannemieke Stamperius (2001)
• Fragmenten uit het essay 'Kwaliteit staat erboven' in 'De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays', samengesteld door Joost Zwagerman (2008)
• 1 brief: 'Ach, kinderen' in 'Titaantjes waren we. Schrijvers schrijven zichzelf' (2010)

Tijdschriften:

• Jan Blokker werd na zijn studie kunstredacteur (als leerlingjournalist) bij het 'Parool'.
• Jan Blokker schreef 'cursiefjes' (gebundeld in 'Knollen en citroenen') en filmrecensies in 'Het Algemeen Handelsblad'.
• 'Op zoek naar een oom' verscheen voor het eerst in het kinderblad 'Kris Kras'.
• Jan Blokker schreef in 1968 zijn eerste column voor 'De Volkskrant'. In 1979 werd hij er adjunct-hoofdredacteur.
• Jan Blokker publiceerde in 'VPRO-gids', 'Waddenbulletin'.
• In 2006 stapte hij over van 'De Volkskrant' naar het 'NRC-Handelsblad'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• Jan Blokker schreef samen met Bert Haanstra het scenario voor de film 'Fanfare'.
• Een interview met Jan Blokker in 'Geen daden maar woorden: interviews' van Fernand Auwera (1970)
• Bulkboek 109 was o.a. aan Jan Blokker gewijd, met als titel: 'Columnisten in de jaren zeventig'.
• Een bijdrage over Jan Blokker in 'Lexicon van de jeugdliteratuur' door Joke Linders-Nouwens (augustus 1985)
• Een column: 'Jan Blokker en Israël' in 'Tijd van leven' (1987) van Renate Rubinstein.
• Een column over/tegen Jan Blokker: 'Ontmaskering' in 'Overgangscursus' van Renate Rubinstein (1990)
• Jan Blokker schreef het lemma 'onderdaan' voor 'Het vergeetwoordenboek' (1994)
• 1 parodie op werk van Jan Blokker (door Theodor Holman) in 'Ik ben geboren in Apeldoorn. Groot parodieënboek' (samenstelling Rody Chamuleau en J.A. Dautzenberg) (1994)
• 1 hoofdstuk over Jan Blokker in 'Op het tweede gezicht' (1998) van Kees Fens en Bas van Klees.
• Een interview met Jan Blokker in 'De interviewer' van Ischa Meijer (1999)
• Uit defotocollectie Nederland stelde Jan Blokker de tentoonstelling 'Jongens van Jan de Witt' samen, die in 2001 te zien was in de nieuwe Kerk in Amsterdam.
• Janneke Vonkeman (redactie), 'Gouden Ganzenveer, Jan Blokker' (2003)
• 1 portret van Jan Blokker in '222 schrijvers. Literaire portretten' van Eddy en Tessa Posthuma de Boer (2005), met het citaat 'Een schrijver is afhankelijk van wat hij van zijn omgeving krijgt. Een stapje verder gaat de schrijver als hij in de werkelijkheid dingen arrangeert om er een roman uit te halen.'
• 'Nederland in twaalf moorden : niets zo veranderlijk als onze identiteit', voorgelezen door de auteurs (6 CD's, 2008)

(Literaire) prijzen:

• Reina Prinsen Geerligs-prijs 1950 voor 'Séjour'.
• 'Op zoek naar een oom' werd uitgeroepen tot Het Beste Kinderboek van 1961.
• In 1992 werd Blokker buitengewoon hoogleraar journalistiek in Rotterdam.
• Gouden Kalf 1993 voor zijn verdiensten voor de Nederlandse film.
• Nipkow-schijf
• Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
• Gouden Ganzenveer 2003, vanwege zijn grote betekenis voor het geschreven woord in Nederland.
• Eredoctoraat in Groningen (2004) vanwege zijn rijk en veelzijdig oeuvre.
• Machiavelliprijs 2006 voor zijn markante bijdrage aan de communicatie tussen politiek, overheid en burger.

Jan Blokker was lid van de jury voor:

• Reina Prinsen Geerligs-prijs 1963, 1964.
• Libris Woutertje Pieterse-prijs 1988, 1989, 1990.
• Busken Huet-prijs 2001.
• Amsterdamprijs voor de kunsten 2003.
• Gouden Ganzenveer 2004.

Opmerkingen:

• Jan Blokker werd geboren in Amsterdam. Zijn vader werkte er op een kantoor.
• Hij ging naar de H.B.S. aan de Keizersgracht.
• Jan Blokker studeerde (enkele jaren) Nederlands en geschiedenis aan de Vrije Universiteit in Amsterdam.
• Jan Blokker was journalist, columnist en schrijver.
• Jan Blokker schreef teksten voor cabaret Tingel-Tangel.
• Jan Blokker was een gezaghebbend filmrecensent.
• Jan Blokker werkte van 1968 tot 1979 bij de VPRO. Hij werkte o.a. mee aan het programma 'Zo is het toevallig ook nog 's een keer' (1966) en was eindredacteur.
• Jan Blokker was van 1983 tot 1993 voorzitter van het Productiefonds voor de Nederlandse Film.
• Hij richtte in 2001 in de Nieuwe Kerk in Amsterdam een fototentoonstelling in, waarin de specifieke volksaard van de Nederlanders naar voren kwam.
• In 2003 onderging Jan Blokker een zware operatie vanwege longkanker.

Anderen over Jan Blokker:

• In de Volkskrant van vanochtend weer een schitterend stukje van Jan Blokker, ditmaal over 'de zich steeds uitbreidende terreur van de zg. sociale wetenschappen'. Er is weinig proza dat ik met zoveel plezier en instemming lees als zijn column. (C. Buddingh', En in een mum is het avond, blz. 259, 07-03-1974)
• Jan Blokker citeert in zijn columns nogal eens zijn moeder. Hij moet de nuchtere verbale daadkracht van haar hebben. Van zijn vader heeft hij een grote daad vastgelegd. Die plakte op zondagmiddag de plaatjes in de Verkade-albums van Jacques P. Thijsse (ach, de hele cultuur van de jaren dertig is die van Thijsse en Thijssen). Vervolgens ging hij erop zitten om het album plat te krijgen. De natuur van Thijsse, het achterste als boekenpers, de radio Beethoven ruisend en dat alles voor je kinderen. Dat is cultuur. (Kees Fens, Volkskrant, 31-08-1992)
• Zijn onafhankelijkheid van geest en zijn tot systeem geworden wantrouwen jegens de betweters van o.a. de sociale sector en de politiek maken hem tot een erfgenaam van Ter Braak. (Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur, blz. 40)
• Als we voorzichtig mogen stellen dat we na die 34 jaar van pak hem beet honderd Volkskrant-columns per jaar Blokker een beetje kennen, weten we in elk geval dat hij zelden de aanvechting heeft zich demonstratief achter iets op te stellen, want dat rekent hij niet tot zijn taak als journalist. Hij blust de brand niet, hij kijkt of de spuitgasten hun werk naar behoren doen. Hij schiet als een eenling vanaf de zijlijn of hij vuurt als een sluipschutter uit een boom. Alleen degenen, en dat zijn er nogal wat, die wantrouwig in de gaten gehouden moeten worden, kunnen hem achter zich vermoeden. (Bas van Kleef, Volkskrant, 27-05-2002)

Mijn favoriete citaat:

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Jan Blokker
• DBNL - Jan Blokker
• Fernand Auwera - interview met Jan Blokker
• De Harmonie - Jan Blokker
• Siegfried Woldhek - tekening Jan Blokker
• DBNL - Ben ik eigenlijk wel links genoeg - volledige tekst
• Coen Verbraak (VN) - Jan Blokker: ‘Wie nu in de war is, was dat altijd al’

Bronnen o.a.:

• C. Buddingh', Encyclopedie voor de wereldliteratuur (1954)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden (1985)
• Prisma van de pseudoniemen (1992)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
• Website Koninklijke Bibliotheek (april 2009)