Johan Brouwer

Profiel

Achternaam: Brouwer
Voornaam: Johan
Geboren: 31-05-1898
Te: Delfshaven
Overleden: 01-07-1943
Te: Overveen
Pseudoniem(en): Johan Brouwer schreef onder het pseudoniem Johannes Geerlinck de psychologische roman 'Vandaag geen spreekuur' (1942). In 1939 verscheen 'De schatten van Medina-Sidonia' onder het pseudoniem Maarten van de Moer.

Voor tweedehands boeken	Ook van Johan Brouwer
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Proza

De schatten van Medina-Sidonia (1939)
Vandaag geen spreekuur. Het verborgen leven van een oude stad (1942)
In de schaduw van de dood (heruitgave van 'De schatten van Medina-Sidonia') (1946)

Naslagwerken

Nederlands-Spaans en Spaans-Nederlands woordenboek (met M. Greevink) (1935-1938)

Overig non fictie

De psychologie der Spaansche mystiek (proefschrift) (1931)
Spaansche reis- en krijgsjournalen uit de Gouden Eeuw (1932)
De Renaissance in Spanje (met G.J. Geers) (1932)
Hernán Cortés en Monteczuma (1933)
Kronieken van Spaanse soldaten uit het begin van den Tachtigjarige Oorlog (1933)
Een Spaansch schetsboek (1933)
De achtergrond der Spaansche mystiek (1935)
De Spaansche Burgeroorlog, zijn oorzaken en mogelijke gevolgen (1936)
Spraakkunst van het hedendaagsche Spaansch (2 delen) (1937)
De onoverwinnelijke vloot (1938)
Spaansche aspecten en perspectieven (1939)
Hedendaagsch Spaansch (1939)
De verzonken zilvervloot van Vigo (1940)
Philips Willem, de spaansche Prins van Oranje, naar een oud Spaansch handschrift (1940)
Johanna de Waanzinnige (1940)
Geestelijke verwarring (1940)
Montigny. Afgezant der Nederlanden bij Philips II (1941)
Het mysterie van Spanje (herdruk van 'Spaansche aspecten en perspectieven') (1946)
Een jaarkring in legenden (1948)
Verzameld werk (3 delen) (1956/1957)

Verzameld werk (3 delen)

Vertalingen/bewerkingen

Ed. Zamacois, Levende dooden (1931)
Ed. Zamacois, Met spade en dolk (1932)
José Ortega y Gasset, De opstand der horden (1933)
José Ortega y Gasset, Bespiegelingen over leven en liefde (1935)
Aq. Ribeiro, De man die den duivel doodde (1936)
José Ortega y Gasset, Het gezichtspunt in de kunsten (1937)
Ant. Ruiz Vilaplana, Ik verklaar onder eede (1938)
Greg. López y Fuentes, El Indio (1939)
Ant. de Saint Exupéry, Het rijk der menschen (1939)
Ferd. Lot, De Germaansche invasies (1939)

Vertaald:

In 1942 verschenen in Denemarken 'Johanne den Vanvittige' en 'Philip Wilhelm'.

Bloemlezingen

Tonen

Tijdschriften

Johan Brouwer publiceerde o.a. in 'NRC', 'Locale pers', de 'Stem', de 'Tijd', 'Boekenschouw', 'Critisch Bulletin', 'Eltheto', 'Het Nieuwe Leven', 'Haagsche Post', 'Groene Amsterdammer', de 'Volkenbond', 'Studieën',

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

Johan Brouwer redigeerde deel I-XV van de Bibliotheek voor weten en denken (1940-1941)
Hendrik Henrichs, 'Johan Brouwer, Zoeker, ziener en bezieler, Een biografie' (proefschrift) (1989)
De Stichting Literaire Activiteiten Utrecht presenteerde in maart 2008 de Utrechtse Literaire Canon. Johan Brouwer stond op plaats 50.

Naar Boven

Opmerkingen

Johan Brouwer was historicus (hispanoloog) en letterkundige.
Hij volgde aanvankelijk een opleiding tot zendeling in Oegstgeest, deze studie mislukte door geloofstwijfel en een behandeling in een psychiatrische inrichting.
I.v.m. betrokkenheid bij een moord zat hij van 1922 tot 1928 (waarschijnlijk ten onrechte) in de gevangenis in Leeuwarden. In de gevangenis studeerde hij Spaans.
Johan Brouwer studeerde Oosterse taal en letteren in Leiden.
Daarna studeerde Johan Brouwer Spaans en Frans in Groningen. Hij promoveerde in 1931.
Johan Brouwer werd katholiek en vocht in de Spaanse burgeroorlog mee aan de kant van Franco. Na enige tijd koos hij (teleurgesteld) de republikeinse kant.
Johan Brouwer werd vooral bekend door zijn werken (historische romans én wetenschappelijk werk) over de Spaanse geschiedenis. Voor dit werk maakte hij gebruik van Spaanse bronnen.
Zijn boek Philips Willem werd kort na het verschijnen in 1940 door de Duitsers verboden.
In de Tweede Wereldoorlog was hij actief in het verzet en werd op 01-07-1943 (met zestien anderen) in de duinen bij Haarlem door de Duitsers gefusilleerd, na een aanslag op het bevolkingsregister van Amsterdam.
Eind 1945 is zijn stoffelijk overschot op de Erebegraafplaats aan de Zeeweg in Overveen bijgezet (vak 18).
Johan Brouwer was steeds op zoek naar de grens tussen fantasie en werkelijkheid. Hij leefde voor een groot deel in een fantasiewereld (zo probeerde hij tijdens de oorlog bij vliegbasis Soesterberg Duitse vliegtuigen naar beneden te halen d.m.v. gedachtenkracht), zodat de echte wereld hem steeds weer tegenviel. Dit zou ook zijn maatschappelijke veranderlijkheid kunnen verklaren.
Op de titelpagina van 'Een jaarkring in legenden' werd per ongeluk de naam van een andere schrijver gedrukt.

Naar Boven

Anderen over Johan Brouwer

Toen ik in 1928 in Utrecht de colleges volgde van professor van Dam deed zich een opmerkelijk incident voor. Er verscheen een magere jongeman met een spits gelaat, een ietwat hooghartige intelligentie, die kennelijk het Spaans behoorlijk had bestudeerd. Hij kwam onmiddellijk in conflict met van Dam, hij vocht diens beweringen aan, betwistte vertalingen en corrigeerde opmerkingen over Spaanse literatuur. Het werd een ongewoon schouwspel, want van Dam was autoritair, geen student kon eigenlijk iets goed doen, en er was bijna sprake van een strijd om gezag. De periode duurde kort, want Brouwer verdween, naar later bleek om in Groningen Frans en Spaans te studeren, zodat hij daar twee volledige lesbevoegdheden verwierf. (Anton Constandse, Bzzlletin 72, januari 1980, blz. 64)
De schrijver, historicus en verzetsstrijder Brouwer is een intrigerende persoonlijkheid geweest, een figuur van belang bovendien voor wie wil proberen het culturele klimaat van Nederland in de jaren dertig in kaart te brengen. (Aad Nuis, Volkskrant, 21-02-1986)
Brouwer was een figuur van buitengewone intelligentie, die wetenschappelijk werk en overmatige fantasie zo met elkaar verbond, dat deze twee aspecten niet altijd even gemakkelijk te onderscheiden waren. De resultaten ervan riepen bewondering op, maar onvermijdelijk ook controverse. Romein verdedigde hem, Huizinga viel hem scherp aan. (Hans Schoots, VN, 10-06-1989)
Pleegde bij wijze van ethisch experiment een moord op een misdadiger en ontwikkelde zich daarna in de gevangenis tot toonaangevend hispanist. Auteur van historische romans en kenner van Spanje en de Spaanse mystiek. Woonde na zijn vrijlating in 1929 enige tijd in Utrecht en later opnieuw, van 1939 tot 1941. Publiceerde onder het pseudoniem Johannes Geerlinck een van de ultieme Utrechtromans: Vandaag geen spreekuur, waarin een geheimzinnige arts vreemde wetenschappelijke experimenten uitvoert, in de crypten en werfkelders van een middeleeuwse, benauwde `stad van verborgen verderf`; om onbegrijpelijke redenen nog steeds niet verfilmd door Jos Stelling. Door de Duitsers ter dood gebracht vanwege zijn verzetswerk. (Omschrijving Brouwer in Utrechts Literaire Canon)

Naar Boven

Mijn favoriete citaat

Arm en gehavend zoekt spanje de voorziening in zijn geestelijke en tijdelijke behoeften.
Doch hoe arm en gehavend het ook moge zijn, het heeft niet het geloof in zichzelf verloren
en ook niet het geloof in zijn toekomst,
welke niet tot het Schiereiland beperkt blijft,
maar zich uitstrekt over geheel Zuid-Amerika en Centraal-Amerika,
dat het naar zijn geest en evenbeeld heeft gevormd.
(Johan Brouwer, Het mysterie van Spanje, Verzameld werk, blz. 515)

Naar Boven