• Home
• Bibliografieën
• Citaten
• Weblog
• Links

• Profiel
• Werk
• Prijzen
• Opmerkingen
• Anderen over
• Citaat
• Links
• Bronnen

Drs. P

Profiel

Naam: Drs. P
Geboren: 24-08-1919
Te: Thun (Zwitserland)
Pseudoniem(en): Drs. P is het pseudoniem van H. H. (Heinz Hermann) Polzer

Hij gebruikte ook de pseudoniemen: Geo Staad, Drs. S, Kirsten Wiedeman, Wilson Hode, Lars Brahe, M. de Gans, Henry van Kol, Cyriel P. Licentiaat, Coos Neetebeem, Ludwig Otto Stadtherr, Guus Vlegel en Henry Smith. Het pseudoniem Drs. P is bedacht door Willem Duys.

Drs. P gebruikt meerdere pseudoniemen, maar verstopt zich daar vervolgens niet achter, getuige deze 'ingezonden mededeling' op de laatste bladzijde van de eerste druk van 'Des Vondelings Wraak' van 1966.

Werk

Poëzie

• Zang- en leesboekje voor belangstellenden [door een kindervriend] (1953)
• Bzztôh! Bzztôh! Bzztôh! Bzztôh! Bzztôh! (bibliofiel, 100 ex.) (1972)
• Notes on notes (in eigen beheer, 52 ex.) (1972)
• Dactylus! Dactylus! (bibliofiel, 100 ex.) (1974)
• Ollekebolleke (met Pieter Nieuwint en Ivo de Wijs) (jaarwisselingsgeschenk) (1974)
• Ons knutselhoekje. Dartelen met versvormen (1975)
• Potverdriedubbeltjes. Zestig verschillende dichtwerkjes (met Pieter Nieuwint en Ivo de Wijs) (1975)
• Middelpracht en eeuwse praal (1975)
• Ollekebollekes. Nieuwe verzameling (met Ivo de Wijs en Pieter Nieuwint) (1976)
• Beknopte bijzondere natuurkunde van den gezonden mensch (1976)
• Het geheim van het bestaan. Tekst & commentaar (verzamelde teksten) (1977)
• Het goede boek (vouwblad) (1978)
• Woordenspel? (bibliofiel, 100 ex.) (1978)
• Grink (1979)
• Antarctica (1980)
• Deventer koek (vouwblad in koekdoos) (1980)
• Zwitserse sonnetten (1980)
• Historische flitsen (1980)
• Herenspraak. Vier dozijn sonnetten (met Paul Lemmens) (1980)
• Dat lentebal. 33 Balladetten (met Paul Lemmens) (1983)
• Tuindersliedboek (1983)
• Antwoord uit Leiden (bibliofiel, 175 ex.) (1984)
• Dartele dactylus. Ollekebollekes . Nieuwste verzameling (met Ivo de Wijs, Jean Pierre Rawie en Driek van Wissen) (1984)
• Tientallen elftallen (1985)
• Letterkundig verskwartet, 4 x 12 versvormen (met Paul Lemmens, Driek van Wissen en Jacob Steege) (1985)
• Literair assortiment, 4 x 25 genres op rijm (met Paul Lemmens, Driek van Wissen en Jacob Steege) (1985)
• Meconium blues (bibliofiel, 50 ex.) (1985)
• Antwoord uit Leiden (bibliofiel, 25 ex.) (1985)
• Weelde & feestgedruis. De beste gedichten van Drs. P (samengesteld en ingeleid door Paul Lemmens) (1986)
• Meconium blues (bibliofiel, 50 ex.) (1986)
• Heen en weer. Honderd liedteksten (samengesteld en ingeleid door Ivo de Wijs) (1986)
• Eerste klas retour (1988)
• Nieuwe vergezichten. Dertien fonkelnieuwe versvormen (met Paul Lemmens) (1989)
• Esmeralda of De macht van het woord (1989)
• Magnifikat (1989)
• Flor fina. Negentien balladen (voor La Paz sigarenfabriek) (1989)
• Fabelmensen (1990)
• Het scheepje van den kannibaal (1990)
• Nauerna (bibliofiel, 190 ex.) (1990)
• Aquarium (1991)
• Oudheidkunde/Zwitserse sonnetten (1993)
• Lyriana, poems and songs in English/Poésie et chansons en Français/Gedichte und Lieder auf Deutsch (1993)
• Boeiende lectuur (1994)
• Bejaard melkvee (1995)
• Voorschoten op de Berg (bibliofiel, 108 ex.) (1996)
• Dozijnen onzijnen (1998)
• Tante Constance en tante Mathilde (liedbundel, incl. CD) (1999)
• Wis- en natuurlyriek (met Marjolein Kool) (2000)
• Dingen (2000)
• Grabbelton (2001)
• De Odyssee van Drs. P (2002)
• Greep uit de boekenkast - De wereldliteratuur in ollekebollekes (Jaarwisselingsgeschenk) (2002)
• Mijn reis met Dante door de Hel (2003)
• Toenemend Feestgedruis (2004)

Cees van der Pluijm (samensteller van 'Toenemend Feestgedruis') in gesprek met Drs. P in Hotel Pulitzer.

• Sven de bevrijder (2005)
• Drs. P révisé (met Jaap van den Born) (2005)
• Belgie-Zwitserland (met Paul Ilegems) (2006)
• 3x3+2 (2006)
• 88 (2008)
• Drs. P 88 (2008)
• Zeslettergrepigheid (2009)
• Heilzame jeugdlectuur. De beste gedichten uit toenemend feestgedruis (2009)
• Huidbacteriën (2009)
• Kijkvoer & Leesgenot (2011)
• Weer of geen weer (met Jaap van den Born) (bibliofiel, 50 ex.) (2011)

Proza (verhalend)

• Zeden en onzeden (1966)
• Des vondelings wraak (1966)
• Verschrikkelijke, vermakelijke, verderfelijke, kunstminnelijke en soortgelijke kaarten (1967)
• Humor uit Engeland en Amerika (1968)
• Allerlei ontucht (1971)
• Honderd uitsnijdbare, onvindbare, genietbare, verzendbare kaarten (1977)
• Broeders, ontwaakt! (Iglo) (1977)
• Nieuw! Weten en geweten in de reclame, ook onder de gordel van smaragd (1978)
• Dan Teal/Het Maanvirus (stripboek met Johnn Bakker) (1981)
• Prachtig leesboek: verzinsels, beleefsels, overdenksels (1981)
• Gewoon maar geniaal (1981)
• Boeiende lectuur (1994)
• Bredevoort boekenstad (1994)
• Curieuze voorvallen (1996)
• Souvenir de Paris (1996)
• Hendrik Heen en Willem Weer (uitgave PTT) (1997)
• Heinde en verre - Het grote Drs. P Verhalenboek (samengesteld door Stijn Aerden) (2005)
• En passant (2008)

Proza (belerend)

• Maak thuis Uw eigen tekst in uw vrije tijd zonder schroeven (1975)
• Ons knutselhoekje, dartelen met versvormen (1975)
• Plezierdichten (1979)
• Het rijmschap (met Ivo de Wijs) (1982)
• Handboek voor plezierdichters (1983)
• Het rijmschap compleet: en nog meer lief en leed (met Ivo de Wijs) (1984)
• Apollo in stofjas. Over elf Nederlandse rijmwoordenboeken en rijmende bastaardwoorden (van voorbeelden voorzien) met bijdragen van Drs. P en Ivo de Wijs (1985)
• Plezierdichters en hun vak (Bulkboek 163) (1986)
• Versvormen. Leesbaar handboek (verbeterde heruitgave van 'Handboek voor plezierdichters') (2000)

Hoorspelen

• Terra incognita (1995)

Brieven

• 1 brief van Wim Kan aan Drs. P in: 'Er is nog zoveel anders dan dat theater. Brieven van Wim Kan (door Frans Rühl) (1989)

Drs. P schreef (of dichtte) een voorwoord voor

• Jelle L.S. Pijpers, Het huis en de bomen (bibliofiel, 228 ex.) (1996)

Bloemlezingen

Tonen

Tijdschriften

• Drs. P hoorde (met bijv. Jan Boerstoel, Kees Stip, Ivo de Wijs en Jean-Pierre Rawie) bij een groep 'plezierdichters' rond het tijdschrift 'De Tweede Ronde', die met hun light-verse ook in het land optraden. In 'De Tweede Ronde'verschenen van 1980 tot 1994 bijdragen van Drs. P
• Drs. P publiceerde in 'Rotterdams Nieuwsblad', 'Bzzlletin', 'De Koperen Ploert', 'De Morgen', ´De klopgeest´.
• Drs. P pulbiceerde verhalen in 'Caramba' onder diverse pseudoniemen, o.a. M. de Gans (voor een sprookje).
• In het blad van het 'Genootschap Onze Taal' schreven Drs. P en Ivo de Wijs (als 'Het Rijmschap') van 1980 tot 1984 brieven aan elkaar o.a. over rijm en rijmschema's.
• In 1999 werkte Drs. P mee aan een serie artikelen over de jaren 1900-2000 in het 'Algemeen Dagblad'. Hij begon zijn bijdragen met een 'Ollekebolleke'.
• In 2005 werkte Drs. P mee aan de Amsterdamse 'Wijkkrant Jordaan&Gouden Reael'.

Radio/Televisie

• Drs. P schreef teksten voor het NOS-programma 'Wat een taal' over leestekens.
• Drs. P schreef teksten over de lichaamsdelen voor het KRO-programma 'Babel' (1975/1976)
• Drs. P schreef teksten voor het KRO-radioprogramma 'Kruis of munt' (1982). Dit was een land- en tuinbouwprogramma en de teksten handelden over groenten en fruit. Bijv.: 'Knolraap en lof, schorseneren en prei'.

LP's/CD's/DVD's

• Heinz Polzer zingt uit het Zangboekje voor Bijzienden (door een kindervriend) (ep, 1957)
• Ripspiqué (ep, 1962)
• Het hart eener deerne (ep, 1963)
• Het trapportaal (ep, 1964)
• Drs. lp (lp, 1965)
• Het hart eener deerne/Harde smart (single, 1965)
• Het speelgoedmannetje/De badkuip van de burgemeester (single, 1968)
• Onze nicht in Dn Haag/In het huis der schande (single, 1968)
• Zingt allen mee met Drs. P (lp, 1973)
• Veerpont/Los Pompadores (single, top-40 notering, 1973)
• Over land en zee met Drs. P (lp, 1974)
• Dodenrit/Dixieland (single, top-40 notering, 1974)
• Een flitsende soirée met Drs. P (lp, 1975)
• O wat leuk/Helderziende (single, 1975)
• Grand prix/De liefde (single, 1976)
• Hart/Oor (single, 1976)
• De wilde orchidee/De stille odyssee (dubbel-lp, 1977)
• Romantiek voor twee (met het Resistentie Orkest) (lp, 1978)
• Per pont & slee met Drs. P (verzamel-lp, 1978)
• Orgaan/Harten (met het Resistentie Orkest) (single, 1978)
• Goederenlied/Keep on going (met Jules de Corte) (single, 1981)
• Een miljoen/Blues voor Sobrijn (met Casey and the pressuregroup) (single, 1983)
• Op rijm/Op zoek (bij boek 'Het rijmschap compleet') (single, 1984)
• Hoep hoep hiezee voor Drs. P (lp, 1987)
• Knolraap en lof, schorseneren en prei/Olijf/Het land is moe (single, 1987)
• Het praatcafé van Drs. P (cd, 1990)
• Folklore/Sport en spel (single, 1990)
• Compilé sur cd (dubbel cd, 1991)
• En petit commité (met Amsterdams Philharmonisch Trio) (cd, 1992)
• Tante Contstance en Tante Matilde (bij het boek) (cd, 1999)
• Tante Constance en Tante Mathilde (2 cd's, 1 met Drs. P, 1 met andere artiesten die nummers van hem zingen) (2000)
• Niet van talent gespeend (2DVD, 2006)
• Drs. P leest 3 eigen verhalen, o.a. Sven de bebrijder plus enkele olleke bollekes (CD+DVD) (2008)

Nummers van Drs. P, gezongen door anderen

• 1 nummer: 'De baardmijt', door Gerard Cox op 'Wie wijst Gerard Cox de weg...?' (1971)
• 1 nummer: 'Mijn beste vriend, door Adèle Bloemendaal' op 'Cabaret drieluik' (z.j.)
• 1 nummer: 'De meisjes van de suikerwerkfabriek', gezongen door Adèle Bloemendaal op 'Story blijheidsfestijn' (z.j.)
• Het gedicht 'Het land is moe' van Drs. P werd op de CD 'Van rijm tot rap', uitgegeven t.g.v. de kinderboekenweek1998, gezongen door De raggende manne.
• Mezzo Macho bracht in 2004 de CD 'Mezzo Macho zingt Drs. P.' uit met daarop a capella gezongen liederen van Drs. P. Deze liederen werden in 2004 ook gebracht in de theatervoorstelling van Mezzo Macho: 'P Capella'.
• 1 nummer: 'De meisjes van de suikerwerkfabriek' door Adèle Bloemendaal op 'Ik zou weleens willen weten. De mooiste luisterliedjes aller tijden' (2006)

 

Over Drs. P

• 1 gedicht: 'Heinz Polzer (1919)' in 'Waarom ik geen Neerlandistiek studeer. Schrijverssonnetten' van Jan Kal (1980)
• Een interview met Drs. P in 'Bibeb & de kunst' (1985)
• Een interview met Drs. P in 'Het leven bij 30 jaar. Gesprekken met bekende Nederlanders' (1990)
• Patrick van den Hanenberg, 'Wij maken van ons huis geen abattoir: een aanvullend dossier van Drs. P' (1991)
• Een bijdrage over H.H. Polzer in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Rob Zuiker (mei 1993)
• Een interview met Drs. P: 'Iemand mag best levenswijsheid uit mijn teksten halen' in 'Op de klapstoel' (2002)
• Frank van Osch maakte de tv-documentaire 'Niet van talent gespeend' over Drs. P (uitgezonden 08-10-2006)
• Jaap van den Born, 'Drs. P daté' (2009)

 

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• 'Maak thuis uw eigen tekst in uw vrije tijd zonder schroeven' verscheen als Bulkboek 31 in 1975.
• In 1971 trad Kabaret Ivo de Wijs op op het Humorfestival in Heist. Aan dit optreden werkte ook Drs. P mee. Ook in de jaren hierna heeft Drs. P enkele keren met Kabaret Ivo de Wijs opgetreden.
• 1 jeugdfoto (7 jaar) in: 'Zoals ze waren.... Miesje Bouwman Jantje Wolkers en nog 179 zeldzame jeugdfoto's van beroemde (en beruchte) Nederlanders' (z.j.).
• Drs. P vertolkt op de lp 'Zing je moers taal' (boekenweek 1976) het gedicht 'Sober leven' van Nico Scheepmaker.
• Een gesprek tussen Drs. P. en Emmy Verhey in Boud van Doorn, '10 bekende Nederlanders in gesprek met... 10 bekende landgenoten' (1976)
• Ter gelegenheid van zijn 60e verjaardag verscheen in 1979 'Een feestelijk cahier voor Drs. P', met bijdragen van o.a. Jan Boerstoel, Ivo de Wijs, Willem Wilmink en Pieter Nieuwint.
• Anneke van der Putte, 'twintig - een - negentig', teksten van Paul Lemmens en Drs. P, op muziek gezet door Constant Rogmans (1990)
• '25x25 Polzer' (bundel van 25 bankbiljetten met bandje) (bibliofiel, 50 ex.) (1999)
• Een steen met het gedicht 'Apollo' van Drs. P op de Markt in Harderwijk.
• Een steen met het gedicht 'Heen & weer' op de walmuur in Wijk bij Duurstede:

Auteur: Drs. P Titel: Heen & weer Plaats: Op de walmuur Bijzonderheden: Drs. P kortte zelf zijn lied 'Heen & weer' in tot de kern in deze vijf regels.

Heen & weer De veerpont heeft de taak op zich genomen Om stelselmatig heen en weer te gaan Dus naar de overzijde op te stomen En uiteraard daarna weer terug te komen Het is een overzichtelijk bestaan

Auteur: Drs. P Titel: Heen en weer Plaats: Op de walmuur Nog meer bijzonderheden: Drs. P wenste de veerpont bij de onthulling 'een behouden vaart'. Aan de rivierkant heeft de steen twee ogen, die het heen-en-weer gaan van de pont nauwlettend volgen.

Literaire prijzen

• Pico Bello Prijs 1979.
• Cestoda-prijs 1986.
• In 1986 is de Kees Stipprijs uitgereikt aan Drs. P.
  O, reisgenoten op dit narrenschip
  Voordat ik aan mijn glaasje feestdrank nip
  Wil ik de Muze en De Tweede Ronde
  Bedanken voor die gift - de Prijs van Stip
  (Drs. P, Dankdicht (fragm.), O, reisgenoten op dit narrenschip, blz. 48)
  
• Gouden Harp 1991.
• Edison 1992.
• Tollens-prijs 2000.
• Bijzondere oorkonde namens de Nederlandse Taalunie en de openbare omroep (België, 2009)

Opmerkingen

• Drs. P heeft een Nederlandse moeder en en Zwitserse (tot Zwitser genaturaliseerde Oostenrijker) vader, hieraan dankt hij zijn Zwitserse nationaliteit. Toen hij drie was kwam hij, na de scheiding van zijn ouders, met zijn moeder mee naar Nederland. Hij groeide op in Velp.
• Hij studeerde vanaf 1939 aan de Economische Hogeschool in Rotterdam.
• In 1942 zat Drs. P. een jaar gevangen in de Scheveningse strafgevangenis. De reden was een (tamelijk onschuldig) verhaaltje in een Rotterdams studentenblad over de deugnieten Dolf en Ben die van oom Sam een pak op hun broek kregen.
• Tijdens de Tweede Wereldoorlog ging hij (met zijn Zwitsers paspoort) naar Zwitserland. Hij verdiende de kost met pianospelen in een hotel in Gstaad. Aan deze plaats heeft hij één van zijn pseudoniemen ontleend.
• In de eerste helft van 1945 speelde hij in Parijs piano in het Grand Hotel, in een ontspanningscentrum voor geallieerde militairen. Hij gebruikte hier de schuilnaam Henny van Kol, omdat een Duitse achternaam hem minder geschikt leek.
• Na de oorlog kwam hij terug naar Nederland en studeerde in 1950 af.
• Hij werkte enige tijd mee aan de Winkler Prins-encyclopedie.
• Als bedrijfseconomisch doctorandus werkte hij tot 1962 in het reclamevak, o.a. in Djakarta bij Lintas. Hier maakte hij o.a. reclames voor zeep van Unilever. Op zijn werk in de reclamewereld kijkt hij terug in het boek 'Nieuw!' (1978).
• In 1962 kwam hij Indonesië terug naar Nederland. Sinds die tijd is hij 'rijmkundige'.
• In 1965 trouwde hij met Mieke Burgers.
• Drs. P maakte naam met de vertolking van zijn eigen liedjes, gezongen op een komisch-plechtstatige wijze.
• Ook anderen hadden succes met nummer van Drs. P. Vooral Adèle Bloemendaal, met carnavalsnummers 'Wat heb je gedaan, Daan' en 'Halleluja, kameraden', maar ook Cabaret Don Quishocking, Kabaret Ivo de Wijs, Gerard Cox, Jenny Arean en Hetty Blok gebruikten teksten van Drs. P
• Gevraagd naar zijn 'lievelingsboek' noemt hij in Vrij Nederland van 01-10-1988 'Kees de Jongen' van Theo Thijssen. Hij geeft daarbij aan eigenlijk niet te kunnen kiezen tussen dit boek en 'Villa des Roses' van Willem Elsschot.
• Samen met Ivo de Wijs vormde Drs. P 'Het Rijmschap'. Samen ijverden ze voor een goed gebruik van rijm en rijmschema's, o.a. in brieven aan elkaar in het blad van het 'Genootschap Onze Taal'.
• Interviews heeft Drs. P nooit thuis gegeven. Hij spreekt altijd met de interviewer af in het Pulitzer hotel in Amsterdam.
• In 1996 is Drs. P gestopt met optreden.

(Handtekening in 'gedicht van de dag')

Anderen over Drs. P

• Enigszins in de stijl van de Amerikaanse beroepssarcast dr. Tom Lehrer dicht en zingt hij zijn zotte en tegelijkertijd vaak onbarmhartige chansons. Nederland kent hem nauwelijks, buiten de kring van zijn Unilevercollega's of van het Rotterdams Studenten Corps, dat bij een lustrum enige tijd geleden in zeer beperkte oplaag een grammofoonplaatje met een aantal Poltzertjes heeft uitgebract. Toch wel zonde, die onbekendheid... (Jaap van de Merwe, Nederlandse chansons, blz. 89)
• H. POLZER (alias drs. P.), rijmkeizer en Opperlandicus. (Battus,Opperlandse taal- & letterkunde, blz. 200).
• Polzers toon is doorgaans luchtig; hij wil zichzelf en zijn lezers vermaken door een versvorm interessant toe te passen. Dat kan bijvoorbeeld door een nieuwe, verrassende vorm te ontwerpen of door een origineel rijmschema te bedenken voor een sonnet, of door een goed rijm te vinden op een lastig rijmwoord. (Rob Zuiker, Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 , mei 1993)
• Daar zit hij dan: de man die meer verschillende woorden voor rijm kent dan een eskimo voor sneeuw (Stijn Aerden, HP/De Tijd, 26-02-1999)
• De onnavolgbare, ietwat houterige manier waarop hij zijn eigen liedjes zong, droeg in hoge mate bij tot zijn snel stijgende populariteit. (Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z, blz. 117)

Uit mijn weblog, 26 juli 2009:

Er wordt hier in huis hard gelachen om de woordgrapjes in de 'Donald Duck'. Het is niet mijn soort humor en meestal laten ze de bladzijde waar ze zo om moeten lachen al niet meer aan me zien. Vandaag probeerde Martijn het nog een keer. Ik las eroverheen, maar op het tweede gezicht: er moet een Drs. P-liefhebber in de redactie zitten! Even het verhaaltje (uit Nr. 26-2009): Pluto loopt weg nadat hij van Mickey een penning moet dragen. Hij wordt gepakt door een hondenvanger. Een oud vrouwtje haalt hem uit het asiel, ter vervanging van haar poedel Fifi:

Mijn favoriete citaat

O nee, ik ben niet bang voor avonturen
U ziet het, ik bewoon zowaar een tent
Het valt best mee, zodra je aan de kuren
Van slaapzak, primus en lantaren went
En blikvoer kan ik redelijk verduren
Al gaat het me wat irriteren, want
Ik heb geen opener. Het kost me uren
Voordat ik AU! Verdomme, weer'n tand!
(Drs. P, Weelde & feestgedruis, blz. 78)

Naar een overzicht van citaten van Drs. P

Links

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Drs. P
• DBNL - Drs. P
• Max van Velzen - Drs. P
• Henk Tappel - Drs. P

Bronnen o.a.

• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Wim Hazeu, Het literair pseudoniemenboek (1987)
• Prisma van de pseudoniemen (1992)
• Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 (mei 1993)
• Bzzlletin (dec94/jan95)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Encarta '98 (1997)
• Gelders Dagblad (11-02-1999)
• Tante Constance en Tante Mathilde (1999)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
• Website van de Koninklijke Bibliotheek (april 2011)