Kees Fens

Profiel

Achternaam: Fens
Roepnaam: Kees
Voornamen: Cornelis Waltherus Antonius
Geboren: 18-10-1929
Te: Amsterdam
Overleden: 14-06-2008
Te: Amsterdam
Pseudoniem(en): Kees Fens schreef in het weekblad 'De Tijd' onder het pseudoniem A.L. Boom.

Voor tweedehands boeken	Ook van Kees Fens
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Proza/opstellen/essays

De eigenzinnigheid van de literatuur (opstellen en kritieken) (1964)
De gevestigde chaos (1966)
Loodlijnen (cursiefjes) (1967)
Tussen gisteren en morgen. 'Journey of the Magi' van T.S. Eliot (bibliofiel) (1970)
Tussentijds (essays) (1972)
De eenzame schaatser, doorslagen van de tijd (1978)
Waarom ik niet tennis (en ook niet hockey) (sportcolumns) (1980)
Mijnheer en mevrouw Aluin & andere tussenteksten (1981)
Oliver Hardy als denker en andere opstellen (1982)
Broeinesten en bijbelplaatsen (inaugurele rede) (1983)
De onsterfelijke lezers (1984)
De tweede stem (over poëzie) (1984)
Voldoende wit (bibliofiel, 35 ex.) (1985)
Inleiding tot de kennis van A. Alberts (met J. Bernlef en K. Schippers) (1986)
The gentle art of reading (1987)
Een gedicht verveelt zich niet (over poëzie) (1987)
Het oudste kind (bibliofiel, 35 ex.) (1987)
Spiegelbeelden (1988)
'Het Oosten komt altijd tekort: lezing ter gelegenheid van de uitreiking van de Theo Thijssen-prijs voor Kinder- en Jeugdliteratuur 1988 aan Willem Wilmink op 18 november 1988 in de aula van het Koninklijke Bibliotheek-complex, Prins Willem Alexander hof 5 te 's-Gravenhage (1989)
Een jas voor het leven (1990)
Het nieuwe licht en de oude tijd: over enkele gedichten van P.C. Hooft (1990)
Voetstukken (keuze uit de essays) (1991)
Bibliofiel., - dat mag op zijn steen staan (1992)
Gezelle en Gorter: het begin (Louis-Paul Boonlezing, 1000 ex.) (1992)
Van huis tot huis (1993)
Pue Senex (afscheidsrede) (1994)
Leermeesters, een keuze uit de maandagstukken (1994)
Handgroot, postscripta bij boeken en lezen (1994)
Finding the place (1994)
Voor U. (Drie essays) (in eigen beheer, 75 ex.) (1994)
De leerstoel van Lent. In memoriam F.G. van der Meer (bibliofiel, 125 ex.) (1994)
Heilige slakken en andere terzijdes over boeken, biblioheken, lezers en lezeressen (1996)
Het laatste hoofdstuk (vouwblad) (bibliofiel, 250 ex.) (1996)
Die dag lazen wij niet verder (1996)
Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooftprijs (1997)
Studeren op stro (met Herman Pleij en Dannie Jansen) (1998)
Op het Tweede Gezicht (met Bas van Kleef) (1998)
Poseren voor de bladspiegel - Lezers in de lijst (met Uta Janssens) (1999)
Kees Fens in gesprek met Marita Mathijsen over passie voor boeken (bibliofiel, 750 ex.) (1999)
In het begin was de bijbel (2001)
Lijden, liefhebben en schrijven. Een keuze uit de maandagstukken (2002)
Stratenboek (2002)
Het licht in de schaduw (2002)
De bekering tot rode kool (bibliofiel, 25 ex.) (2002)
Dat oude Europa. Nieuwe keuze uit de maandagstukken (2004)
In het voorbijgaan. Kleine essays (2007)
Op weg naar het schavot (boekenweekessay 2007)
Het geluk van de brug. Het Amsterdam van Kees Fens (2008)
Nabij (jaarwisselingsgeschenk) (2008)
De onsterfelijke dood (bibliofiel, 60 ex.) (2008)
Het volmaakte kleine stukje (door Joost Zwagerman) (2009)
De hemel is naar beneden gekomen - Een keuze uit de literaire nalatenschap (2010)

Voor kinderen:

Mijnheer van Dale en juffrouw Scholten (met Margriet Heymans) (kinderboekenweekgeschenk 1983)

Brieven

1 brief van Jan Hanlo aan K. Fens (04-04-1966) in Jan Hanlo, 'Brieven 1963-1969' (1989)
2 brieven van Geert van Oorschot aan Kees (Van Oorschot schrijft Cees) Fens (met Fens' commentaar) in: 'Geert van Oorschot, Brieven van een uitgever' (1995)

Kees Fens schreef een voorwoord/nawoord voor (o.a.)

S. Carmiggelt, Maatschappelijk verkeer (1969)
Daan Zonderland, Volksliedjes uit Zaandonderland (1971)
Jan Hanlo, En die man ben ik zelf (1973)
Godfried Bomans, Voor het donker worden (1973)
Godfried Bomans, Trappistenleven (1976)
Michel van der Plas, Uit het rijke roomsche leven: een documentaire over de jaren 1925-1935 (1977)
Theo Thijssen, Hetr grijze kind (1994)
A.L. Sötemann, Dichters die nog maar namen lijken (2003)
Anthony Mertens, Lezen, man! (2006)
Simon Vestdijk, Zeer Geachte Heer Van Het Reve (6 brieven van Vestdijk aan Reve) (bibliofiel, 110 ex.) (2006)

Ik heb mij gisteren voorgenomen geen voor- en nawoorden meer te schrijven.
Ik stond voor het raam, keek in het grijs,
dacht aan het voorwoord en zuchtte nee op het glas.
(Kees Fens, Volkskrant, 11-01-2007)

Bloemlezingen

Literair lustrum, een overzicht van vijf jaar Nederlandse literatuur 1961-1966 (met de andere Merlyn-redacteuren) (1967)
Nescio, Insula Dei (1969)
Voor wie dit leest. Proza en poëzie van 1950 tot heden (1971)
Literair lustrum 2, een overzicht van vijf jaar Nederlandse literatuur 1966-1971 (met de andere Merlyn-redacteuren) (1973)
Godfried Bomans, Voor het donker worden (1973)
Jan Hanlo, En die man ben ik zelf (1973)
Zo ik iets ben..., ben ik een Hagenaar. Louis Couperus in eigen woorden. (boekenweekuitgave voor jonge mensen, 1974)
Simon Carmiggelt, Ongeordend lezen (1975)
Goedemorgen, welterusten. Gedichten voor kinderen en andere volwassenen (1975)
Geloken luiken (1976)
Voor wie dit leest, proza en poëzie van 1950 tot heden (1977)
Bij jou in de buurt. Verhalen voor kinderen en andere volwassenen (1978)
De stilte. Een bloemlezing (1980)
Nou hoor je het eens van een ander. Gedichten voor de Hubbeltjes en andere kinderen (1981)
Wat blijft is landschap (met Tom van Deel) (bulkboek 179) (1988)

'Gebloemleesd'

Proza:

1 kritiek: 'Stilte als centrum' in 'Literair akkoord 5', bijeengebracht door C. Bittremieux, Bert Decorte, Ed. Hoornik en Sybren Polet (1961)
1 kritiek: 'Koolhaas' dierenverhalen' in 'Literair akkoord 6' bijeengebracht door Ad den Besten, C. Bittremieux, Sybren Polet en Jan Schepens (1962)
1 kritiek: 'Micro- en macro-poëzie' in 'Spelend op de kam. Bloemlezing uit de literatuur na 1940', samengesteld door L. Witvliet (1970)
1 bijdrage: 'Verdwijnen en laten verdwijnen' in 'Herinneringen aan Godfried Bomans', onder redactie van Michel van der Plas (1972)
3 verhalen in 'Ik ben namelijk een held. Sportverhalen uit de Nederlandse letteren', samenstelling Thomas Rap (1978)
2 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
1 essay: 'Kamertoneel in de winter' in 'Tussen chaos en orde. Essays over het werk van Gerard Reve', samengesteld door Sjaak Hubregtse (1983)
1 bijdrage 'De schaduwbibliotheek' in 'Het Salamanderboek 1936-1984' (1984)
1 verhaal: 'Uit de tijd', in 'Het land der letteren. 's-Gravehage', samengesteld door Tilly Hermans, Harry Scholten en Lodewijk van Zonneveld (1984)
Een recensie van 'Ontmoetingen met Willem Elsschot' van Simon Carmiggelt in 'Een jaar boek (1984-85)' (1985)
1 citaat in 'Kosmos groot citatenboek' (1986): 'Een klassiek boek is (dus) een boek van grote literaire waarde, dat al eeuwenlang door niemand gelezen is en daarom altijd groot is gebleven.'
1 in memoriam: 'Minne' in 'Hij is reeds aan de overzijde. Necrologieën van schrijvers', samengesteld door Jeroen Brouwers (1986)
1 essay: 'De 'R' van erfenis' (over Annie M.G. Schmidt) in 'Jan Campertprijzen 1987' (1987)
2 verhalen in 'Licht Letterland 4. Vermakelijk proza uit de moderne Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1988)
Een inleiding in 'Het Italië-gevoel' (1989)
1 bijdrage: 'Naar een woestijn van medemensen' in ''Men zou een pleister op vele wonden willen zijn' Reacties op de dagboeken en brieven van Etty Hillesum' (1989)
2 citaten in 'Nederlandse wijsheden' verzameld door Drs. Hans P. Keizer (1998)
1 essay: 'Het is niet voorbij' in 'Kijk ons eens: Steenwijk in de Nederlandse literatuur', samengesteld door Wim Heij en Hilly Klasens (2002)
2 bijdragen in 'Ontmoetingen met Borges', samenstelling en inleiding Maarten Steenmeijer (2003)
2 recensies van werk van Ida Gerhardt in 'Courage! Brieven' (2005)
3 essays in 'De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays', samengesteld door Joost Zwagerman (2008)
1 verhaal: 'Goede reis', in 'De Nederlandse reisliteratuur in 80 en enige verhalen', verzameld door Jan Blokker (2011)

Tonen

Tijdschriften

Kees Fens schreef vanaf 1955 literaire kritieken voor 'De Linie'.
Kees Fens schreef van 1960 tot 1969 literaire kritieken voor het dagblad 'De Tijd' (onder het pseudoniem A.L. Boom). Een aantal ervan werd later gebundeld.
Kees Fens was mede-oprichter (met H.U. Jesserun d'Oliveira en J.J. Oversteegen) en redacteur van 'Merlyn' (1962-1966).
Kees Fens werkte mee aan 'Raster'.
Vanaf 1976 schreef hij kritieken voor het weekblad 'De Tijd'.
Twintig jaar lang (23-01-1978 / 28-12-1998) schreef Kees Fens iedere maandag een literatuurrubriek in de 'Volkskrant' met als titel 'Kees Fens'. Hij had vanaf 1969 ook andere rubrieken bij de 'Volkskrant'.
Kees Fens publiceerde in 'Ons Erfdeel', 'Tirade', 'De Gids' en 'De Standaard', 'Genootschap Amstelodamum'.

Over Kees Fens

Een interview met Kees Fens in 'Interviews' van Max Pam (1984)
Een bijdrage over Kees Fens in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door G.F.H. Raat (augustus 1987)
Een recensie van 'Een venster op het Buitenhof' van A. Alberts in 'Een jaar boek. Overzicht van de Nederlandse en Vlaamse literatuur 1988', samengesteld door Aad Nuis (1988)
Harry Bekkering (red.), Thema's voor een humannist. Opstellen voor Kees Fens' (1990)
Felix Eijgenraam, 'Vandaag ga ik dronken worden. Kees Fens in gesprek over lezen' (1991)
'De eerste stem: een album voor Kees Fens' (1994)
1 hoofdstuk: 'Verlangen naar samenhang: de bijna blijvend gesloten wereld van Kees Fens' in 'Onttachtiging. Essays over eigentijdse poëzie en poëziekritiek' van Jos Joosten (2003)
'Kijk op kritiek. Essays voor Kees Fens', door diverse auteurs, onder redactie van T. van Deel, Marita Mathijsen en Gerard de Vriend, t.g.v. de 75e verjaardag van Fens.
'Al die vermorste tijd. Een interview door Jan Tromp' (bibliofiel, 80 ex.) (2008)

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

Simon Carmiggelt droeg de bundel 'Kroeglopen 2' op aan Kees Fens, met de toevoeging 'al drinkt hij alleen maar cola'.
Kees Fens schreef 'Verdwijnen en laten verdwijnen' als bijdrage aan 'Herinneringen aan Godfried Bomans' (1972).
Kees Fens noemde op verzoek van 'Vrij Nederland' op 18-12-1982 'George Herbert' als zijn favoriete personage.
Kees Fens schreef het lemma 'sputum' voor 'Het vergeetwoordenboek' (1994)
Een gesproken column: 'Het licht' door Kees Fens op de Volkskrant-nieuwjaars-CD 'Twaalf columns voor een beter 2007' (2006)
In de documentaireserie 'Het uur van de wolf' werd op 16-06-2008 'Kees Fens, erfgenaam van een lege hemel' uitgezonden. De uitzending stond al gepland voor deze datum, toen Fens twee dagen ervoor overleed.
Een kaart met foto en bi(bli)ografische gegevens van Kees Fens in 'Schrijverskwartet' (2009)

Naar Boven

Literaire prijzen

Prijs der literaire kritiek 1962
De jury van de Brandt-van Gendt-prijs 1969 droeg Kees Fens voor als prijswinnaar. Het bestuur nam de voordracht niet over. De prijs (van de Rooms-katholieke Boekhandelaren- en Uitgeversvereniging Sint Jan) is daarna nooit meer uitgereikt.
Zilveren Griffel 1982 voor 'nou hoor je het eens van een ander'.
G.H. 's-Gravezandeprijs 1984 voor zijn constante en onafhankelijke arbeid voor de behartiging van de belangen der literatuur in tijdschrift en courant.
Frans Erensprijs 1986
P.C. Hooft-prijs 1990 voor essays voor zijn gehele oeuvre.
Laurens Jansz. Coster-prijs 1999 voor het zich onderscheiden op het terrein van het boek.
Eredoctoraat Universiteit van Amsterdam (2004)

Kees Fens was lid van de jury voor volgende prijzen:

Boekenmarkt-prijs 1962, 1966
Anne Frank-prijs 1963
Brand-van Gent-prijs 1963
P.C. Hooftprijs 1963, 1973 en voorzitter van de jury voor 1992 en 1999
Essayprijs van de gemeente Amsterdam 1963
Prozaprijs van de gemeente Amsterdam 1964
Henriëtte Roland Holst-prijs 1964
Dr. Wijnaendts Francken-prijs 1965
Prijs der Nederlandse Letteren 1965
Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 1968, 1969, 1970, 1971, 1972, 1973
Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam 1969
Tollens-prijs 1983, 2000
Jacobson-prijs 1985
Prijs der Nederlandse Letteren 2001 (voorzitter)
VSB Pöezieprijs 2002 (voorzitter)

Max Pam telde voor HP/De Tijd de juryleden van 14 Vlaamse en 163 Nederlandse prijzen tussen januari 1986 tot oktober 2001. Hij maakte een top 60 van juryleden. Kees Fens stond op nummer 19. Hij zat in die periode 14 keer in een jury.

Naar Boven

Opmerkingen

Kees Fens is afkomstig uit een rooms-katholiek milieu.
Kees Fens volgde het gymnasium alpha aan het St. Ignatiuscollege in Amsterdam. Hij slaagde in 1948.
Daarna studeerde hij 's avonds MO-Nederlands, terwijl hij overdag werkte.
In 1959 ging hij als leraar werken op een lyceum in Haarlem.
In 1964 werd hij docent Nederlands aan de Frederik Muller Academie in Amsterdam. In totaal is hij 23 jaar leraar Nederlands geweest.
Met de mede-oprichters van het tijdschrift 'Merlyn' stond Kees Fens voor een tekstgerichte benadering van literatuur (close-reading). De persoonlijkheid van de auteur én die van de criticus moeten bij de literatuurbeschouwing op de achtergrond blijven. Vanaf 1972 gaat Kees Fens zijn persoonlijke verhouding tot de literatuur meer naar voren brengen. Bij zijn poëziebeschouwingen betrekt hij veel andere teksten en laat die naar elkaar verwijzen.
Kees Fens was van 1982 tot 1995 hoogleraar moderne Nederlandse letterkunde aan de Katholieke Universiteit van Nijmegen.
Kees Fens woonde o.a. in Zandvoort.
Tijdens het boekenbal 2007 werd Kees Fens benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw.
Kees Fens overleed in het Onze Lieve Vrouwe Gasthuis in Amsterdam aan een longziekte waar hij al langer last van had.
In juni 2009 is er in Amsterdam een brug naar Kees Fens genoemd (tussen de Hartenstraat en de Reestraat).

Naar Boven

Anderen over Kees Fens

De grootste en diepste lezer die wij bezitten. (Willem Jan Otten, geciteerd door T. van Deel in: Doorluchtig glas, blz. 85)
Iedereen die thans boeken leest is aan Kees Fens schatplichtig. Hij heeft ons leren kijken naar een tekst en naar niets anders dan die tekst, om vervolgens al kijkend tot het inzicht te komen dat we dan méér zien dan de tekst. (W. Bronzwaer, Volkskrant, 07-12-1989)
Fens, door zijn ontzagwekkende en invloedrijke productie, belichaamt bij uitstek het besef dat het laatste woord welliswaar buiten bereik is, maar dat er, steeds opnieuw en onophoudelijk, naar gezocht kan worden. (T. van Deel, Doorluchtig glas, Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs, blz. 85)
Menig lezer heeft zich in de samenstelling van zijn eigen bibliotheek laten leiden door de vondsten van de avontuurlijke lezer en boekenkoper Fens, die ruimhartig en met enorm gevoel voor kwaliteit boeken voor het voetlicht bracht die de meesten van ons anders gemist zouden hebben. (Juryrapport, Laurens Jansz Coster-prijs 1999)
Aan Kees Fens kun je zien dat hij een goed mens is. Een heer van stand met een klein hartje en een gesoigneerde geest. (Hugo Camps, Elsevier, 04-08-2001)

Naar Boven

Mijn favoriete citaat

Het is een van de schaarse zekerheden in het leven:
een naslagwerk is alleen nuttig voor wie al weet wat erin staat.
(Kees Fens, De kerk op alfabet, De volkskrant, 18-12-1998)

Naar een overzicht van citaten van Kees Fens

Naar Boven