Achternaam: Geel van

Initialen: Chr. J.

Voornamen: Christiaan Johannes

Geboren: 12-09-1917

Te: Amsterdam

Overleden: 08-03-1974

Te: Amsterdam

Pseudoniem(en): Voor zover mij bekend heeft Chr.J. van Geel niet onder pseudoniem gepubliceerd.

Werk:

Poëzie:

• Bij de kruising (1941)
• Spinroc en andere verzen (1958)
• Catalogus SM 284 bij tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam (met tien gedichten in gacsimile) (1961)
• Uit de hoge boom geschreven (1967)
• Het zinrijk (1971)
• Enkele gedichten (1973)
• Acht diergedichten (bibliofiele uitgave, 20 ex.) (1973)
• Uit wat spint ontstaan (bibliofiele uitgave, 50 ex.) (1975)
• Herfstdraad (bibliofiel, 110 ex.) (1975)
• Vluchtige verhuizing (1976)
• Roofdruk (bibliofiele uitgave, 1350 ex.) (1977)
• Zwanen (bibliofiele uitgave, 90 ex.) (1977)
• Mapje (4 gedichten in handschrift en vier tekeningen) (1978)
• Dierenalfabet. Het omliggend Vee. Een bestiarium (bezorgd door E. de Waard en T. van Deel) (1978)
• Twee fragmenten uit 'Bij het graf van een Atties meisje' (1979)
• Een Barbaars Versailles (bibliofiel, 300 ex.) (1980)
• Viermaal Jan Hanlo (bibliofiel, 75 ex.) (1982)
• Vijver der liefste: twee gedichten (bibliofiel, 200 ex.) (1983)
• Over de grenzen van de zee (bibliofiel, 160 ex.) (1984)
• Begane grond (bibliofiel, 160 ex.) (1985)
• Aan een afwezige in mijn omgeving (bibliofiel, 50 ex.) (1986)
• Begraafplaats De Geest. Vier gedichten van Chr.J. van Geel (bibliofiel, 100 ex.) (1988)
• Hun gratie is verborgen (bibliofiel, 60 ex.) (1991)
• Twee gedichten (bibliofiel, 100 ex.) (1991)
• Trage schaduwen (1991)
• Gedicht (bibliofiel, 50 ex.) (1991)
• Te Z.(U.) (bibliofiel, 75 ex.) (1992)
• Tijdrovertje (bibliofiel, 85 ex.) (1992)
• Haast april (bibliofiel) (1992)
• Verzamelde gedichten (door Guus Middag) (1993)
• Kamer (bibliofiel, 20 ex.) (1996)
• Twee hervonden gedichten (bibliofiel, 100 ex.) (1997)
• Zorg om vogels (bibliofiel, 50 ex.) (1999)
• Dag (bibliofiel, 45 ex.) (2001)
• Schuine spreideik (bibliofiel, 55 ex.) (2001)
• Sluipeiken (bibliofiel, 40 ex.) (2004)
• Eikje (bibliofiel, 50 ex.) (2006)
• Het mooiste leeft in doodsgevaar (bloemlezing door Willem Jan Otten) (2009)

Proza:

• Twee fragmenten uit "Bij het graf van een Atties meisje" (bibliofiel, 50 ex.) (1979)
• Dank aan de koekoek (Barbarber-teksten) (1980)

Tekeningen van Chr. J. van Geel in:

• Kraaien tellen tot vier (vogelboek, met Gerard Brands) (1970)
• Tom van Deel, Gedichten bij tekeningen (van Chr. J. van Geel) (1974)
• Catalogus bij tentoonstelling in het Stedelijk museum Schiedam 14 januari / 19 februari 1978 (1978)
• Mapje (4 gedichten in handschrift en vier tekeningen) (1978)

Brieven:

• Nu ik er zo precies op inga (brief aan J.P. Guépin) (bibliofiel, 150 ex.) (1977)
• Dan kom ik als het schikt. Brieven aan Nescio (bibliofiele uitgave, 300 ex.) (1979)
• Een schrijvende partikulier : brief aan J.A. Emmens, waarin opgenomen een brief aan Aad Nuis (bibliofiel, 300 ex.) (1982)
• 8 brieven van Jan Hanlo aan Chr. J. van Geel in Jan Hanlo, 'Brieven 1931-1962' (1989)
• 2 brieven van Jan Hanlo aan Chr. J. van Geel in Jan Hanlo, 'Brieven 1963-1969' (1989)

Vertalingen:

Vertaald:

• De cyclus 'Slaapwandelen' en het gedicht 'Thuiskomst' zijn samen met de Engelse vertaling ervan opgenomen in 'Adrienne Rich, Necessities Of Life' (1966)
• Het gedicht 'Wilhelmina' werd, in het Engels vertaald door James S. Holmes, opgenomen in het door een verspreidingsverbod voor het buitenland getroffen doodsnummer van 'Delta' vol. XI, no. 4, winter 1968/1969.
• Het gedicht 'Wilhelmina' werd, in het Engels vertaald opgenomen in 'Een boeket van 50 Nederlandse gedichten in Engelse of Franse vertaling 1975/1976.
• 15 gedichten met de Spaanse vertaling in 'Antalogia de la Poesia Neerlandesa Moderna' (1971)
• De gedichten 'Zomer' en 'Straat in de winter' zijn in Roemeense vertaling opgenomen in 'Antologie de Poezie Neerlandeza' (1973)
• Het gedicht 'Galanthus' werd in het Engels vertaald opgenomen in 'Poetry Australia' (1974)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 2 gedichten in 'Facetten der Nederlandse poëzie (van Hensen tot Nooteboom)' samengesteld door Pierre H. Dubois, K. Jonckheere en L. v.d. Waals (z.j.)
• 1 gedicht: 'Pad' in 'Het dier' (serie: Beeldende poëzie 9), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1961)
• 1 gedicht: 'Sneeuwval' in 'Literair akkoord 6' bijeengebracht door Ad den Besten, C. Bittremieux, Sybren Polet en Jan Schepens (1962)
• 1 gedicht: 'Padde', in 'Dichters omnibus. 14e bloemlezing', samengesteld door Ad den Besten (1967)
• 1 gedicht: 'Nachtvorst in klimop' in 'Dichters omnibus 17e bloemlezing' samengesteld door Ad den Besten (1970)
• 2 gedichten in 'Spelend op de kam. Bloemlezing uit de literatuur na 1940', samengesteld door L. Witvliet (1970)
• 3 gedichten in 'Literair akkoord 14' samengesteld door Christine D'Haen, Wim Hazeu, Hubert van Herreweghen, Willem G. van Maanen (1971)
• 7 gedichten in 'Goedemorgen, welterusten', gedichten voor kinderen en andere volwassenen, gekozen door Kees Fens (1975)
• 6 gedichten in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
• 5 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
• 1 gedicht: 'Plein' in 'Fietsen', Bulkboek nr. 96 (1979)
• 6 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
• 1 gedicht in 'De schone zakdoek. Onafhankelijk tijdschrift onder redactie van Theo van Baaren en Gertude Pape. 1941-1944', selectie door C. Buddingh', Theo van Baaren en Gertrude Pape (1981)
• 3 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
• 2 gedichten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 gedicht: 'Ik lees' in 'De Kat in de boekenkast. Nederlandse schrijvers over katten'samengesteld door Tilly Hermans en Pieter van Oudheusden (1984)
• 1 gedicht: 'Er was aandacht voor dat meisje' in '... en droomen in het gras', samengesteld door Inez van Eijk (1985)
• 1 gedicht: 'Onderduiker in Artis' in 'Langs straten en gedichten. Een bundel Amstedamse poëzie', samengesteld door Richter Roegholt (1985)
• 2 gedichten in Grote poëziebloemlezing 'Mij liet je leven', samenstelling Aldert Walrecht (1987)
• 20 gedichten in 'Wat blijft is landschap', bulkboek 179, samenstelling Tom van Deel en Kees Fens (1988)
• 2 gedichten in 'Hier ligt Poot Hij is dood', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1990)
• 4 gedichten in 'Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', samengesteld door Tine van Buul en Bianca Stigter (1991)
• Een gedicht van Chr.J. van Geel in 'Ser 50' (bibliofiel, 59 ex.) (1993)
• 4 gedichten in 'Dichten over dichten. Bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de 19de & 20ste eeuw, samengesteld door Atte Jongstra en Arjan Peters (1994)
• 1 gedicht: 'De liefde zegt' in 'Geen dag zonder liefde. Honderd jaar Nederlandse liefdespoëzie uit noord en zuid', samengesteld door Eddy van Vliet (1994)
• 4 gedichten in: 'En al mijn levensdagen stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995), waarvan 'Lichtval' ook door Jos Brink voorgelezen op de bijbehorende CD.
• Guus Middag kreeg de Gouden Griffel 1996 voor 'Ik maak nooit iets mee' (1995). Korte verhaaltjes, afgesloten met een gedicht. Drie daarvan zijn van Chr. J. v. Geel.
• 3 gedichten in 'Met gekleurde billen zou het gelukkiger leven zijn', 250 onvergetelijke gedichten met zorg verzameld door Jan van Coillie (1996)
• 3 gedichten in 'Gestampte mensjes. Vrolijke gedichten voor jong en oud', samengesteld door Nanda Jansen-Meijnen en Martine Kremers (1998)
• 1 gedicht: 'Wilhelmina' in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef Deleu (1999)
• 1 gedicht: 'Kindergraf' in: 'Familie duurt een mensenleven lang. De honderd mooiste Nederlandse gedichten over vaders, moeders, dochters en zonen', samengesteld door Menno Wigman (1999)
• 2 gedichten in 'Van Alphen tot Zonderland'. De Nederlandse kinderpoëzie verzameld door Anne de Vries' (2000)
• 1 gedicht: 'Zoon, bij de dood van zijn moeder' in 'Nog één keer door die hoge gang. De honderd mooiste schoolgedichten uit de Nederlandse literatuur', samengesteld door Hans Werkman (2000)
• 1 gedicht: 'Maannacht, bewolkt' in 'Het liefste gedicht. De favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen', met een inleiding van Gerrit Komrij (2001)
• 2 gedichten in 'Het lichte gedicht. De grappigste en gekste gedichten van Nederland en Vlaanderen' (2002)
• 1 gedicht: 'Tuin' in 'Een tuinman is een dichter. De 100 mooiste tuingedichten', samengesteld door Paul Geerts (2002)
• 4 gedichten in 'Een boom is meer dan er staat, De 100 mooiste boomgedichten', samengesteld door Paul Geerts (2002)
• 1 gedicht: 'als ik groot ben' in : 'De light scheurkalender 2004', samengesteld door Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen (2003)
• 8 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
• 2 gedichten in 'Het kleinste gedicht. De favoriete ultrakorte gedichten van Nederland en Vlaanderen', samengesteld doorToef Jaeger (2005)
• 2 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)
• 1 gedicht: 'Achter de kust' in 'Noord-Holland, woordkunst in waterlicht' (2007)

Proza:

• 2 verhalen in 'Brokkelpak. Een boek vol verhalen, gedichten, puzzels, spelletjes en wetenswaardigheden', samengesteld door T. van Deel (1972)
• 3 citaten in 'Standaard modern Citatenboek' samengesteld door Gerd de Ley (1973)
• 2 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
• 1 citaat in 'Kosmos groot citatenboek' (1986): Het is niet zo erg om blind te zijn. Mij niet gezien.

Tijdschriften:

• Chr. J. van Geel debuteerde in 1946 in 'Criterium'.
• Chris J. van Geel was één van de belangrijkste medewerkers van 'Barbarber'. In 'Barbarber' verschenen tussen 1958 en 1971 ook 65 tekeneningen van hem.
• Chr. J. van Geel publiceerde in 'Tirade', 'De Gids' en 'Hollands Maandblad', 'Soma', 'De Revisor', 'Maatstaf', 'Wending', 'Delta', 'Vrij Nederland', 'Algemeen Handelsblad', 'Avenue'.

Tentoonstellingen:

• Groepstentoonstelling "130 jaar Genootschap Kunstliefde", Centraal Museum, Utrecht (1937)
• Groepstentoonstellingen "De Onafhankelijken", Stedelijk Museum Amsterdam (1938/1939/1940/1941/1942)
• Het Prentenkabinet van het Stedelijk Museum in Amsterdam had in 1961/1962 een tentoonstelling (tekeningen en collages) van werk van Chr.J. van Geel (Catalogus SM 284).
• Groepstentoonstelling Barbarber, De Drommedaris, Enkhuizen (1965)
• Chr. J. van Geel exposeerde in Galerie Balans in Amsterdam (1972)
• Chr. J. van Geel exposeerde in het Stedelijk Museum in Alkmaar (1973)
• In 1977 (3 tot 22 september) was in het Kunstenaarscentrum van Bergen een tentoonstelling van werk van Chr. J. van Geel. Deze tentoonstelling reisde daarna door Nederland.
• Stedelijk Museum in Schiedam (1978)
• Openbare Bibliotheek Castricum (1978)

Over Chr. J. van Geel:

• Een hoofdstuk 'Indruk van de Van Geelse vogels' over Van Geel in 'Plaatselijke godjes' van D. Hillenius (1972)
• 'Raam' bracht in 1974 een Chr.J. van Geel-nummer uit.
• Drie hoofdstukken over Chr. J. van Geel in 'De Tweede Wet van Guépin' (1974) van J.P. Guépin.
• Elly de Waard (samenstelling), 'De ene kunst leeft nooit zonder de andere, althans bij mij' (1977)
• Chr.J. van Geel 1917-1974 (1977) - t.g.v. een overzichtstentoonstelling in Bergen
• 'Chr. J. van Geel: Stedelijk Museum Schiedam 14 januari - 19 februari 1978' (1978)
• Frank Esper, 'In gave bladstand: over de poëzie van Chr.J. van Geel' (1979)
• Elly de Waard (samenstelling), 'Chr. J. van Geel. Een bundel over zijn poëzie' (oorspronkelijk verschenen als RAAM-nummer, vermeerderd met 9 nieuwe artikelen) (1979)
• Frank Esper, 'In gave bladstand. Over de poëzie van Chr. J. van Geel' (1980)
• Een bijdrage over Chr. J. van Geel in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Daan Cartens (december 1980)
• In een serie afleveringen van 'Tirade' publiceerde Guus Middag 'Het Van Geel Alfabet', een alfabetisch geordende reeks notities over Chr. J. van Geel'.
• Gerrit Krol, ''n Groot dichter' (bibliofiel, 90 ex.) (1989)
• Guus Middag, 'Een verre vriendschap: Chr. J. van Geel en S. Vestdijk' (1995)
• Willem Jan Otten, In memoriam Chris J. van Geel, bijna vijfentwintig jaar na zijn dood (bibliofiel, 25 ex.) (1998)
• 'De Parelduiker' gaf begin 2009 een Van Geel-nummer uit (behorende bij de tentoonstelling in Museum Kranenburgh in Bergen).

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• Lucebert maakte in 1983 in het Letterkundig Museum een grote wandschildering, waarin hij 36 literaire citaten verwerkte. Van Van Geel is hier terug te vinden 'Er brandde een groot open vuur / en op ieder bord lag sneeuw'.
• T. van Deel, Stemmen van schrijvers (1: J. Bernlef, F. Harmsen van Beek, Judith Herzberg. Chr. J. van Geel, Rutger Kopland, Willem van Toorn, M. Vasalis, Ad Zuiderent lezen hun gedichten) (cassette) (1984)
• De literaire nalatenschap van Chr. J. van Geel wordt verzorgt door Elly de Waard.
• Er bestaat een Stichting Stichting Chr. J. van Geel & Elly de Waard. In deze stichting is de literaire en anderszins kunstzinnige nalatenschap van Chr.J. van Geel ondergebracht. Elly de Waard beheert die nalatenschap.
• In Leiden is, in het kader van het project 'Muurgedichten' het gedicht 'Bewogen' van Chr. J. van Geel te lezen op de muur van Hogewoerd 77 (galerie).
• In Museum Kranenburgh, Bergen (NH) is van 11 april tot 2 augustus 2009 de tentoonstelling 'Christiaan Johannes van Geel (1917-1974) "Het mooiste leeft in doodsgevaar" '.

Literaire prijzen:

• Poëzieprijs van de stad Amsterdam 1960 voor 'Een zomerdag'.

Opmerkingen:

• Chr. J. van Geel studeerde aan het Instituut voor Kunstnijverheidsonderwijs (nu Rietveldakademie). In 1938 maakte hij de overstap naar de Nieuwe Kunstschool.
• Chr. J. van Geel was dichter, schrijver en beeldend kunstenaar.
• Als beeldend kunstenaar maakte hij voor 1940 surrealistische objecten, daarna schilderijen en vooral tekeningen.
• Chr. J. van Geel schreef vooral natuurpoëzie, waarin symboliek een belangrijke rol speelt. Zo is een terugkerend thema in zijn werk het herkennen van de eigen kwetsbaarheid in de dieren om hem heen.
• Chr. J. van Geel woonde in Groet (N.H.) op Achterweg 17.
• Chr. J. van Geel deed tussen 1938 en 1942 mee aan vijf groepstentoonstellingen van 'De Onafhankelijken'.
• Chr. J. van Geel debuteerde met 'Spinroc en andere verzen'. Spinroc is Cornips, maar dan achterstevoren. Van Geel woonde van 1952 tot 1962 samen met Thérèse Cornips, beeldend kunstenares en later bekend als Proust-vertaalster.
• Later woonde hij twaalf jaar samen met de dichteres Elly de Waard (die overigens pas na zijn overlijden voor het eerst zelf publiceerde).
• Op 11-02-1972 brandde hun huis af. Na deze brand woonde Chr. J. van Geel enige tijd in Bergen (NH) en daarna in Castricum.
• Chr. J. van Geel had tentoonstellingen in het Stedelijk Museum in Amsterdam in 1961/1962 en in Alkmaar in 1973.
• Chr. J. van Geel werd in het Prinsengrachtziekenhuis in Amsterdam geopereerd aan een tumor in het ruggemerg. Op 08-03-1974 raakte hij in coma en overleed.
• Hij werd op 13-03-1974 gecremeerd in Crematorium Velsen in Driehuis, waar ook zijn as werd verstrooid.

Anderen over Chr. J. van Geel:

• Het werk van Van Geel is niet in de mode, niet in de publiciteit, en is dat ook nooit geweest. De vlijtige indelers en de parmantige ontdekkers van literair-historische hoofdlijnen hebben er nooit veel mee weten aan te vangen. In recensies wordt hij gewoonlijk luchtig op de schouder geklopt als een verdienstelijk, oplettend beschrijver van natuurtafereeltjes uit het Hollandse Zaanlandschap, soms aangevuld met de niet nader uitgewerkte suggestie dat er natuurlijk veel meer achter steekt. (Aad Nuis, De Tijd, 02-03-1974)
• Zijn dichten was vertalen: zichzelf en anderen. In elkaar. En de lezer vertaalt terug. Naar de anderen en naar de dichter die Chr.J. van Geel was. (Kees Fens, Volkskrant, 11-03-1974)
• Van Geel was de dichter van het vluchtige, ijle en nietige. Hij werd gefascineerd door het geluid van de wind in de blaren, de rimpelingen van druppels in het water, de droombeelden die bij het ontwaken bliksemsnel terugschieten in hun schuilplaatsen. (Jaap Goedegebuure, HP/De Tijd, 28-01-1994)
• Zijn vaak korte gedichten bevatten nauwgezette en liefdevolle beschrijvingen van planten, dieren en landschappen. Ze dienen niet slechts beschouwd te worden als natuurpoëzie, maar hebben vaak ook symbolische waarde. (Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur, blz. 124)
• Chris van Geel was een surrealist, en dus hebben zijn gedichten een diepere betekenis. Maar op het eerste gezicht zijn het beschrijvingen van iets opvallends in de natuur en ze lijken daarom wel wat op Griekse epigrammen.(Jan Pieter Guépin, Zoete epigrammen - Gedichten over gelukkige liefde', blz. 282)

Mijn favoriete citaat:

Naar een overzicht van citaten van Chr.J. van Geel

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Chr.J. van Geel
• DBNL - Chr. J. van Geel

Bronnen o.a.:

• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Chr.J. van Geel. Een bundel over zijn poëzie (1979)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Hans Heesen e.a., Waar ligt Poot (1997)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
• Website Koninklijke Bibliotheek (juni 2009)