Achternaam: 's Gravesande

Voornaam: G.H.

Doopnamen: Goverdus Henricus

Geboren: 18-06-1882

Te: Buitenzorg (Nederlands-Indië)

Overleden: 02-07-1965

Te: Bilthoven

Pseudoniem(en): G.H. 's-Gravesande was het pseudoniem van G.H. Pannekoek Jr. (hij publiceerde tot 1928 onder zijn eigen naam). Hij gebruikte ook het pseudoniem H.v.H. (voor ' Enkele Verzen').

Werk:

Poëzie:

• Sneeuwlandschap (1909)
• Uit mijn leven (in eigen beheer) (1911)
• Verzen (1923)
• Enkele verzen (in eigen beheer, 6 ex.) (1926)
• Nachtelijke vischvangst (1934)
• Nachtelijke vangst (1937)
• Een prinses der Nederlanden geboren (rijmprent) (1938)
• Morituri te Salutant (1940)
• Cafetaria (1943)
• Verzen uit het ziekenhuis (in eigen beheer) (1943)
• Verzen van een eenzame man (in eigen beheer) (1943)
• Heer Pierlala. Een moderne doodendans (in eigen beheer) (275 ex.) (1945)
• Nachtschade en kinkhoorns (1952)
• Verzen (1957)
  

Vertalingen:

• Dr. Ch.A. van Manen, Bedrijfsleven en de strijd tegen de armoede in Nederland (1918)

Overig non-fictie:

• De Hanenburgers (1916)
• De verluchting van het boek (1923)
• Cataloguus der tentoonstelling van de boeken van De Zilverdistel, De Kunera Pers, Palladium, Leiter-Nyperls, Trajectum ad Mosam en De Vereeniging Joan Blaue (1925)
• De herleving van de Nederlandsche boekdrukkunst sedert 1910 (1927)
• Katalog výstary Holandské knihy v Praze (1933)
• Sprekende schrijvers (1935)
• Bibliographie van Arthur van Schendel (1936)
• De collectie F.O. Pfeiffer. Haar ontstaan en ontwikkeling (1937)
• Greshoff's Ikaros bekeerd. Een proeve van exegese (1938)
• De ontwikkelingsgang van W.J. Rozendaal als illustrator en schilder (1940)
• M.C. Escher en zijn experimenten (1940)
• Bibliografie van de werken van J. Slauerhoff (1940)
• G.H. Bantzinger. Een nieuwe verschijning in de wereld van het geïllustreerde boek (1941)
• E. du Perron. Journalistieke herinneringen (1942)
• Jan Boon als graficus (1942)
• Journalistieke herinneringen (in eigen beheer) (1943)
• Onze letterkunde in bezettingstijd (1945)
• Mr. J.F. van Royen en zijn beteekenis voor de boekkunst (1946)
• E. du Perron. Herinneringen en bescheiden (herziene en uitgebreide druk van 'E. du Perron. Journalistieke herinneringen') (1947)
• Over J. Slauerhoff (1947)
• Mr. J.F. van Royen en zijn betekenis voor de boekkunst (1947)
• Het conflict tusschen Willem Kloos en Frederik van Eeden. De quaestie "Lieven Nijland" (1947)
• Over A. Roland Holst (1948)
• Arthur van Schendel, zijn leven en werk (1949)
• Letterkundige prijzen in Nederland (1952)
• Marceline Desbordes-Valmore. Het Model voor de Uitgever (1952)
• Aug. P. van Groeningen en "De Nieuwe Gids" (1953)
• De betrekkingen van Vlaamsche schrijvers tot ‘De Nieuwe Gids (1954)
• De geschiedenis van De Nieuwe Gids. Brieven en documenten, deel 1 (1955)
• Bauers reis naar Moskou. In brieven en teekeningen (1956)
• De geschiedenis van De Nieuwe Gids. Brieven en documenten, deel 2 (1961)
• De geschiedenis van het tijdschrift Vlaanderen (1961)
• Al pratende met ... (1980)
• Vergeten en gebleven. Literaire beschouwingen (1982)

G.H. 's-Gravesande schreef een inleiding voor:

• J. Greshoff, Gedichten 1907-1934 (1934)
• J. C. Bloem 60 jaar: de jubileum-uitgave van zijn "Verzamelde gedichten" (1947)
• J. Slauerhoff, Jan Pietersz. Coen (1948)
• Arthur van Schendel, Herdenkingen (1950)
• Louis Couperus, Legenden van de Blauwe Kust (1951)
• Marius Bauer, Brieven en schetsen van zijn reizen naar Moskou en Constantinopel (heruitgave van 'Bauers reis naar Moskou') (1964)

G.H. 's-Gravesande schreef een biografie en/of bibliografie voor:

• Kent uw dichters! Honderd gedichten van honderd dichters: een poëtisch stalenboek (1932)
• J. Greshoff, Gedichten 1907-1934 (1934)
• Menno ter Braak, Het tweede gezicht (1935)
• Arthur van Schendel, Avonturiers (1936)
• In memoriam J. Slauerhoff (1936)
• In memoriam Albert Verwey (1937)
• Arthur van Schendel, De zomerreis (1938)
• Arthur van Schendel, De menschenhater (1941)
• J.W.F. Werumeus Buning, Verzamelde gedichten (1947)
• Jan Prins, Bijeengebrachte Gedichten (1947)
• Dr. P.H. Ritter Jr., Vertoog en Ontboezeming (1948)
• M. Nijhoff, In memoriam M. Nijhoff (1953)
• J.G. Danser, Verzameld werk (1957)

Bloemlezingen:

• Sprekende schrijvers (interviews met auteurs) (1935)
• Jonge most (1937)
• Jan Campert, Verzamelde gedichten, 1922-1943 (1947)
• Louis Couperus, Mozaiek: een keur uit zijn werken (1949)
• Louis Couperus, Legenden van de Blauwe Kust (1951)

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'Nachtelijke vischvangst' in 'Kent uw dichters. gedichten van 100 dichters' (1932)
• 4 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1900-1940', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1953)
• 1 gedicht: 'Nachtelijke vischvangst' in 'Poëzie op de planken' (1954)
• 1 gedicht: 'Complainte in 'Facetten der Nederlandse poëzie. Van Willem Elsschot tot Martinus Nijhoff', samengesteld door Pierre H. Dubois, Karel Jonckheere, Laurens van der Waals (1954)
• 1 gedicht: 'De trouwe vrind' in 'De dichter en de dood', bijeengebracht door Chr. Leeflang (1961)
• 1 gedicht: 'Op het standbeeld van Christiaan de Wet, Hoge Veluwe' in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 gedicht: 'Anonieme liefdesbrieven' in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)

Proza:

• Een bijdrage over Marcellus Emants in 'Geschenk 1933'.

Tijdschriften:

• G.H. 's-Gravesande werkte als voluntair bij het 'Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'.
• G.H. 's-Gravesande was oprichter en hoofdredacteur van 'Chantecler', het clubblad van voetbalvereniging Quick.
• G.H. 's-Gravesande debuteerde in 1902 met poëzie in 'De Arbeid'.
• Op 01-06-1904 begon hij als algemeen corrector en verslaggever bij 'Het Vaderland'. Later was hij er kunstredacteur.
• G.H. 's-Gravesande publiceerde in 'Den Gulden Winckel', 'Critisch Bulletin', 'Groot Nederland', 'Nederland', 'Forum', 'Kroniek van Kunst en Kultuur', 'Hollandsch Weekblad', 'Halcyon', 'Elsevier', 'Ad Interim', 'Vrij Nederland', 'De Nieuwe Eeuw', 'Het Boek van Nu', 'Bibliotheekleven', 'Maatstaf', 'Vlaamsche Gids', 'Podium', 'Kunst en Kunstleven', 'De Groene', 'Folium' en 'Roeping'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• G.H. 's Gravesande deed vanaf 1949 met M. van Crevel en H.A. Gomperts de redactie van het 'Verzameld werk' van Menno ter Braak.
• G.H. 's-Gravesande werkte mee aan 'De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden' (1985)

Literaire prijzen:

• Extra Prijs van de Jan Campertstichting 1957 t.g.v. zijn vijfenzeventigste verjaardag.

De Jan Campert Stichting riep in 1978 de G.H. 's Gravesande-prijs in het leven voor bijzondere literaire verdiensten. Het ws een voortzetting van de 'Bijzondere Prijs'. De eerste prijswinnaar was A.L. Sötemann voor zijn arbeid op het terrein van de letterkunde, in het bijzonder de uitgaven met betrekking tot J.H. Leopold en J.C. Bloem. Sinds 1990 wordt de prijs driejaarlijks toegekend. Het prijzengeld is 4.500 euro.

Opmerkingen:

• G.H. 's-Gravesande werd geboren in Nederlands-Indië, waar zijn vader een hoge bestuursfunctie had.
• Begin 1888 kwam het gezin terug naar Nederland. Ze woonden in Haarlem en daarna in Den Haag.
• G.H. 's-Gravesande ging naar de HBS, maar maakte de school niet af.
• Hij werkte enige tijd als voluntair bij het 'Dagblad van Zuid-Holland en 's-Gravenhage'. Daarna was hij in de leer bij een boekbinder, een wijnhandel en een boekwinkel.
• G.H. 's-Gravesande was keeper bij voetbalvereniging Quick en oprichter en hoofdredacteur van 'Chantecler', het clubblad.
• Voor 'Den Gulden Winckel' interviewde hij bekende schrijvers uit de jaren twintig en dertig. De interviews werden verzameld in Sprekende schrijvers (1935).
• Vanaf 1952 woonde G.H. 's-Gravesande in Bilthoven (Taveernelaan 36).
• In 1947 werd hij ridder in de Orde van Oranje Nassau.
• Hij was erelid van de Zeister Literaire Kring.
• G.H. 's-Gravesande werd gecremeerd.

Anderen over G.H. 's-Gravesande:

• Wie zijn collectie bibliofilia gekend hebben, herinneren zich de unica van onze boekkunst, in een lang leven met liefderijke zorg en stelselmatig geduld verzameld. Het was een persoonlijk domein, waarin de eigenaar rondging als was het een gezelschap van goede vrienden of een kemenade van uitverkoren vrouwen, velen nog in maagdelijke staat, in haar sluier verborgen voor het vrijmoedig oog, één voor één met de triomfante trots van de bezitter tot de dood toe bemind. Hoevelen hebben de openbare verkoping van deze bibliotheek bij het antiquariaat Beijers in Utrecht na zijn dood betreurd! (Fred Batten, Levensbricht)
• Wie 's-Gravesande in deze stad hebben gekend en hem in de Parkstraat of op het Voorhout eenmaal ontmoetten, bewaren de herinneringen aan een rijzige gestalte, die zich met forse stappen placht voort te spoeden, de jas waaiend om zijn lichaam, de hoge, kale schedel al of niet bedekt met een breedgerande hoed, altijd op weg naar het werk of daar waar een vriend hem riep. Hoevelen van ons zien die krachtige kop nog vóór zich, dat benige,volle gelaat, waarin neus, mond en oren groot en stevig ingeplant waren, de dikke snor het overblijfsel van een forse knevel, maar in wlk gelaat de rechte blik onder de borstelige wenkbrauwen ons het eerst opviel. (Fred Batten, Vergeten en gebleven, blz. 7)

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van G.H. 's-Gravesande
• DBNL - G.H. 's-Gravesande
• Overzicht G.H. ’s-Gravesande-prijs
• Complete tekst 'Sprekende schrijvers'

Bronnen o.a.:

• Querido's letterkundige reisgids (1983)
• Vergeten en gebleven (1982)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Website Koninklijke Bibliotheek (mei 2009)