zie
KB.zie
KB.
|
Achternaam: Haverschmidt Voornaam: François Geboren: 14-02-1835 (Valentijnsdag!) Te: Leeuwarden Overleden: 19-01-1894 Te: Schiedam |
 |
Pseudoniem(en): In zijn studententijd schreef hij onder het pseudoniem Piet Paaltjens 'Snikken en grimlachjes'. Hij schreef zijn achternaam zelf met een hoofdletter S - HaverSchmidt.
|
|
|
|
|
|
Werk:
Poëzie:
Proza:
Dagboeken:
Brieven:
Vertalingen:
Vertaald:
Bloemlezingen:
'Gebloemleesd'
Poëzie:
Proza:
Tijdschriften:
Over François Haverschmidt/Piet Paaltjens:
Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)
Opmerkingen:
Anderen over François Haverschmidt:
Mijn favoriete citaat:
Uit mijn weblog, 29-04-2009:
In Foudgum wandelden we over de terp (daar ben je gauw klaar mee) en rond de kerk. Voor de kerk staat een Piet Paaltjensmonument. Een groot opengeslagen boek, rustend op een gebroken hart. Op het boek (in het boek?) is een gedicht van Haverschmidt te lezen over zijn leven als jonge dominee (met witte das). Het staat niet in de 'Snikken en grimlachjes'.
 |
 |
 |
 |
Uit mijn weblog, 01-05-2009:
Vanochtend weer een uitgebreid en heerlijk ontbijt in de Piet Paaltjenspastorie. Er waren nu ook andere gasten, daarom zaten we aan een andere tafel, onder een schilderij van de pastorie, in 2005 gemaakt door een vriendin van onze gastvrouw.
 |
 |
 |
We zijn gisterenmiddag Hendrikje Zuidema, de oud-koster van het kerkje van Foudgum, misgelopen. Daarom belden we na het ontbijt bij haar aan om te vragen of ze nu tijd had ons het kerkje te laten zien. Ik vrees dat we haar uit bed belden, maar ze kwam even later naar buiten en vertelde enthousiast over het kerkje, over François Haverschmidt en over haar ervaringen als koster. Het is duidelijk dat ze dit werk vijfentwintig jaar met hart en ziel heeft gedaan. De kerk is verkocht aan de Stichting Alde Fryske Tsjerken en die stichting werkt alleen met vrijwilligers (wat ook wel te begrijpen is). Ze kreeg dus twee jaar geleden haar ontslag als koster en het lijkt erop dat er meer wrevel zit over de manier waarop dat gegaan is dan over het ontslag zelf. Ze komt wel weer in het kerkje om mensen over Haverschmidt te vertellen en ook bij begrafenissen is ze weer aanwezig, maar ze heeft het sinds haar ontslag nog niet kunnen opbrengen om weer een kerkdienst bij te wonen. Aan haar geloof ligt dat niet, uit het gesprek blijkt dat dat ongebroken en rotsvast is. Met stralende ogen vertelt ze over de mooie momenten in de vroege zaterdagavond, als ze naar het kerkje ging om met een krijtje de te zingen psalmen en gezangen op de bordjes te schrijven (de dienstdoende dominee had die dan telefonisch doorgegeven). Als ze zo met de bordjes in een bankje zat en er in de totale stilte de psalmen op noteerde, voelde ze Gods aanwezigheid.
 |
 |
 |
|
|
|
|
In het kerkje staat nu een orgel, maar dat was er nog niet in Haverschmidts tijd. Toen werd er gewerkt met een voorzanger. Dat was een baantje voor de toenmalige koster, die ook nog eens schoolmeester en veldwachter was. Een beste schoolmeester was hij trouwens niet. Het is bekend dat François Haverschmidt de dorpsjeugd de tafels van vermenigvuldiging leerde, omdat de schoolmeester die kunst niet verstond. Dominee Haverschmidt beloonde het opzeggen van de tafels met kersen uit de tuin van de pastorie. De dominee zat in de boom, terwijl de jongens eronder de tafels stonden op te zeggen. Het schooltje was aan de kosterswoning vastgebouwd en is nog steeds als zodanig te herkennen. Het deed ook dienst als ruimte voor catechesatie, voor vergaderingen van het kerkbestuur en voor bijeenkomsten van de plattelandsvrouwen.
Waar nu het orgel staat, zat ook eens een kerkbestuurder uit een
andere plaats. Die kwam een dienst van dominee Haverschmidt bijwonen
om te bezien of hij misschien een dominee voor zijn gemeente zou
kunnen zijn. Al na heel korte tijd stampte deze man op zijn klompen
het trapje weer af. Hij had het al gezien. Op de bordjes stonden
alleen gezangen genoteerd en géén psalmen. Zo'n
'lichte' dominee was niet geschikt voor zijn gemeente.
 |
 |
 |
|
|
|
|
In het kerkje staan nu enkele vitrines met boeken van en over
Piet Paaltjens. Ze staan vooraan in de kerk, waar men enkele houten
banken heeft gesloopt. Daarvoor in de plaats zijn losse stoelen
neergezet. Die zitten misschien iets zachter, maar het is geen
gezicht. Zo haal je de ziel uit het gebouw (en dat is religieus
gezien een zwaar verlies). Als het om het makkelijker zitten gaat,
leg dan kussens in de banken o.i.d.! Ik heb dat ook in het gastenboek
geschreven: "Sloop de banken er niet uit!"
Ik vroeg Hendrikje of ze het boekje dat over haar gaat wilde signeren.
Ze heeft het wel niet zelf geschreven, maar het is wel háár
verhaal.
Links:
|
Piet Paaltjens Aan Rika Slechts éénmaal heb ik u gezien. Gij waart En toch, zij duurde lang genoeg, om mij Waarom ook hebt gij van dat blonde haar, En waarom mij dan zoo voorbijgesneld, Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp? |
Drs. P Antwoord aan Paaltjens Uw minnedicht bevalt mij niet. Verdwijn, De inhoud van uw fantasieproduct, Ik wensch niet weer te hooren van uw plan, Hier treed wel overtuigend aan den dag, Met u verplet te worden door een trein? |
Bronnen o.a.:
