Achternaam: Herzberg

Roepnaam: Judith

Voornamen: Judith Frieda Lina

Geboren: 04-11-1934

Te: Amsterdam

Pseudoniem(en): Judith Herzberg gebruikte de pseudoniemen Vera de Vries en Christine de Hondt.

Werk:

Poëzie:

• Zeepost (1963)
• Beemdgras (1968)
• Vliegen (1970)
• Strijklicht (1971)
• 27 liefdesliedjes (1973)
• Ethooi (bloemlezing) (1975)
• Botshol (1980)
• De val van Icarus (1983)
• Dagrest (1984)
• Twintig gedichten (1984)
• Rooster (vouwblad, in 'In vriendschap opgedragen aan Ger Kleis' (bibiofiel, 52 ex.) (1984)
• Dat Engels geen au heeft (bibliofiel, 125 ex.) (1985)
• Zoals (1987)
• Naar bed naar bed (bibliofiel) (1991)
• Zoals (1992)
• Doen en laten (bloemlezing) (1994)
• Wat zij wilde schilderen (1996)
• Landschap (bibliofiel, 299 ex.) (1998)
• Bijvangst (1999)
• Staalkaart (2000)
• 10 mooiste gedichten van Judith Herzberg (poëziekaarten) (2002)
• Soms vaak (2004)
• Zijtak (2007)
• Het vrolijkt (2008)

Proza:

• Tussen Amsterdam en Tel Aviv (artikelen en brieven) (1988)
• Brief aan wie niet hier is. Tussen Jeruzalem en Amsterdam (reisverslag) (1996)

Dagboeken:

• Het maken van gedichten en het praten daarover (1977)
• Charlotte. Dagboek bij een film (1981)
• Dagboek uit Jeruzalem (15-09-2003/30-09-2003) (Vrij Nederland, 18-10-2003)

Toneel:

• De deur stond open (1972)
• Het is geen hond (1973)
• Dat het 's ochtends ochtend wordt (1975) (Bevat: 'De deur stond open' en 'Het is geen hond')
• Cranky Box (bewerking van 'Een giraffe zijn is erger')
• Leedvermaak (1982)
• En/of (1985)
• Merg (1986)
• De kleine zeemeermin (1986)
• De Caracal (1988)
• Kras (1989)
• Een goed hoofd (1991)
• Teksten voor toneel en film 1972-1988 (1991)
• Rijgdraad (1995)
• De Nietsfabriek (1997)
• Een golem (1998)
• Lieve Arthur (2000)
• Simon (2002)
• Drie toneelstukken (Leedvermaak. Rijgdraad. Simon) (2002)
• Vielleicht Reisen (2004)

Televisie:

• 'Het is geen hond' werd herschreven voor televisie als 'Dat het 's ochtends ochtend wordt'.
• Lieve Arthur (NOS) (1976)
• Een giraffe zijn is erger

Film:

Judith Herzberg schreef scenario's voor:

• Rooie Sien (1975)
• Mevrouw Katrien (1979)
• Charlotte (1981)
• Leedvermaak (1989)
• Qui vive (verfilming van 'Rijgdraad') (2002)
• Happy end (2009)

Ze werkte als schrijfster mee aan de verfilming van:

• Joods Amsterdam
• 'Twee vrouwen' van Harry Mulisch (1979)
• Een vrouw als Eva

Vertalingen:

• Judith Herzberg vertaalde toneelwerk van Ibsen
• Wedekind
• Judith Herzberg vertaalde werk van Charl-Pierre Naudé (Tirade, 2000)

Vertaald:

• Werk van Judith Herzberg in 'Tärningskastet 12' (vertaald in het Zweeds door Lasse Söderberg) (1985)
• But what. Selected poems (translated by Shirley Kaufman) (1988)
• Gedichten van Herzberg werden in het Duits vertaald.
• Knistern
• 'Simon' werd in het duits vertaald (2002)
• Lea's Hochzeit (Leedvermaak)
• Heftgarn (Rijgdraad)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'Liedje' in 'Dichters omnibus 11e bloemlezing', verzameld door Ad den Besten (1964)
• 1 gedicht: 'Begraven' in 'Dichtersomnibus, 16e bloemlezing' samengesteld door Ad den Besten (1969)
• 1 gedicht: 'De 'day after' pil' in 'Dichters omnibus 18e bloemlezing', samengesteld door Ad den Besten (1971)
• 1 gedicht: 'Witte verf' in 'Literair akkoord 14' samengesteld door Christine D'Haen, Wim Hazeu, Hubert van Herreweghen, Willem G. van Maanen (1971)
• 1 gedicht: 'Er zweefden eens twee spinnen' (in handschrift) in Poesie (Boekenweekgeschenk 1972)
• 5 gedichten in 'Goedemorgen, welterusten', gedichten voor kinderen en andere volwassenen, gekozen door Kees Fens (1975)
• 1 gedicht: 'Weg van je stad en waar denk ik aan?', in 'als die stad eens ommeviel... Dichters over Amsterdam', samengesteld door Wim Ramaker (1975)
• 2 gedichten in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
• 5 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
• 3 gedichten in 'Veelzijdig, Werk van Nederlandse schrijfsters na 1918', gekozen en ongeleid door Hella S. Haasse (1979)
• 1 gedicht: 'Kind' in 'Het kind', door Willem Wilmink en Fetze Pijlman (1979)
• 5 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
• 2 gedichten in 'Het werk', een bloemlezing door Wiel Kusters (1980)
• 1 gedicht: 'Stadsgeluiden' in 'De stad. Een bloemlezing door C. Buddingh' (1981)
• 1 gedicht: 'Liedje' in 'Zo diep heb ik van u gedronken, gedichten over de liefde', gekozen door Jan van der Vegt (1981)
• 5 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
• 1 gedicht: 'Reispijn' in 'Indruk 83. Wat schrijvers schrijven' samengesteld door Ivo Gay, Jaap Goedegebuure, Paul de Wispelaere (CPNB, 1982)
• 1 gedicht: 'De zee' in 'Nou hoor je het eens van een ander', samengesteld door Kees Fens (1982)
• 2 gedichten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 gedicht: 'Mijn vader had een uur lang' in 'Als je het mij vraagt', samengesteld door Joke Forceville-van Rossum (1983)
• 1 gedicht: 'Katten houden niet van koffers' in 'De Kat in de boekenkast. Nederlandse schrijvers over katten'samengesteld door Tilly Hermans en Pieter van Oudheusden (1984)
• 10 gedichten in 'Gedichten. Een keuze uit eigen werk' (1985)
• 1 gedicht: 'Gespierd, blasphemisch, glad,' in '... en droomen in het gras', samengesteld door Inez van Eijk (1985)
• 1 gedicht: 'Voertuigen' in 'Ons poëtisch Binnenhof, politici kiezen hun dichters' redactie Ernst van Altena (1986), gekozen door Gerrit Jan Wolfensperger (D'66).
• 1 gedicht: 'Een kinderspiegel' in 'Dichterbij. Gedichten voor 12+', samengesteld door Jan Heerze (1986)
• 1 gedicht: 'Ziekenbezoek' in 'Vader. Een blijk van genegenheid', samengesteld door Adam Arie Martinus (1986)
• 1 gedicht: 'Terug' in '68 dichters op weg naar huis' (bulkboek 171), samengesteld door Patty Voorsmit (1987)
• 1 gedicht: 'Vergeefs blaffen' in Grote poëziebloemlezing 'Mij liet je leven', samenstelling Aldert Walrecht (1987)
• 14 gedichten in 'Wat blijft is landschap', bulkboek 179, samenstelling Tom van Deel en Kees Fens (1988)
• 1 gedicht: 'Strijklicht' in 'Ons poëtisch Dichtersland. Nederlandse dichters kiezen hun eigen voorkeursgedicht', redactie Ernst van Altena en Jan Veldhuizen (1988)
• 6 gedichten in 'Hier ligt Poot Hij is dood', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1990)
• 3 gedichten in 'Woorden in vrijheid. Nederlandse en Vlaamse dichters op Poetry International 1970-1990', samengesteld door Martin Mooij (1990)
• 2 gedichten in 'Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', samengesteld door Tine van Buul en Bianca Stigter (1991)
• 1 gedicht: 'Beer in bed' in 'Beregoed! De mooiste verhalen en gedichten over beren', samenstelling Nanda Meijnen (1991)
• 1 gedicht: 'Er is nog zomer en genoeg' in 'Zonder vrienden kan ik niet. 101 liedteksten en gedichten over vriendschap', samenstelling Jan-Simon Minkema & Henk van Zuiden' (1992)
• 2 gedichten in 'Ik heb de liefde lief. De mooiste liefdesgedichten uit de Nederlandse en Vlaamse poëzie', samengesteld door Willem Wilmink (1993)
• 3 gedichten in 'Het beste uit Rainbow, een Bijenkorf selectie' (1994)
• 3 gedichten in 'Geen dag zonder liefde. Honderd jaar Nederlandse liefdespoëzie uit noord en zuid', samengesteld door Eddy van Vliet (1994)
• 5 gedichten in: 'Die dag in mei vergeet ik niet. De mooiste Nederlandse bevrijdingspoëzie', gekozen door Hans Warren (1995)
• Guus Middag kreeg de Gouden Griffel 1996 voor 'Ik maak nooit iets mee' (1995). Korte verhaaltjes, afgesloten met een gedicht. Twee daarvan zijn van Judith Herzberg.
• 5 gedichten in: 'En al mijn levensdagen stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995), waarvan 'Winters Bethulië' ook door Jos Brink voorgelezen op de bijbehorende CD.
• 1 gedicht: 'Meeuwen' in 'Met gekleurde billen zou het gelukkiger leven zijn', 250 onvergetelijke gedichten met zorg verzameld door Jan van Coillie (1996)
• 4 gedichten in 'De 100 beste gedichten van 1996', gekozen door Herman de Coninck (1997)
• 1 gedicht: 'Botshol' in 'Literair landschap. Dichters en schrijvers over Nederland', samengesteld door Peter van Zonneveld (1998)
• 4 gedichten in 'Gestampte mensjes. Vrolijke gedichten voor jong en oud', samengesteld door Nanda Jansen-Meijnen en Martine Kremers (1998)
• 1 gedicht: 'Refugee blues' in 'Is dit recht, mijn lief?', t.g.v. 50 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (1998)
• 3 gedichten in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef Deleu (1999)
• 6 gedichten in 'Geluk dat kan wel jaren duren. Het huwelijk in honderd gedichten', verzameld door Hans Warren en Mario Molegraaf (1999)
• 1 gedicht: 'Ziekenbezoek' in: 'Familie duurt een mensenleven lang. De honderd mooiste Nederlandse gedichten over vaders, moeders, dochters en zonen', samengesteld door Menno Wigman (1999)
• 1 gedicht: 'Liedje' in 'Wie dan wel? Twintig gedichten over de tijd, de liefde en het leven', samenstelling Hes van Huizen (2000)
• 3 gedichten in 'De 100 beste gedichten van 1999', gekozen door Jozef Deleu (2000)
• 1 gedicht: 'Rooster' in 'Nog één keer door die hoge gang. De honderd mooiste schoolgedichten uit de Nederlandse literatuur', samengesteld door Hans Werkman (2000)
• 2 gedichten in 'Het liefste gedicht. De favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen', met een inleiding van Gerrit Komrij (2001)
• 2 gedichten in 'Het lichte gedicht. De grappigste en gekste gedichten van Nederland en Vlaanderen' (2002)
• 1 gedicht: 'Een tuin met een hek er om ...' in 'Een tuinman is een dichter. De 100 mooiste tuingedichten', samengesteld door Paul Geerts (2002)
• 3 liedteksten in 'Herman van Veen, Opzij, opzij, opzij', onder redactie van Kick van der Veer en Jaap Bakker (2003)
• 1 gedicht: 'Ziekenbezoek' in: 'De light scheurkalender 2004', samengesteld door Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen (2003)
• 2 gedichten in 'Lang leve de dood. Een bloemlezing in honderd en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (2003)
• 8 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
• 2 gedichten in 'Het kleinste gedicht. De favoriete ultrakorte gedichten van Nederland en Vlaanderen', samengesteld doorToef Jaeger (2005)
• 5 gedichten in 'Vrede is eten met muziek. Sporen van oorlog in de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Groenewegen (2005)
• 2 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)
• 1 gedicht: 'Fantoomhoofd' in 'De 100 beste gedichten van 2008', samengesteld door Rob Schouten (2009)

Proza:

• 1 citaat in 'Standaard modern Citatenboek' samengesteld door Gerd de Ley (1973): 'Ik heb zo'n last van dubbelzien, dokters.'
• 2 bijdragen in 'Chr.J. van Geel. Een bundel over zijn poëzie', red. Elly de Waard (1979).
• 1 citaat in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.): 'Ik heb zo'n last van dubbelzien, dokters.'
• 2 citaten in 'Kosmos groot citatenboek' (1986)
• 2 citaten in 'Prisma van de citaten' (1994)
• 1 fragment uit 'Tussen Amsterdam en Tel Aviv' in 'Vrouwenlevens. Honderd jaar vrouwen over hun leven', samengsteld door Margot de Waal (1995)

Tijdschriften:

• Judith Herzberg publiceerde in 1961 haar eerste gedichten in 'Vrij Nederland'.
• Judith Herzberg publiceerde in 'Barbarber', 'Tirade', 'Hollands Maandblad', 'De Gids', 'Chrysallis', 'Werkschrift' en 'NRC Handelsblad'.
• Judith Herzberg schreef voor 'Vrij Nederland' artikelen over Israël.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• Het gedicht 'De tijd zegt niets' van Judith Herzberg wordt op de lp 'Zing je moers taal' (boekenweek 1976) vertolkt door 'Earth & Fire'.
• Herman van Veen heeft in zijn theatershows poëzie van Judith Herzberg 'gebracht'. Op de LP 'Anne' staan de nummers 'Liedje' en 'Broertje'.
• Een zelfportret van Judith Herzberg in 'Schrijvers tekenen zichzelf' (1980). Een uitgave van 'De Revisor'.
• T. van Deel, Stemmen van schrijvers (1: J. Bernlef, F. Harmsen van Beek, Judith Herzberg. Chr. J. van Geel, Rutger Kopland, Willem van Toorn, M. Vasalis, Ad Zuiderent lezen hun gedichten) (cassette) (1984)
• Een bijdrage over Judith Herzberg in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door R.L.K. Fokkema (augustus 1986)
• 'Leedvermaak' werd in 1989 verfilmd door Frans Weisz.
• Uitgeverij 'De Harmonie' bracht een CD uit, waarop Judith Herzberg voorleest uit eigen werk.
• Uitgeverij Novelle gaf in 1993 een setje bierviltjes met gedichten uit. Op één viltje stond het gedicht 'Elke ochtend' van Judith Herzberg.
• Roodbont & De Fans zingen het gedicht 'Zoals' uit 'Zoals' op de CD De Dichter is een Koe, géén Varken' (1995)
• Uitgeverij Rivendell brengt een T-shirt op de markt, bedrukt met het gedicht 'De zee' van Judith Herzberg.
• In Leiden is, in het kader van het project 'Muurgedichten' het gedicht 'Spreeuw' van Judith Herzberg te lezen op een muur aan de Boshuizerlaan 5.
• Tijdens de boekenweek 2002 kon men via internet een eigen bundel met liefdesgedichten samenstellen. Judith Herzberg stond in de top 10 van meestgevraagde dichters op nummer 8.
• Een hoofdstuk over Judith Herzberg: 'Wees nooit klakkeloos' in 'Jaren van verbeelding' (2002) van Jan Paul Bresser.
• Een steen met het gedicht: 'Planetarium te Franeker' van Judith Herzberg, aan de Groeneweg in Leeuwarden, in het kader van 'Poëzie op straat'.
• Judith Herzberg leest 5 gedichten op 'Ode aan de Nacht. het beste uit De Nacht van de Poëzie', samenstelling Anneke van Dijk en Koen Vergeer (4 CD's, 2005)
• Zijtak (CD) (2007)
• In de tuin van Sint Bernardus in het centrum Bredevoort is onder de titel 'Beeld & Poëzie' in 2008 een literaire wandeling uitgezet. Fotografen hebben zich laten inspireren door gedichten en in de fraaie tuin hangen de foto's boven de gedichten. Van Judith Herzberg is er het gedicht 'Ziekenhuistuin' verbeeld.
  
  
• Een kaart met foto en bi(bli)ografische gegevens van Judith Herzberg in 'Schrijverskwartet' (2009)

Literaire prijzen:

• Jan Campertprijs 1981 voor 'Botshol'.
• Prijs van de Kritiek voor 'Leedvermaak'.
• Charlotte Köhler-prijs 1988 voor 'Leedvermaak' voor het beste toneelwerk van de laatste tien jaar.
• Joost van den Vondel-prijs 1983 voor haar dicht- toneel- en filmwerk
• Nederlands/Vlaamse Toneelschrijfprijs 1989 voor 'Kras'.
• Constantijn Huygens-prijs 1994
• P.C. Hooft-prijs voor poëzie1997 voor haar gehele oeuvre. (Haar vader had de P.C. Hooft-prijs 1972 gekregen)

Judith Herzberg was lid van de jury voor de volgende prijzen:

• P.C. Hooftprijs 1976, 1982
• Prijs voor Meesterschap 1979
• Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs 1979, 1981, 1982, 1983, 1984
• C. Buddingh'-prijs 1997
• Herman Gorter-prijs 1999

Opmerkingen:

• Judith Herzberg is de dochter van de schrijver/jurist Abel Herzberg.
• Van 1941 tot 1945 verbleef ze op diverse onderduikadressen.
• Judith Herzberg debuteerde in 1963 met 'Zeepost'.
• '27 liefdesliedjes' is een bewerking van het Bijbelse 'Hooglied'. Ze werden op muziek gezet door 'The Slumberlandband' (voorheen C.C.C. Inc.) en uitgezonden door IKOR.
• Judith Herzberg werkte als schrijfster bij het Instituut voor onderzoek van het Nederlands theater.
• Haar gedichten worden wel getypeerd als 'parlandopoëzie' en zijn in die zin verwant aan het werk van Rutger Kopland en Jan Emmens.
• Ze wordt gezien als de belangrijkste Nederlandse toneelschrijfster.
• Sinds 1983 woont Judith Herzberg in Tel Aviv. Ze reist veel heen en weer tussen Israël en Nederland.

Anderen over Judith Herzberg:

• Toen we de monumentale trap naar de lounge afdaalden zagen we Judith Herzberg, Cami en Jan Kal. Judith had blijkbaar in het hotel overnacht, maar nam niet aan het festival deel. Nog steeds die prachtige ogen en stem, en dat ongracieuze grote lijf gehuld in een hobbezak van een jurk. (Hans Warren, Geheim dagboek 1973-1975, blz. 184/185, 15-06-1975)
• judith herzberg is voor later
  als ik ziek ben en alleen
  en misschien zelfs invalide
  ik kan dan niet meer om haar heen
  
  (dan zal zij mij regels zeggen
  die ik nu niet uit kan leggen)
  (Wiel Kusters, Rijmsnoer rond de eeuw,
  De Gids, mei 2000, blz., 323)
• De herkenning van eigen ervaringen in een gedicht is mooi, maar ook wel erg vanzelfsprekend. De herkenning van een gedicht in de werkelijkheid is veel ongewoner. Het moet zijn, gezien de aard van veel van de poëzie van Judith Herzberg, dat haar gedichten voortdurend gestalte krijgen in het dagelijks leven. (Kees Fens, Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs, blz. 98)
• Judith Herzbergs woorden wekken vaak een gevoel van weemoed bij me op. Ik zie beelden van vroeger terug, ik voel weer wat ik gisteren of langer geleden voelde. Soms vergeet ik zelfs dat ik een bundel van Herzberg op schoot heb, en merk ik pas minuten later dat ik een hele tijd in mijn verleden heb zitten rommelen, omdat ik daar blijkbaar nog wezenlijke gevoelens had liggen - enkel en alleen omdat een gedicht me aanzette tot denken, dromen, graven. (Bart Moeuaert, De Gids, augustus 1998)
• Haar poëzie is tot op zekere hoogte 'slechts' middel om het leven te herbeleven, inventariseren, memoreren, of om er wijze lessen uit te trekken, danwel er eens luchtig of gewoon kwaad tegen aan te tikken. Van kleine dingen poëzie maken, daar is Herzberg goed in. (Peter de Boer, recensie 'Bijvangst', Trouw, 17-04-1999)
• Haar verrassende, heldere dichtwerk is het resultaat van een liefdevolle, zeer intense beschouwing van het alledaagse leven. Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z, blz. 204)

Mijn favoriete citaat:

Naar een overzicht van de citaten van Judith Herzeberg

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Judith Herzberg
• Gedichten van Judith Herzberg
• Schrijversnet - Judith Herzberg
• Meander klassiekers - Analyse van 'Een kinderspiegel'

Bronnen o.a.:

• Zing je moers taal (1976)
• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Kees Fens, Nou hoor je het eens van een ander (1982)
• Ooitgedicht (1985)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
• Vrouwenlexicon (1989)
• Vrouwenlevens. Honderd jaar vrouwen over hun leven (1995)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Kees Fens, Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs (1997)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
• Poëzie op straat. Poëzieroute Leeuwarden (2004)