Gerrit Komrij
Profiel
Achternaam: Komrij
Roepnaam: Gerrit
Voornamen: Gerrit Jan
Geboren: 30-03-1944
Te: Winterswijk
Pseudoniem(en): In 1991 schreef Gerrit
Komrij voor de tweede keer een pastiche op Hendrik Marsmans 'Herinnering
aan Holland'. Hij deed dit onder het pseudoniem Mr.
Pennewip. Onder het pseudoniem Patrick
Demompere schreef hij (vernietigende) kritieken voor
'Humo'. Deze werden gebundeld in 'Erg! Iets over de nieuwste literatuur'
(1999). Komrij gebruikte ook de pseudoniemen Gerrit Andriesse, Joris
Paridon en Griet Rijmrok.
GERRIT KOMRIJ. Anagram: Griet Rijmrok of: Ik rijm erg rot.
(Gerrit Komrij, Eendagsvliegen, blz. 65)
Wie is Patrick Demompere? Sinds deze geheimzinnige persoonlijkheid zijn verwoestende boekbesprekingen in HUMO publiceerde, houdt de kwestie velen in Vlaanderen bezig. De belaagde Benno'tjes en de Kristientjes in de knel reageerden woedend. M. en ik denken allebei dat onder dit goed bewaarde pseudoniem Gerrit Komrij schuilgaat. Ik heb diens boeken als Daar is het gat van de deur en Papieren tijgers erbij gehaald. De overeenkomsten in stijl, methode en ideeën zijn overweldigend. Ook het taalgebruik geeft te denken. Er is niets Vlaams aan de woordkeus en zinsbouw van de schrijver. Alleen laat hij op opvallende plaatsen soms termen vallen als meiskens, romanneke, paddepoepke. (Hans Warren, Geheim Dagboek 1998-2000, blz. 236, 20-11-1999)
Er hangt een hoge spiegel in de gang.
Vooruit, ik kijk me zelf nog maar eens aan
En voor het monster dat ik daar zie staan
Ben ik - voorspelbaar - elke dag weer bang.
(Gerrit Komrij, Duikvlucht (fragm.), in: Rook zonder vuur, blz. 11)
| Voor tweedehands boeken | Ook van Gerrit Komrij |
| Raban Internet Antiquariaat | Klik hier ! |
Werk

Poëzie
- Dekonstruktie in vier delen (dubbelblad, in eigen beheer) (1963)
- Maagdenburger halve bollen en andere gedichten (1968)
- Alle vlees is als gras of Het knekelhuis op de dodenakker (1969)
- Ik heb goddank twee goede longen (1971)
- De dichter (rijmprent, 100 ex.) (1972)
- Tutti-frutti (1972)
- Op de planken: episodes uit het leven van de tragédienne Zizi Maelstrom en de toneelkunstenaar Sacha Culpepper (bibliofiel, 65 ex.) (1973)
- Komrij's patentwekker (bibliofiel, 100 ex.) (1974)
- Fabeldieren (1975)
- De wonderbaarlijke avonturen van Jubal Jubelslee (1975)
- De verschrikking (met Jan Bernard Meinen) (gedichten en collages) (1977)
- Capriccio (bibliofiel, 75 ex.) (1978)
- De ontmoeting (bibliofiel, 25 ex.) (1978)
- Sing Sing (bibliofiel, 80 ex.) (1978)
- Op de planken (2e, uitgbreide druk) (1978)
- Waarin de trein een nieuw jaar tegemoetsnelt, of: Scripta Manent, maar niet altijd (bibliofiel, vouwblad, 100 ex.) (1978)
- Het schip De Wanhoop: Gedichten 1964-1967 (1979)
- Peper en zout (bibliofiel, 15 ex.) (1980)
- Alle vlees is gras/Ik heb goddank twee goede longen (1981)
- Onherstelbaar verbeterd (1981)
- Herinnering aan Holland (bladwijzer, 150 ex.) (1981)
- De os op de klokketoren (met Joost Veerkamp) (1982)
- Van de seconde die een eeuw wil zijn (bbliofiel, 9 ex. / ook jaarwisselingsgeschenk) (1982)
- Weg is weg (bibliofiel, 40 ex.) (1982)
- Gesloten circuit (1982)
- The Comreigh Critter and Other Verse (1982)
- Van de seconde die een eeuw wil zijn (bibliofiel, 100 ex.?) (1982)
- De phoenix spreekt (jaarwisselingsgeschenk, 125 ex.) (1982)
- De muze in het kolenhok: over een gedicht van Hölderlin (bibliofiel (1983)
- Praagse mist (bibliofiel, vouwblad, 3 ex.?) (1983)
- Kinderlijk: het bekende gedicht van Joost van den Vondel aktueel getoonzet door Gerrit Komrij (bibliofiel, 50 ex.) (1983)
- Lichaam en geest: twee acrostichons (bibliofiel, 100 ex.) (1984)
- Alles onecht (bloemlezing uit eigen werk) (1984)
- Schrijfrecept (bibliofiel) (1984)
- Jong (vouwblad, in 'In vriendschap opgedragen aan Ger Kleis' (bibiofiel, 52 ex.) (1984/1985?)
- De vampier en de grafdelver of: de Antiquaar als doodsheraut (bibliofiel, 100 ex.) (1984)
- Twee huizen (bibliofiel, 115 ex.) (1987)
- En de visser, hij rustte voort (bibliofiel, 115 ex.) (1987)
- Twee werelden (gedicht + acht vertalingen) (1987)
- Ooit schreef je lange, idiote brieven (bibliofiel) (1989)
- Winterswijk: Brinkheurne, Corle, Henxel, Huppel, Kotten, Meddo, Miste, Ratum, Woold (bibliofiel, 120 ex.) (1990)
- De nachtmerrie (bibliofiel, 25 ex.) (1990)
- Fax aan Agaath (bibliofiel, 15 ex.) (1991)
- Het moordcommando (bibliofiel, 75 ex.) (1992)
- Over en weer: kwatrijnen (met Boudewijn Büch) (roofdruk, 19 ex.) (1992)
- Diafanie (bibliofiel, 50 ex.) (1993)
- De koning slaapt (bibliofiel, 75 ex.) (1993)
- Alle gedichten tot gisteren (1994)
- Fiat Lux & Fiat Crux. Den Haag (bibliofiel, 21 ex.) (1994)
- Pseudo-Ambrosia (bibliofiel, 20 ex.) (1994)
- Sonnet (bibliofiel, 49 ex.) (1994)
- Mijn minnaars (bibliofiel, 28 ex.) (1994)
- Faust, zoveelste deel (1997)
- Onvoorstelbaar gepeperd (jaarwisselingsgeschenk, 27 ex.) (1997)
- Gezwinde grijsaard (bibliofiel, 75 ex.) (1997)
- Overal en nergens (bibliofiele uitgave, 75 ex.) (1998)
- Tequila sunrise (bibliofiele uitgave, 299 ex.) (1998)
- Rook zonder vuur (jaarwisselingsgeschenk) (1998)
- De wederdienst (1999)
- 52 sonnetten bij het verglijden van de eeuw (2000)
- Luchtspiegelingen. Gedichten, voornamelijk elegisch (2001)
- Hutten en paleizen (verzamelbundel) (2001)
- De demon (t.g.v. de Nationale Herdenking, met toespraak Jessica Durlacher) (2001)
- Capriccio: de mooiste liefdesgedichten (2002)
- Metamorfose. Bij het Requiem van Nicolò Jommelli (1714-1774) (bibliofiel) (2002)
- Leliën (bibliofiel, met litho's van Farhad Ostvani) (2003)
- Ik, het boek: een levensverhaal (bibliofiel, 110 ex.) (2003)
- Het mirakel van Bredevoort (bibliofiel, 200 ex.) (2003)
- De Bibliotheekknecht (bibliofiel, 250 ex., met essay van Onno Blom) (2004)
- Invitatie (bibliofiel) (2004)
- Gepaard en ongepaard (bibliofiel, 70 ex.) (2004)
- Nederlandse poëzie van de 19de tot en met de 21ste eeuw in twee gedichten (bibliofiel, 100 ex.) (2004)
- Spaans benauwd (2005)
- Fata Morgana (2005)
- Jongensdromen (bibliofiel, 100 ex.) (2005)
- Voor zesenzestig euro vijfentwintig : gedicht, voornamelijk wervend (2005)
- Dichter des vaderlands (met Driek van Wissen) (bibliofiel, 65 ex.) (2005)
- Kinderballade (bibliofiel, 70 ex.) (2006)
- Luchtdicht verpakt (met Bart Verheyen) (2007)
- Leegte na de ramp. Enschede 13 mei 2000 (bibliofiel, 30 ex.) (2008)
- Ballade van de boekenjager (bibliofiel) (2008)
- Gedicht zonder Dom (bibliofiel, 180 ex.) (2008)
- En de visser, hij rustte voort. Visser van Ma Yuan van Lucebert onherstelbaar verbeterd (bibliofiel) (2008)
- Er is geen vrijheid in de zandwoestijn: 65 gedichten (gekozen en ingeleid door Victor Schiferli) (2009)
- Binnenstebuiten (met Herman Gordijn) (bibliofiel, 35 ex.) (2009)
- Dansen op Spijkers (met Louis Gauthier) (2009)
- Ik ben een bijl (bibliofiel, 21 ex.) (2009)
- Morseseinen uit El Vittoriale (bibliofiel, 120 ex.) (2010)
- Onder jongens (bibliofiel, 75 ex.) (2010)

Proza
- Drie mannetjesputters van de Arbeiderspers bij Scheltema Holkema Vermeulen (met Maarten 't Hart en Mensje van Keulen) (bibliofiel, 550 ex.) (1977)
- Verwoest Arcadië (autobiografie) (1980)
- Het kroost van Aagt Morselel (met tekeningen van F. ten Harmsen van der Beek) (1981)
- In de geest van de gieter: aforismen en citaten (samengest. door Gerd de Ley) (1986)
- Over de bergen (1990)
- De pagode (1990)
- Dubbelster (1993)
- Moderne museumdirecteuren (bibliofiel, 60 ex.) (1994)
- De buitenkant, een abecedarium (1995)
- Banaal alfabet (aforismen) (1996)
- Een zakenlunch in Sintra en andere Portugese verhalen (1996)
- De ontzetting van Kraaivanger (jaarwisselingsgeschenk, 300 ex.) (1998)
- De schrijver. Een literaire estafette (met Harry Mulisch, Adriaan van Dis, Maarten 't Hart, Remco Campert, Marga Minco, Hugo Claus, Joost Zwagerman) (2000)
- De klopgeest (2001)
- Kerstinkopen (jaarwisselingsgeschenk, 750 ex.) (2002)
- Demonen (2003)
- Hercules (2004)
- Kraaivanger (2004)
- Gouden woorden of De jongste vaderlandse geschiedenis (2005)
- Gevallen engel: een monoloog (bioblioifiel, 86 ex.) (2007)
- Vila Pouca. Kroniek van een dorp (2008)
Voor kinderen:
- De snor van Dalí (2005)
Dagboeken
- Eendagsvliegen (2005)
Brieven
- 2 brieven van Jeroen Brouwers aan Gerrit Komrij in: 'Kroniek van een karakter deel 2 1982-1986, De oude Faust' (1987)
- Ger Kleis, Brief geschreven aan Gerrit Komrij en Charles Hofman (bibliofiel, 33 ex.) (2004)
- De stilte bestaat uit zoveel woorden. Jeroen Brouwers & Gerrit Komrij. Correspondentie 1980-1986 (bezorgd door Onno Blom, bibliofiel, 220 ex.) (2006)
- Nu ben ik boos, ik omhels je: brieven (met Hafid Bouazza) (2009)
Toneel
- Het chemische huwelijk (1982)
- De redders (1985)
- De koning van Portugal (1989)
- Symposion (libretto) (1991)
- De stem van het water, of: Pension Kniertje (1991)
- De bekeerde Willem: sentimenteel spel voor eerste-klassers: drie korte bedrijven in verzen (bibliofiel, 140 ex.) (1994)
- De koning en de kist: vrolijk spel in drie korte bedrijven voor eerste-klassers (bibliofiel, 140 ex.) (1994)
- Op de markt van Rimbimbim: een spannend blijspel (met Jan Jaap Sorber) (bibliofiel, 140 ex.) (1994)
- Vreemde melodieën/Melodias estranhas (libretto) (2001)
Overige non-fictie
Nooit van mijn leven heb ik een essay geschreven.
(De buitenkant, blz. 39)Zullen we afspreken, dat je het woord essay in mijn bijzijn nooit meer uitspreekt?
(De buitenkant, blz. 39)Een essay heeft toch iets rechtlijnigs, iets van hou-me-vast-ik-heb-een-mening,
iets van hier sta ik en een held die me wegkrijgt,
dus laat mij u intussen even haarfijn uitleggen hoe de wereld in elkaar steekt.
Iets van, godbewaarme, een opinie.
Iets van, erbarm u onzer, heilige ernst.
(De buitenkant, blz. 39)
- Daar is het gat van de deur: kritieken en essays (1974)
- Horen, zien en zwijgen: vreugdetranen over de treurbuis (1977)
- Dood aan de grutters (1978)
- Heremijntijd, Exercities en ketelmuziek (1978)
- Papieren tijgers (1978)
- De stankbel van de Nieuwezijds: Contra Scientology (1979)
- Averechts (1980)
- De bibliofiel (bibliofiel, 2 x 26 ex. + 99 ex.) (1980)
- Jeroen Henneman (catalogus) (1982)
- Herman Gordijn: schilderijen en grafiek 1962-1982 (catalogus) (1982)
- Praag (bibliofiel, 85 ex.) (1983)
- Leo Hofman (catalogus) (1983)
- Kees Verwey: nieuwe werken '80-'82 (catalogus) (1983)
- Het boze oog (1983)
- Twee toespraken (bibliofiel, 30 ex.) (1983)
- De paleizen van het geheugen (met ill. van W. van Malsen) (1983)
- De Warren-feestrede (bibliofiel, 27 ex.) (1983)
- Dit helse moeras (1983)
- De gelukkige schizo (1985)
- Verzonken boeken (1986)
- In de geest van de gieter (1986)
- De ware haai (bibliofiel, 75 ex.) (1987)
- Lof der simpelheid (1988)
- Humeuren en temperamenten: een encyclopedie van het gevoel (1989)
- Dat heilig ontzag voor minder (bibliofiel, 170 ex.) (1990)
- Met het bloed dat drukinkt heet (1991)
- Over de noodzaak van tuinieren (Huizinga-lezing) (1991)
- Muizenissen (bibliofiel, 26 ex.) (1992)
- Intimiteiten (1993)
- De ondergang van het regenwoud: over zekere leerstoel (1993)
- De man met de vele gezichten (bibliofiel, 175 ex.) (1993)
- De boekendans (rede, 30 ex.) (1994)
- In Liefde Bloeyende (bibliofiel, 12 ex.) (1995)
- Kijken is bekeken worden: uit de kelders van Het Stedelijk (1996)
- In liefde bloeyende: de Nederlandse poëzie van de 12de tot de 20ste eeuw in tien gedichten: een voorproefje (1996)
- Pek en zwavel: (polemieken en essays, een keuze) (1997)
- Niet te geloven: een prieelgesprek (boekenweekessay 1997)
- In liefde bloeyende: de Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de twintigste eeuw in honderd en enige gedichten (1998)
- Lood en hagel: (schimpscheuten en handtastelijkheden, een keuze) (1998)
- Alfama
- De tranen der ecclesia's (lezing) (1999)
- De Afrikaanse poëze. 10 gedichten en een lexicon (1999)
- Erg! Iets over de nieuwste literatuur (1999)
- Poëzie is geluk (Verwey-lezing) (2000)
- 100× Komrij: honderd bijzondere boeken uit de collectie van Filip Marsboom, in de marge van Druksel 2000 (bibliofiel, 75 ex.)
- Vrouwen van Nederland (teksten bij foto's) (2001)
- Vreemd pakhuis. Verspreide stukken (2001)
- Over de impuls, het ijkpunt en de horzel (rede, bibliofiel, 100 ex.) (2001)
- Trou moet blycken, of Opnieuw in liefde bloeyende: de Nederlandse poëzie van de twaalfde tot en met de eenentwintigste eeuw in honderd en enige gedichten (2001)
- Inkt. Kapitale stukken (2 delen, samengesteld door René Puthaar) (2002)
- Halfgod verzamelaar (bibliofiel, 135 ex.) (2004)
- Kost en inwoning - De Nederlandse poëzie in enige nagekomen gedichten (2005)
- Félicien Rops: de schone en het beest (met anderen) (2005)
- Gouden woorden, of De jongste vaderlandse geschiedenis (2005)
- Wagner en ik (met CD) (2006)
- Meer gouden woorden (2006)
- Perplexicon - Het abc van de nonsens (met Tysger Boelens) (2007)
- Morgen heten we allemaal Ali: vrolijke bespiegelingen over de tijdgeest (2010)
![]() |
![]() |
Vertalingen/bewerkingen
- Emmanuel Rhoïdis, Pausin Johanna (1967)
- Wolfgang Wieser, Angst voor mensenmakers (1967)
- Robert Jungk (redactie), Vooruitzichten op mens en maatschappij: een keuze uit de nieuwe en de allernieuwste teksten over toekomstproblemen (1968)
- Salvador Dali, Mijn leven als genie (1968)
- Henry Miller, Rustige dagen in Clichy (1968)
- Stan Barstow, Er is nog tijd (1968)
- Poggio de Florentijn, Groot Grollenboek, boerten en verhalen uit de vijftiende eeuw (1968)
- Rodolphe Töpffer, Reizen en avonturen van doctor Festus (1969)
- Tuchtiging tot tederheid (1970)
- Alfred Jarry, Superman: een moderne roman (1970)
- Procopius, Geheime geschiedenis van Byzanthium, zesde eeuw (1970)
- Salvador Dali, Zelfportret (1970)
- Oscar Wilde, De Profundis (1971)
- George Orwell, Happend naar lucht (1971)
- Heinrich von Kleist, Penthesilea (1973)
- Aleksa Celebonovic, Dierbare schilders: het burgerlijk realisme in de negentiende eeuw (1974)
- Ken Baynes, Kunst en maatschappij (1975)
- Oscar Wilde, De gelukkige prins en andere vertellingen (1975)
- Alessandra Comini, Gustav Klimt (1975)
- Ronald Firbank, Het grillige leven van kardinaal Pirelli, gevolgd door Valmouth (1975)
- Peter Huchel, De circusklanten zijn weg (1976)
- Barbara Jones en William Ouellette, Erotische prentbriefkaarten (1977)
- Hermann Harry Schmitz, Katastrofale verhalen (2e druk, 1977)
- Peter Huchel, Onder het bleke houweel van de maan (1978)
- Molière, De mensenhater (1979)
- Poggio de Florentijn, Priesters, vrouwen, dokters & andere monsters (heruitgave van 'Groot grollenboek) (1979)
- Rodolphe Töpffer, De zonderlinge avonturen van Primus Prikkebeen (1980)
- Friedrich Schiller, Don Carlos (1981)
- William Shakespeare, Troilus en Cressida (1981)
- Wilhelm Busch, Beeldverhalen (1982)
- Eugène Labiche, Het spaarvarken (1982)
- Oscar Wilde, De verjaardag van de infante (1982)
- William Shakespeare, De koopman van Venetië (1982)
- William Shakespeare, Pericles (1982)
- Oscar Wilde, Het belang van Ernst (1983)
- Brendan Behan, De gijzelaar (1983)
- Aeschylus, Prometheus geboeid (1983)
- William Shakespeare, Richard III (1983)
- William Shakespeare, Romeo en Julia (1984)
- In 1985 vertaalde Gerrit Komrij 'Old Possum's Book of Practical Cats' van T.S. Elliot: 'Kobus Kruls Parmantige Kattenboek'. Twee jaar later was er sprake van een Nederlandse vertaling van de musical Cats, die gebaseerd is op dit boek. De vertaling van 1985 werd in overleg met Komrij gebruikt en slecht op enkele plaatsen aangepast om de 'zingbaarheid' te vergroten. Toch kwam juist op de verstaanbaarheid van de teksten enige kritiek.
- Molière, De ingebeelde zieke: blijspel met dans en muziek (1985)
- William Shakespeare, Driekoningenavond (1985)
- William Shakespeare, Wat u wilt (1986)
- William Shakespeare, De storm (1986)
- William Shakespeare, Hamlet (1986)
- De abele spelen (1989)
- William Shakespeare, De tragedie van koning Richard de Tweede (1990)
- William Shakespeare, Koning Lear (1990)
- Aischylos, De smekelingen (1991)
- William Shakespeare, Driekoningen of: Zie zelf maar (1991)
- Franz Grillparzer, De jodin van Toledo (1992)
- William Shakespeare, Een midzomernachtdroom (1993)
- William Shakespeare, Othello (1993)
Het vertalen van Shakespeare brengt af en toe nog eens wat brood op de plank.
De munteenheid voor de wat grotere uitgaven heet bij ons 'de Shakespeare'.
We hebben een vijver met een theehuisje aangelegd en dan zeggen we tegen elkaar:
'Daar liggen wat Shakespeares.'
Of over een nieuw model auto: 'Die kost toch gauw zo-en-zoveel Shakespeares.'
(De buitenkant, blz. 157)
- William Shakespeare, Timon van Athene (1995)
- Euripides, Herakles (1998)
- Ingrid Jonker, Ik herhaal je (verzameld werk) (2000)
- De Lof der Stront (bibliofiel, 60 ex.) (2000)
- Ödon von Horváth, Hotel De wijde blik: blijspel in drie bedrijven (2002)
- Brendan Behan, De gijzelaar (2003)
- Tom Stoppard, Pierewaaien: naar "Einen jux will er sich machen" van Johann Nestroy (2003)
- Eugène Labiche, Het spaarvarken: komedie (2003)
- Oscar Wilde, Het belang van Ernst (stripversie) (2004)
- Sheila Cussons, De schitterende wond (2006)
- Els Launspach, Messire (2008)
- De onbestemmelingen & De bedelCD: benefietbundel (met cd) (2010)
Vertaald'Ik heb zelfs nog een boek van Henry Miller vertaald, daar moet je toch niet aan denken?' (De buitenkant, blz. 99)
- The Comreigh critter and other verse (vertaald door Jacob Lowland) (1982)
- Het gedicht 'Twee werelden' werd vertaald in 'de overige acht talen' van de Europese Gemeenschap, t.g.v. 'Amsterdam Culturele Hoofdstad van Europa 1987'.
- Enkele gedichten van Gerrit Komrij vertaald in het Pools en het Achterhoeks (Pools door Richard Nowak, Achterhoeks door Willem Wilterdink) (1994)
- Uma migalha na saia do universo: antologia da poesia neerlandesa do sécolo vinte (Portugese vertaling van 'Een keuze uit Nederlandse poëzie uit de 20ste eeuw' door Fernando Venâncio) (1997)
- Atrás dos montes (Portugese vertaling van 'Over de bergen' door Patrícia Couto) (1997)
- Alfama: Lisboa (vertaald door Gregory Ball) (1998)
- Um almoço de negócios em Sintra (Portugese vertaling van 'Een zakenlunch in Sintra en andere Portugese verhalen'door Fernando Venâncio) (1999)
- The straw that breaks the camel's back...? quatrains by Gerrit Komrij on climate change (vertaald door John Irons) (2000)
- Forgotten city & other poems (vertaling van een keuze uit zijn werk door John Irons) (2001)
- In 2004 vertaalde Vakhushti Kotetishvili 50 gedichten van Gerrit Komrij in het Georgisch.
- Contrabando: uma antologia poética (Portugese vertaling van een keuze uit zijn werk door Arie Pos) (2005)
- Die elektries gelaaide hand; gedigte (Zuidafrikaanse vertaling van 'Alle gedichten tot gisteren' door Daniel Hugo) (2005)
Gerrit Komrij schreef een inleiding/nawoord voor
- Friedrich Nietzsche, Ecce Homo: hoe iemand wordt, wat hij is (1969)
- Drs. P, Dartelen met versvormen : ons knutselhoekje (1975)
- Hans Warren, Dit is werkelijk voor jou geschreven: een bloemlezing uit eigen werk (1982)
- Martin van Amerongen, Polemiek en pamflet (1983)
- Johann Wolfgang Goethe, Het lijden van de jonge Werther (1984)
- Neil Postman, Wij amuseren ons kapot: de geestdodende werking van de beeldbuis (1986)
- C.J. Aarts en N. van der Meulen, Het literaire eeuwboek (1986)
- René van Stipriaan, Hotel in Holland (1987)
- Hans Warren, Nakijken, dromen, derven: een keuze uit eigen dichtwerk (1992)
- René van Stipriaan, Achter de dijken : buitenlandse schrijvers over Nederland (1997)
- Bart FM Droog, Ruben van Gogh en Karel ten Haaf, Het Hogere Noorden (1997)
- Jopie Breemer, De ontboezemingsbundel van Jopie Breemer (1998)
- Leopold Andrian, De tuin van inzicht (1999)
- Caspar Wintermans, Alfred Douglas : de boezemvriend van Oscar Wilde (1999)
- J.E. de Jong, De lof der stront (2000)
- Honderd bijzondere boeken uit de collectie van Filip Marsboom in de marge van Druksel (bibiofiel, 75 ex.) (2000)
- Het liefste gedicht: de favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen (2001)
- René van Stipriaan, Een land om bij te huilen : buitenlandse schrijvers over Nederland (2001)
- Doctor Schasz, Reize door het apenland (2007)
- Het liefste gedicht: de favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen (2007)
Bloemlezingen
Tijdschriften
- In zijn studietijd publiceerde Gerrit Komrij enkele gedichten in 'Propria Cures'.
- Gerrit Komrij schreef kritieken voor 'Elseviers Literair Supplement'.
- Voor 'Vrij Nederland' schreef Gerrit Komrij recensies over literatuur en beeldende kunst en de feuilletons 'Verwoest Arcadië' en 'Teringstein'.
- Gerrit Komrij schreef voor 'NRC-Handelsblad' geruchtmakende televisiekritieken.
- In 1980/1981 maakte Komrij voor 'NRC Handelsblad' parodieën op bekende gedichten. Een aantal ervan werd gebundeld in 'Onherstelbaar verbeterd' (1981).
- Gerrit Komrij was redacteur van 'Maatstaf'.
- Gerrit Komrij publiceerde gedichten in 'Holands maandblad' en 'Proefpagina'.
- Gerrit Komrij heeft een wekelijkse poëzierubriek in NRC-handelsblad, met als titel: 'Trou moet blijcken'.
- In 1999 publiceert Gerrit Komrij wekelijks een sonnet in het 'Algemeen Dagblad' in een serie '52 sonnetten bij het Verglijden van deze Eeuw'.
Over Gerrit Komrij
- Een interview van Martin Ros met Gerrit Komrij in 'Zeggen en schrijven' (1968)
- Een interview met Gerrit Komrij in 'Bibeb interviews 73/77' (1977)
- Een hoofdstuk: 'Tegen de fantasielozen' in 'Boeken. Veertig besprekingen' van Aad Nuis (1978).
- 'Zwarte Gerrit : variaties op een thema' (uitg. Scientology kerk) (1979)
- Bzzlletin-special Gerrit Komrij (april 1980)
- 1 gedicht: 'Gerrit Komrij (1944)' in 'Waarom ik geen Neerlandistiek studeer. Schrijverssonnetten' van Jan Kal (1980)
- Johan Diepstraten (redactie), 'Over Gerrit Komrij: beschouwingen en interviews' (1982)
- Een zelfportret van Gerrit Komrij in 'Schrijvers tekenen zichzelf' (1980). Een uitgave van 'De Revisor'.
- Maatstaf-special Gerrit Komrij (dec. 1984)
- J. Rentes de Carvalho, 'Komrij in Portugal' (Vrij Nederland, Kleurenbijlage 29-6-1985)
- Judy van Emmerik, 'Er moet nodig eens gelucht worden : veertien stukken over onder meer: Rudy Kousbroek, Gerrit Komrij, Maarten 't Hart, Boudewijn Büch, Adriaan van Dis, A.J. Dunning, de vrouw in de literatuur en de bestsellerhysterie' (1985)
- Een bespreking van 'De gelukkige schizo' door Gerrit Jan Zwier in 'Een jaar boek. Overzicht van de Nederlandse literatuur 1985-86' (1986)
- Theodor Holman, 'Vadermoord op Piet Grijs, Jan Blokker, Gerrit Komrij, Boudewijn Büch, Wim de Bie, Herman Zeevoerder (alias Gerard Reve), Nico Scheepmaker, Tamar, Journaille, Adriaan van Dis, Kees van Kooten, Karel van het Reve en anderen' (1986)
- Een recensie van 'Lof der simpelheid' door Carel Peeters in 'Een jaar boek. Overzicht van de Nederlandse en Vlaamse literatuur 1988', samengesteld door Aad Nuis (1988)
- 1 hoofdstuk: 'Spookrijders van de geest (Gerrit Komrij - De gelukkige schizo, 1985)' in 'Denkwijze 298. Hoogte- en dieptepunten in de Nederlandse literatuur uit de jaren tachtig' van Gerrit Jan Zwier (1991)
- Arie Grevers, 'Komrij Route' (1994) (wandelroute door Winterswijk)
- Paul van Capelleveen, Carmina. (Verantwoording bij Komrij's Mijn minnaars, bibliofiel, 28 ex.) (1994)
- Arie Grevers (samenstelling), 'Winterswijk viert: Gerrit Komrij 50 jaar : teksten symposium 27 maart 1994' (1995)
- Een interview met Gerrit Komrij in 'Met andere woorden' van Jacob Moerman (1995)
- 1 hoofdstuk: 'Gerrit Komrij - Dekonstruktie in vier delen' in 'Mijn eerste boek. 30 schrijversdebuten' van Kees de Bakker (1999)
- Een bijdrage over Gerrit Komrij in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Ton Brouwers (november 2001)
- Een interview met Gerrit Komrij in 'Geletterde mannen' van Elisabeth Lockhorn (2001)
- Een hoofdstuk over Gerrit Komrij in 'Vrolijk als een vergelijking' (2002) van Guus Middag.
- Een interview met Gerrit Komrij in 'De interviewer en de schrijvers' van Ischa Meijer (2003)
- Teun A. van Dijk, 'De Rasoel-Komrij affaire: een geval van elite-racisme' (bibliofiel) (2003)
- 1 hoofdstuk: 'De Firma Machiavelli & Zn.: Serge van Duijnhoven en Gerrit Komrij' in 'Onttachtiging. Essays over eigentijdse poëzie en poëziekritiek' van Jos Joosten (2003)
- Awater-special Gerrit Komrij (2004)
- 'De Parelduiker' gaf in 2004 een Komrij-nummer uit.
- Monique en Piet van Winden, 'Gerrit Komrij 60: en daarvan wilde hij leven! Verkooptentoonstelling van manuscripten & documenten, auteursexemplaren van eigen werk, 31 maart-21 april 2004' (2004)
- Onno Blom, 'Het fabeldier dat Komrij heet. Schrijversprentenboek 51' (2004)
- Bernhard Harfsterkamp, 'De winter wist van geen wijken: een literaire tocht door het Winterswijk van Gerrit Komrij' (2004)
- Een kaart met foto en bi(bli)ografische gegevens van Gerrit Komrij in 'Schrijverskwartet' (2009)
- 'Clubsandwich : tien gedichten voor Gerrit Komrij' (bibliofiel, 100 ex.) (2009)
- Manu van der Aa, 'Over Gerrit Komrij' (bibliofiel, 40 ex.) (2009)
- Een column over Gerrit Komrij in 'Er kan een enkele harde tussen zitten. Columns over taal & letteren' van Bob Frommé' (2009)
- 1 wandeling: 'Het kloppend hart van Winterswijk - Gerrit Komrij' in '52 wandelingen met schrijvers naar hun jeugd' van Ellie Brik (2009)
- Guus Middag schreef in zijn 'Rarewoordenboek' (2011) een beschouwing over het woord Voorhang n.a.v. een gedicht van Gerrit Komrij.
Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)
- Hans Dorrestijn 'zingt' op zijn LP 'Bofkont' (1974) het gedicht 'De zwijgzaamheid' van Gerrit Komrij. Hij leidt het lied als volgt in: 'Tijdens het volgende nummer zou ik m'n kaken maar stijf op mekaar houden en net doen of je intens geniet, want de tekst is van Gerrit Komrij en als die je in dag- of weekblad te grazen neemt, ben je nog niet jarig.'
- Het gedicht 'De kinderballade' van Gerrit Komrij wordt op de lp 'Zing je moers taal' (boekenweek 1976) vertolkt door 'Boudewijn de Groot'. Komrij schreef het vers speciaal voor deze gelegenheid, naar het voorbeeld van Edgar Allen Poe's 'The raven'.
- Op de CD 'Natuurlijk Nederlands' (1992) zingt Margriet Eshuijs het gedicht 'Probeer het weer' van Gerrit Komrij.
- Het gedicht 'Twee koningskinderen' van Gerrit Komrij werd op de CD 'Denkend aan de Dapperstraat', uitgegeven t.g.v. de boekenweek1994, gezongen door Erik van Muiswinkel.
- Het gedicht 'De binnenring van Holland' van Gerrit Komrij werd op de CD 'Denkend aan de Dapperstraat', uitgegeven t.g.v. de boekenweek1994, gezongen door Joop Visser (gecombineerd met Herinnering aan Holland van H. Marsman, waar het een parodie op is). Op de cd 'Voormary' (2007) zingt Joop Visser hetzelfde nummer samen met Jessica van Noord.
- 'Over de bergen' verscheen in 1995 als Grote letterboek.
- 'Een zakenlunch in Sintra en ander Portugese verhalen' verscheen in 1996 als Grote letterboek.
- Gerrit Komrij richtte in 1996 een tentoonstelling in met kunst uit de kelders van het Stedelijk Museum in Amsterdam: 'Kijken is bekeken worden'.
- 'Dubbelster' van Gerrit Komrij verscheen in 1998 als Bulkboek 247.
- Gerrit Komrij werkte mee aan radioprogramma's. Voor de VPRO maakte hij een show over televisie in Nederland.
- In 1999 gaf Gerrit Komrij werkcolleges over poëzie aan de Leidsche Universiteit.
- Max Pam maakte voor HP/De Tijd (10-09-1999) een lijst met
de 100 beste boeken van de eeuw.
Hij nam hierin van Gerrit Komrij op nr. 85 'horen, zien en zwijgen' op (Legendarische stukken over televisie, door Komrij 'de treurbuis' genoemd). - Uitgeverij Rivendell brengt een T-shirt op de markt, bedrukt met het gedicht 'De zwijgzaamheid' van Gerrit Komrij.
- Verffabriek Talens organiseerde in 2001/2002 een schilderwedstrijd met Komrij's gedicht 'Souvenir' als inspiratiebron.
- 'De klopgeest' verscheen in 2002 als Grote letterboek.
- Gerrit Komrij noemt in 'Het beslissende boek' (2002) van Margot Dijkgraaf en Martijn Meijer 'Encyclopedie voor iedereen' van John Kooy als het voor hem beslissende boek.
- 'Gerrit Komrij leest Hutten en paleizen: de mooiste gedichten' (1 cd, 2003)
- In 2003 verscheen de CD 'Hutten en paleizen', waarop Komrij zelf zijn gedichten voorleest.
- 'Gerrit Komrij 60 jaar. - Ter gelegenheid van de zestigste verjaardag van Gerrit Komrij op 30 maart 2004' (bibliofiel, 6 ex.) (2004)
- Een steen met het gedicht: 'De dichter des vaderlands spreekt'
van Gerrit Komrij op het Beursplein in Leeuwarden, in het kader
van 'Poëzie op straat'.
- Dick Matena maakte in 2004 een stripversie van 'Christmas Carol' van Charles Dickens. Scrooge lijkt in deze versie opvallend veel op Gerrit Komrij.
- Het Letterkundig Museum organiseerde in 2004 een tentoonstelling over Komrij.
- 1 portret van Gerrit Komrij in '222 schrijvers. Literaire portretten' van Eddy en Tessa Posthuma de Boer (2005), met het citaat 'Ik schrik altijd als ik de planken zie met de boeken die ik heb geschreven. wanneer in godsnaam? Welke idioot zit er in me die ik niet ken, nooit gekend heb en niet wil kennen?'
- Gerrit Komrij leest 4 gedichten op 'Ode aan de Nacht. het beste uit De Nacht van de Poëzie', samenstelling Anneke van Dijk en Koen Vergeer (4 CD's, 2005)
- Gerrit Komrij leest 6 gedichten op 'Dichters in de Nacht. 25ste nacht van de poëzie', samengesteld door Anneke van Dijk en Koen Vergeer (2 cd's, 2006)
- Gerrit Komrij schreef het Groot Dictee der Nederlandse Taal 2009.
- Museum Freriks in Winterswijk (site: www.freriks.nl) is al enige tijd bezig een collectie Komrij op te zetten.
Literaire prijzen
- De poëzieprijs van Amsterdam 1970 voor 'Alle vlees is als gras of het knekelhuis op de dodenakker'.
- Cestoda-prijs 1975 voor het moeiteloos beoefenen van de Nederlandse taal in al haar genres.
- Busken Huet-prijs 1979 voor 'Papieren tijgers'.
- Herman Gorter-prijs 1982 voor 'De os op de klokketoren'.
- Kluwer-prijs 1983 voor de wijze waarop hij in zijn hele werk met de Nederlandse taal omgaat.
- P.C. Hooft-prijs 1993 voor beschouwend proza voor zijn gehele oeuvre.
- Gouden Uil 1999 voor 'In liefde bloeyende'.
- Gerrit Komrij ontving op 8 februari 2000 een eredoctoraat aan de universiteit van Leiden.
- Gerrit Komrij werd t.g.v. de eerste Landelijke Gedichtendag op 27 januari 2000 gekozen tot 'Dichter des Vaderlands'.
- 'De klopgeest' werd genomineerd voor de Gouden Uil 2002.
- 'Demonen' werd genomineerd voor de Gouden Uil 2004.
- Zilveren Griffel 2008 voor 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten'.
Gerrit Komrij was lid van de jury voor volgende prijzen:
- Pierre Bayle-prijs 1970
- Fontijn-pijs 1974
- P.C. Onthooft-prijs 1974, 1975, 1976
Opmerkingen
- Gerrit Komrij werd geboren in Winterswijk, in een kippenhok, waar zijn ouders tijdens een luchtaanval een goed heenkomen hadden gezocht.
- Gerrit Komrij groeide op in een socialistisch gezin. Hij ging in Winterswijk naar de openbare lagere school (1950-1956) aan de Vredenseweg, daarna naar de Rijks-HBS op de Zonnebrink (1956-1962). Een jaar voor het eindexamen stapte hij over naar het gymnasium, Hie haalde hij in 1962 zijn diploma.
- Gerrit Komrij studeerde vanaf 1963 Algemene Literatuurwetenschap in Amsterdam. Hij stopte met zijn studie en maakte een reis van anderhalf jaar naar Kreta.
- Terug in Nederland ging hij samenwonen met Charles Hofman. Die had hij eerder al leren kennen. Komrij komt voor in 'Lieve jongens' van Gerard Reve. Freddie L. is in deze roman Charles Hofman en Albert S. is Gerrit Komrij.
- Hij werd vertaler uit het Nieuwgrieks, Latijn, Engels, Duits en Frans.
- Gerrit Komrij debuteerde in 1968 met de gedichtenbundel 'Maagdenburger halve bollen en andere gedichten'.
- In 1975 ging hij essays schrijven.
- De gedichtenbundel 'Onherstelbaar verbeterd' bevat parodieën op bekende Nederlandse gedichten.
- Gerrit Komrij is actief als dichter, romancier, bloemlezer, vertaler en eassayist. Met zijn essays heeft hij altijd de meeste aandacht getrokken. Hiervoor kreeg hij ook de P.C. Hooftprijs in 1993. Via zijn column in NRC-Handelsblad ('Een en ander') bereikt hij een groot publiek. Hij is scherp in zijn columns en schrikt niet terug voor een scheldkannonade.
- Poëzie is voor Gerrit Komrij maakwerk, waar geen inspiratie aan te pas komt. In zijn poëzie is de maskerade, het spiegelefect en de omkering kenmerkend.
- De artisitieke houding van Komrij wordt bepaald door zijn homoseksualiteit. Hij trekt zelf al jong de conclusie dat hij daardoor overal buiten zal staan.
- Gerrit Komrij was sinds 1969 bevriend met Hans Warren en komt daardoor ook in Warrens delen 'Geheim Dagboek' voor. Komrij is hier niet blij mee: 'Aangenaam is anders. Zoiets is onvermijdelijk als je vrienden krijgt die ook een pen vasthouden. Twintig jaar lang houd je je kiezen op elkaar, en dan gaat een ander het vertellen.'
- Gerrit Komrij woont sinds 1984 met (de graficus) Charles Hofman in Portugal en daar sinds 1989 in Vila Pouca da Beira, in een klein dorpje, zo'n 70 kilometer van Coimbra.
- Als 'Dichter des vaderlands' schreef Komrij o.a. een gedicht over Srebrenica.
![]() |
![]() |
![]() |
Gerrit Komrij hield op 21 maart 2007 een lezing bij Boekhandel Van Kooten in Veeendaal. Hierboven twee op foto's van die lezing en een scan van zijn handtekening in het die avond gekochte 'Perplexicon'.
Anderen over Gerrit Komrij
- Komrijs poëzie is grillig, kantig, frivool en misschien 'leeg', waar blijkbaar alles in het 'lege' geworteld is. Maar onder de lucide schijn houdt zich iets verborgen - een inzicht in de vergeefsheid van alle streven, met als tegenwicht een sterke gebondenheid aan de aarde, die zich paradoxaal uit in 'een romantisch doodsgevrij', zoals Wim Zaal dat noemt. (R.A. Cornets de Groot, Kentering 2, 1970?, blz. 60)
- Gerrit Komrij is geloof ik de enige schrijver - er wil mij op dit moment tenminste geen tweede te binnen schieten - van wie ik niet alleen alle oorspronkelijke werk wil hebben, maar ook alle door hem gemaakte vertalingen. (C. Buddingh', Een mooie tijd om later te worden, blz.60/61, 11-08-1975)
- G. KOMRIJ, graver naar en schepper van Opperlands. (Battus,Opperlandse taal- & letterkunde, blz. 200)
- De jury is van mening dat Gerrit Komrij de genres van het essay en de column met zoveel brille, stijlgevoel, vernuft, afwisseling en effectiviteit heeft beoefend dat hij ze de afgelopen vijfentwintig jaar hun intellectuele en subversieve waardigheid heeft teruggegeven. Daarmee heeft hij zich geplaatst in de rij Multatuli, Busken Huet en Du perron. (uit het juryrapport P.C. Hooftprijs 1993)
- Hij is een eenmansbedrijf met een ongekend hoge productie. Hij hoort niet bij een beweging, maar hij heeft de invloed van een 'school' gehad. Ook met zijn eigen poëzie heeft hij de visie op de Nederlandse poëzie veranderd. (Kees Fens, Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs, bl. 90)
- Met aan zijn linkerzijde Willem Kloos,
en Kees van Kooten aan zijn rechterflank,
staat Gerrit Komrij op mijn boekenplank,
groot dichter en pastiche-virtuoos.
Wanneer hij voorleest met die vreemde klank,
lijkt hij een beetje uit de oude doos.
Zijn hagelwitte pak is smetteloos,
zijn witte sokjes zijn al even blank.
(Jan Kal, Gerrit Komrij (fragm.), in: Het schrijvershuis, bz. 37) - Eigenlijk, zou je kunnen zeggen, is zijn werk een voortdurende poging om te ontkomen aan inkapseling; als satiricus wilde hij niet meedoen aan de modaliteit, maar als ernstig essayist en poet laureate wil hij niet beantwoorden aan de verwachtingen van zijn al te zeer op satire gerichte aanhang. Komrij blijft ontsnappen. (Rob Schouten, VN, 17-03-2001)
- Met mijn stem, nog het meest geschikt om op het slagveld een heel regiment vijandige kozakken synchroon de diarree te bezorgen, ben ik van het podium niet weg te slaan. Mijn kop, waarvan de aanwezigheid tijdens zo'n voordracht onvermijdelijk is, kan daarbij alleen een genot zijn voor poëzieliefhebbers, die zó verstokt zijn dat ze al voor driekwart in hun kuil liggen. Een ongelooflijk onpoëtische kop. Maar over mezelf wou ik het even niet hebben. (Gerrit Komrij, Trou Moet Blycken, blz. 48)
- De meest afwijzende recensie over Gerrit Komrij werd vermoedelijk door Gerrit Komrij zelf geschreven. Het is tekenend voor zijn positie in de Nederlandse cultuur: onaantastbaar, maar door niemand helemaal serieus genomen. (Hans Warren, Gelderlander, 23-11-2001)
- Toegegeven, Komrij is helaas op solomissie in deze cynische tijden, maar zo begon de heiland ook. Verspreid zijn woorden! (Jeroen Vullings, Vrij Nederland, 05-08-2006)
- Gerrit de Torenkraai heeft niets te maken met Gerrit Komrij.
Toch denk ik, als ik de stem van Komrij hoor of bij het lezen
van zijn proza zijn stem in mijn geestesoor hoor, aan Gerrit
de Torenkraai. (Gerrit de Torenkraai bestaat helemaal niet, durfde
iemand te beweren. Die naam is een variant op Hans de Torenkraai,
een vogel uit een plaatjesboek van Verkade. Mijn reactie op het
dringende verzoek dit te geloven: weigering.)
Ook Gerrit Komrij krast, ook Gerrit komrij bewoont een toren, zij het dat die niet is gemaakt van steen, maar van elpenbeen. (Bob Frommé, Er kan een enkele harde tussen zitten, blz. 103)
Mijn favoriete citaat
Je hebt niets aan ideeën als je ze niet in zekere zin principeloos kunt behandelen,
er de betrekkelijkheid van kunt inzien.
Je moet beseffen dat een stel van je principes met elkaar in strijd zijn
en dat je weliswaar drie mooie principes kunt hebben,
maar nooit alledrie tegelijk.
(Gerrit Komrij, De buitenkant, blz. 138)
Naar een overzicht van citaten van Gerrit Komrij
Links
- Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Gerrit Komrij
- Keke Keukelaar - portret op toilet
- Meander klassiekers - Analyse van 'Een gedicht'
- Klaas Koppe - Gerrit Komrij
- Mark Schaevers (VN) - Gerrit Komrij: Zolang ik leef ben ik de kluts kwijt
- Ischa Meijer - interview met Gerrit Komrij
Bronnen o.a.
- Zing je moers taal (1976)
- Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
- Querido's letterkundige reisgids van Nederland (1983)
- Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
- Ooitgedicht (1985)
- Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
- Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
- Schrijversgezichten (1990)
- Prisma van de pseudoniemen (1992)
- Volkskrant (25-02-1993 en 15-03-1993)
- Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
- Spectrum encyclopedie (1997)
- Encarta '98 (1997)
- Kees Fens, Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs (1997)
- Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
- Poëzie op straat. Poëzieroute Leeuwarden (2004)
- Dannie ten Zweege, Een literair portret van de Achterhoek (2007)
- Website van de Koninklijke Bibliotheek (december 2010)





