Rudy Kousbroek

Profiel

Achternaam: Kousbroek
Roepnaam: Rudy
Voornaam: Herman Rudolf
Geboren: 01-11-1929
Te: Pemantang Siantar (Indonesië)
Overleden: 04-04-2010
Te:
Pseudoniem(en): Rudy Kousbroek schreef in 'Vrij Nederland' onder het pseudoniem Leopold de Buch.

Voor tweedehands boeken	Ook van Rudy Kousbroek
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Poëzie

Tien variaties op het bestiale (in eigen beheer) (1951)
De begrafenis van een keerkring gevolgd door eight love-poems (1953)
Kreeftenalfabet (vouwblad) (bibliofiel, 125 ex.) (1982)
Dierentalen (2003)

Voor kinderen:

Lieve kinderen hoor mijn lied (1990)

Proza

De aaibaarheidsfactor (1969)
Een kuil om snikkend in te vallen (1971)
Een passage naar Indië (1978)
De aaibaarheidsfactor (uitgebreide herdruk) (1978)
Vincent en het geheim van zijn vaders lichaam (1981)
Wat en Hoe in het Kats (1983)
Het rijk van Jabeer. Getransformeerde sprookjes (met bijdrage van Joost Roelofsz.) (1985)
Dagelijkse wonderen (budgetboek-serie) (1988)
Terug naar Negri Pan Erkoms (1995)

Brieven

2 brieven van Jan Hanlo aan R. Kousbroek in Jan Hanlo, 'Brieven 1931-1962' (1989)
1 brief aan Hans Visser in 'Brieven rond de Vestdijk-biografie' (1989)
Verloren goeling (met Paula Gomes) (1998)
Machines en emoties - Een briefwisseling (Willem Frederik Hermans, Rudy Kousbroek, Ethel Portnoy) (bezorgd door Willem Otterspeer) (2009)
Brieffragmenten van Koos van Zomeren aan Rudy Kousbroek in 'Naar de natuur' (2011)

Overige non-fictie

De verbeelding aan de macht/Revolutie in een industriestraat (met Bob Groen) (1968)
Anathema's 1 (1969)
Het avondrood der magiërs (1970)
Anathema's 2 (1970)
Het gemaskerde woord. Anathema's 1, 2 en 3 (1970)
Een kuil om snikkend in te vallen (1971)
Anathema's 3 (1971)
Ethologie en cultuurfilosofie (Huizingalezing - 1973)
Anathema's 4, de waanzin aan de macht (1979)
Anathema's 5. Het meer der herinnering (1984)
De logologische ruimte. Opstellen over taal (1984)
Nederland: een bewoond gordijn (boekenweekessay 1987)
Een zuivere schim in een vervuilde schepping. Over het werk van Konstantinos Kavafis (jaarwisselingsgeschenk) (1987)
Anathema's 7, De onmogelijke liefde (1988)
Morgen spelen wij verder (1989)
De archeologie van de auto (1989)
Einsteins poppenhuis, Essays over filosofie 1 (1990)
Anathema's 6, Het Oostindisch kampsyndroom (1992)
Anathema's 8, De vrolijke wanhoop (1993)
Is het zoo geschied? (nieuwjaarsgeschenk) (1995)
Hoger honing (1997)
In de tijdmachine door Japan - de Hofreis van het jaar 2000 (2000)
Opgespoorde wonderen: fotosynthese (2003)
Verborgen verwantschappen. Fotosynthese (2005)
De archeologie van de auto (2007)
Het raadsel der herkenning. Fotosynthese 3 (2007)
Medereizigers (2009)
Anathema's 9, Restjes (2010)
Het meisjeseiland. Zijn mooiste werk verzameld (2011)

Vertalingen/bewerkingen

Raimond Queneau, Stijloefeningen (1978)
Rudy Kousbroek heeft boeken over Suriname in het Frans vertaald.
Amir Hamzah, Heimwee (met A. Teeuw) (2001)

Rudy Kousbroek schreef een voorwoord voor

De kleur van het verleden (1979)

Bloemlezingen

'Gebloemleesd'

Poëzie:

4 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1940-1957', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1957)
2 gedichten in 'Facetten der Nederlandse poëzie (van Hensen tot Nooteboom)' samengesteld door Pierre H. Dubois, K. Jonckheere en L. v.d. Waals (z.j.)
A. Marja, Voor de bijl, blz. 13-17, Mit brennender Sorge
1 gedicht: 'Roelant sneuvelt tegen de moren' in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
1 gedicht: 'Beer' in 'Ik wou dat ik twee hondjes was', samengesteld door Vic van de Reijt (1982)
1 parodie op 'Paradise regained' van H. Marsman in 'Ik ben geboren in Apeldoorn. Groot parodieënboek' (samenstelling Rody Chamuleau en J.A. Dautzenberg) (1994)
1 gedicht: 'Land van Waas en Maal' in 'Spoorleesboekje 9 - 1995' (1994)
1 gedicht: 'Varkensliefde en leven' in 'Het kleine boek van het varken. Ernstige, vrolijke en komische teksten over het varken', door A.C.A. Lemmers (1994)
1 gedicht: 'Boeken verslinden' in 'Leesliefde in 100 & enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2002)
2 gedichten in 'De 100 beste gedichten van 2003', gekozen door Ad Zuiderent (2004)
6 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
9 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)
6 gedichten in 'Meulenhoffs dagkalender van de poëzie 2011', samengesteld door Tjitske Jansen en Victor Schiferli (2010)

Proza:

1 fragment: 'Mit brennender Sorge' in 'Voor de bijl. Schrijvers slaags met de buitenwereld', samengesteld door A. Marja (1955)
1 verhaal: 'Polonaise' in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
1 verhaal: 'Kattentest' in 'Het tandpastahondje.Schrijvers over huisdieren', Bulkboek 70 (1977)
1 fragment: 'De raadsels worden talrijker' in 'Je weet niet wat je leest', een min of meer komplete doorsnee-bloemlezing van wat de nederlander leest (1978)
2 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
1 verhaal: 'Het geluid' in 'Aan het werk. Nieuwe gedichten, beschouwingen van 81 auteurs uit Nederland en Vlaanderen', t.g.v. het afscheid van Geert Lubberhuizen (1981)
2 fragmenten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
1 gedicht: 'Beer' in 'Ik wou dat ik twee hondjes was. Nederlandse nonsense- en plezierdichters van de 20ste eeuw', bijeengebracht en ingeleid door Vic van de Reijt (1982)
2 verhalen in 'De Kat in de boekenkast. Nederlandse schrijvers over katten'samengesteld door Tilly Hermans en Pieter van Oudheusden (1984)
1 verhaal: 'Tunggu Mati' in 'Het land der letteren. 's-Gravehage', samenstelling Tilly Hermans, Harry Scholten en Lodewijk van Zonneveld (1984)
1 verhaal: 'Een haan voor Asklepios' in 'Bijna honderd. Meulenhoff 1895-1985. Verhalen en gedichten ven schrijvers uit het literaire fonds' (1985)
1 essay: 'Een zuivere schim in een vervuilde schepping' over Konstantinos Kavafis in 'Meneer, dit is heilige grond... Literaire pelgrimages', samengesteld door Martin van Amerongen en William Rothuizen (1985)
1 verhaal: 'Fenomenologie van de hondsheid' in 'Hondse verhalen. De mooiste hondenverhalen' (1986)
2 verhalen in 'Licht Letterland 3. Vermakelijk proza uit de moderne Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1987)
1 verhaal: 'Proefondervindelijke wijsbegeerte' in 'Licht Letterland 4. Vermakelijk proza uit de moderne Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1988)
1 verhaal: 'Proefondervindelijke wijsbegeerte' in 'Opwindende trucjes. De mooiste erotische verhalen', samengesteld door Jaap Voerman (1988)
1 verhaal: 'Die Winterreise' in 'Denderende verhalen. Per trein door de wereldliteratuur' (1988)
1 verhaal: 'Een speelse aanpak' in 'De mooiste van de klas. Schoolverhalen uit de wereldliteratuur' (1990)
1 verhaal: 'Naamloos (Indonesië)' in 'Noorderzon. Nederlandse en Vlaamse schrijvers in den vreemde' (1990)
1 verhaal: 'Schijnheiligheid op wielen' in 'Eerste keus. Nederlandse en Vlaamse verhalen en gedichten uit de jaren tachtig' (1990)
1 verhaal: 'Levend speelgoed' in 'Beregoed! De mooiste verhalen en gedichten over beren', samenstelling Nanda Meijnen (1991)
1 verhaal: 'De aaibaarheidsfactor' in '15 natuurverhalen' (IVN) (1991)
1 verhaal: 'Sabotage' in 'Literaire slapstick. Humor in de Nederlandse literatuur', samengesteld door Jaap Voerman (1991)
1 bijdrage: 'Leven is leven' in 'Renate. Herinneringen van vrienden', red. J. en M. Goudsblom, L. van Krevelen en T. Hermans (1992)
1 verhaal: 'Die Winterreise' in 'Spoorleesboekje 7, 1993', selectie Arie-Jan Gelderblom (1992)
2 verhalen in 'De hond in de boekenkast. Verhalen over honden' (1992)
1 verhaal: 'Schijnheiligheid op wielen' in 'Wonder op wielen. De mooiste verhalen over de auto', samenstelling Anja Dokter en Jaap Voerman (1992)
1 verhaal: 'De kattenfuik' in 'Kattekwaad.De mooiste verhalen over katten', samenstelling Nanda Jansen en Petra Waaijer (1993)
5 citaten in 'Prisma van de citaten' (1994)
1 interview: 'Een heel land hersendood, Rudy Kousbroek in gesprek met Jung Chang' in 'Gevecht om de geschiedenis' (1994)
8 parodieën (o.a. op werk van Gerard Reve) in 'Ik ben geboren in Apeldoorn. Groot parodieënboek' (samenstelling Rody Chamuleau en J.A. Dautzenberg) (1994)
1 verhaal: 'Dag en nacht' in 'Thuis best. Verhalen uit de Nederlandse en Vlaamse literatuur' (1995)
1 verhaal: 'Ondergronds toerisme' in 'Bon voyage en France', samenstelling nanda Meijnen, Jaap Voerman en Petra Waaijer (1998)
1 verhaal: 'Herinner je lichaam' en een brief van én een brief aan Paula Gomes in 'Oost-Indische inkt. 400 jaar Indië in de Nederlandse letteren', samengesteld door Alfred Birney (1998)
3 essays in 'De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays', samengesteld door Joost Zwagerman (2008)
1 tekst: 'Openbare lelijkheid' in 'Het scherp van de snede. De Nederlandse literatuur in 100 en enige polemieken', samengesteld door Pierre Vinken & Hans van den Bergh (2010)
1 verhaal: 'Een passage nar Indië', in 'De Nederlandse reisliteratuur in 80 en enige verhalen', verzameld door Jan Blokker (2011)

Tonen

Tijdschriften

Rudy Kousbroek was in 1950 medeoprichter (samen met Remco Campert) van het maandblad 'Braak'.
'Mit brennender Sorge', in 'Podium' 1954 nr. 6.
Rudy Kousbroek schreef in het 'Algemeen Handelsblad'.
Rudy Kousbroek was literair medewerker van het 'NRC Handelsblad' en van 'Vrij Nederland'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

Sextet voor Corneille (met Vinkenoog, Elburg, Claus, Lucebert en Kouwenaar) (1954)
Onder de naam H.N. Kousbroek een (Engelstalig) hoofdstuk over de auto- en vliegtuigconstructeur Gabriel Voisin getiteld 'Avions Voisin' in het boek 'The Motorist's Bedside Book' (1962)
Bulkboek 25 was aan Rudy Kousbroek gewijd, met als titel: 'Tussen snor en staart/Essays'.
Een hoofdstuk: 'Wijgeschenken en banvloeken uit de lichtstad' over Rudy Kousbroek in 'De Tweede Wet van Guépin' (1974) van J.P. Guépin.
Een zelfportret van Rudy Kousbroek in 'Schrijvers tekenen zichzelf' (1980). Een uitgave van 'De Revisor'.
Een bijdrage over Rudy Kousbroek in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Carel Peeters (mei 1980)
Rudy Kousbroek noemde op verzoek van 'Vrij Nederland' op 18-12-1982 'Brendan Archer' uit 'Troubles' van J.G. Farrell als zijn favoriete personage.
Judy van Emmerik, 'Er moet nodig eens gelucht worden: veertien stukken over onder meer: Rudy Kousbroek, Gerrit Komrij, Maarten 't Hart, Boudewijn Büch, Adriaan van Dis, A.J. Dunning, de vrouw in de literatuur en de bestsellerhysterie' (1985)
'Anathema's 1' werd in 1986 door C.J. Aarts en N. van der Meulen in hun boek 'Het literair eeuwboek. Honderd jaar het boek van het jaar' uitgeroepen tot het beste boek van 1969.
Rudy Kousbroek schreef een bijdrage: 'Praemeditatio' voor "Uren met Karel van het Reve' (1991) t.g.v. diens 75e verjaardag en zijn afscheid als bestuurslid van 'Het Parool'.
'De grote matras in de hemel' werd in 1989 uitgegeven als Cassetteboek.
Een column: 'De Nederlander' over Rudy Kousbroek in 'Tijd van leven' (1987) van Renate Rubinstein.
'Het magistrale vernuft. Jeugdherinneringen voor Rudy Kousbroek'(1994)
Peter Schat componeerde 'Een Indisch requiem : voor tenor, koor en orkest : opus 41 : 1993-1995', gebaseerd op teksten van Tan Malaka, Jan Eijkelboom en Rudy Kousbroek (1995)
Max Pam maakte voor HP/De Tijd (10-09-1999) een lijst met de 100 beste boeken van de eeuw. Hij nam hierin van Rudy Kousbroek op:
Op nr. 4 'Het Oostindisch kampsyndroom' op (Met een heftigheid en een scherpzinnigheid geschreven die in de Nederlandse literatuur verder niet voorkomt).
Op nr. 34: 'Het gemaskerde woord. Anathema's 1, 2 en 3' (Geeft een prachtig beeld van alle onzin in deze eeuw).
Op nr. 77 'De aaibaarheidsfactor' (Alleen al vanwege de titel een boek dat in elke boekenkast behoort te staan).
Een interview met Rudy Kousbroek in 'Geletterde mannen' van Elisabeth Lockhorn (2001)
Rudy Kousbroek noemt in 'Het beslissende boek' (2002) van Margot Dijkgraaf en Martijn Meijer 'In'ei raisan' (Lof der schaduw) van Junichiro Tanizaki als het voor hem beslissende boek.
'Midas Dekkers leest De Aaibaarheidsfactor van Rudy Kousbroek' (2 cd's, 2011)
Midas Dekkers leest 'Polonaise' van Rudy Kousbroek op '25 literaire traktaties. Hollands Diep jubileum-cd' (2011)

Naar Boven

Literaire prijzen

Essayprijs van de gemeente Amsterdam 1969 voor 'Revolutie in een industrie-staat'.
P.C. Hooftprijs 1975 voor essays voor zijn beschouwend proza (uitgereikt in 1978).
Nominatie AKO Literatuurprijs 1989.
Jan Hanlo essayprijs 2005 voor 'Opgespoorde wonderen'.

Rudy Kousbroek was lid van de jury voor volgende prijzen:

Burgemeester van Grunsven-prijs 1978.
P.C. Hooftprijs 1981 (voorzitter).

Naar Boven

Opmerkingen

Rudy Kousbroek werd in Indonesië geboren en woonde er - op zijn kleutertijd na - tot 1946.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij geïnterneerd in een Jappenkamp.
Hij volgde de HBS van het Amsterdams Lyceum.
Rudy Kousbroek studeerde wis- en natuurkunde in Amsterdam. In Amsterdam leerde hij Remco Campert kennen. Zij richtten in 1950 het tijdschrift 'Braak' op.
Rudy Kousbroek studeerde Japanse en Chinese letteren in Parijs. Van 1950 tot 1971 woonde hij in Parijs.
Rudy Kousbroek debuteerde met de dichtbundel 'Begrafenis van een keerkring' in 1953.
Van 1971 tot 1979 woonde hij in Den Haag, daarna weer in Parijs.
Rudy Kousbroek behoorde tot 'De Vijftigers'.
Hij trouwde met de schrijfster Ethel Portnoy. Zij kregen twee kinderen.
In 1989 kwam Kousbroek terug naar Nederland. Hij woonde kort bij vrienden in Amerongen en ging toen in Leiden wonen.
Rudy Kousbroek kreegi n 1994 een eredoctoraat in de wijsbegeerte van de Rijksuniversiteit Groningen.
Rudy Kousbroek is getrouwd met de Ierse schrijfster Sarah Hart.
Kousbroek verdiepte zich in Toergenjev. In 2005 maakte hij een bedevaart naar diens graf in Petersburg.
Voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer in 2006 stond hij als lijstduwer op de lijst van de Partij voor de Dieren.

Naar Boven

Anderen over Rudy Kousbroek

Van Bert Schierbeek is de uitspraak afkomstig: Rudy Kousbroek kan wel een ballonnetje doorprikken, maar een ballonnetje opblazen kan hij niet. Ook deze stelling is inmiddels alweer door de feiten gefalsifieerd: wie ter wereld er ook in de ballonnetjes van de chassidische bellenblazer mogen hebben geprikt, Rudy Kletskousbroek niet. (W.F. Hermans, Houten leeuwen en leeuwen van goud, blz. 240, over Weinreb)
Een auteur om een hoed voor te kopen, alleen maar om die verheugd en eerbiedig voor hem af te zetten. (C. Buddingh' (1969), geciteerd in 'Het literair eeuwboek. Honderd jaar het boek van het jaar')
R. KOUSBROEK (1929), Opperlands auteur (transformationalist), herintroduceerde in 1971 het lipogram en andere taalwonderen in Nederland. (Battus,Opperlandse taal- & letterkunde, blz. 200)
Rudy Kousbroek is een van de vreemdste en bontste vogels in de voliere van de Nederlandse letterkunde. Hij is uiterst veelzijdig, wat verwacht mag worden van iemand die zowel wis- en natuurkunde als Chinees en Japans heeft gestudeerd. Kousbroek woont het grootste gedeelte van het jaar Parijs, waar hij zich nadrukkelijk internationaal orienteert. (Ed van Eeden, UN, 15-02-1985)
Vanaf het allereerste begin is Rudy Kousbroek allerwegen bewierookt als de goeroe van het intellect. Niet alleen omdat hij blijk gaf van een grote eruditie, maar vooral omdat hij met een bommentapijt van vooronderstellingen en verabsoluteringen de schijn van een onontkoombare waarheid wist te scheppen: de waarheid van de logische zekerheid. Daar schrok men blijkbaar zo hevig van dat men niet beter wist of het was waar wat Kousbroek allemaal beweerde. (Koos Hageraats, Nieuw Wereldtijdschrift, juni/juli 1987, blz. 20)
Over vele vormen van wolligheid heeft hij in zijn bundels 'Anathema's' de banvloek uitgesproken, als de groot-inquisiteur van de helderheid. En hij deed dat in een even heldere als gevoelige taal, met een grote belezenheid en vanuit een dubbele vorming: in de alfa- en de bètawetenschappen. (Kees Fens, Doorluchtig glas. Vijftig jaar P.C. Hooft-prijs, blz. 60)
In Kousbroeks borst huizen twee zielen: de ene behoort aan een geharnast rationalist, die alles wat naar religie, mythologie of metafysica zweemt, met de grond gelijk maakt; de andere verraadt een romantische ontvankelijkheid voor emoties en sentimenten, die zelfs voor onvervalste sentimentaliteit niet terugschrikt. Eigenlijk is dat altijd al zo geweest, maar in de loop van de tijd heeft Kousbroek zijn gevoelige ziel duidelijker op de voorgrond geplaatst. (Arnold Heumakers, Volkskrant, 23-04-1993)

Naar Boven

Mijn favoriete citaat

Het socialisme is een reactionaire middenstandspartij geworden.
(Rudy Kousbroek, Mit brennender Sorge (uit Podium 1954!), in Voor de bijl, blz. 13)

Naar een overzicht van citaten van Rudy Kousbroek

Naar Boven