Dick Laan

Profiel

Achternaam: Laan
Voornaam: Dick
Geboren:18-12-1895
Te: Wormerveer
Overleden: 06-10-1973
Te: Heemstede
Pseudoniem(en): Voor zover mij bekend heeft Dick Laan niet onder pseudoniem gepubliceerd.

Voor tweedehands boeken	Ook van Dick Laan
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Proza

Voor kinderen:

De raad van zeven (1930)
Het geheim van den zwarten monnik (1930)
Rudi's Spaanse avonturen (1931)
Circusjong (1933)
De berg 'M' (1935)
Tarakanner tegen wil en dank (1936)
Het goud van den Amerikaan (1939)
De avonturen van Pinkeltje (1939)
Pinkeltje en zijn vriendjes (1949)
Pinkeltje op reis (1950)
Pinkeltje in Artis (1952)
Pinkeltje en het grote huis (1953)
Pinkeltje op zoek naar Klaas Vaak (1954)
Pinkeltje in Madurodam (1955)
Pinkeltje gaat naar Pinkeltjesland (1956)
Pinkeltje en de flonkersteen (1957)
Pinkeltje ontmoet Wolkewietje (1958)
Wolkewietje is ondeugend geweest (1959)
Een grote verrassing voor Pinkeltje (1960)
Pinkeltje en de raket (1962)
Pinkeltje en de gouden pen (1963)
Pinkeltje en de parels (1963)
Pinkeltje en de aardmannetjes (1964)
Lach jij maar, Pinkeltje (1965)
O, o, die Wolkewietje (1966)
Het grote avontuur van Pinkelotje (1967)
Pinkeltje en de boze tovenaar (1968)
Pinkeltje en de autoraket (1969)
Pinkeltje en de ijsheks (1970)
Pinkeltje en 10 spannende verhalen (1971)
Pinkeltje en het gestolen toverboek (1972)
Pinkeltje en het verdwenen kindercircus (1973)
Pinkeltje en de spannende avonturen om de gouden beker (1974)
Pinkeltje op zoek naar de maandiamant (1975)
Pinkeltje en de Bibelebonse pap (1976)
Pinkeltje op zoek naar de vurige ogen (1977)

Overig non fictie

Dick Laan over film, herinneringen en belevenissen van een oud-filmer (1964 )

Vertalingen/bewerkingen

Vertaald:

Clara Hammerich vertaalde werk van Dick Laan in het Deens.
'Pinkeltje en de parels verscheen in Noorwegen als 'Knott som perledykker' (1964). In Duitsland heette het 'Pünkelchen als Perlentaucher' (1988)
In Duitsland verschenen verder (nacherzählt von Lise Gast):
- Pünkelchen und Wolkewittchen (1961)
- Pünkelchen in der kleine Stadt (in Madurodam) (1965)
- Wolkewittchen (is ondeugend geweest) (1968)
- Pünkelchen und die Autorakete (1970)
- Das Pünkelchen Bilderbuch (1970)
- Pinkelchen und den Kinderzirkus (1975)
- Pünkelchen und die Spitznasen (en de Bibelebonse pap) (1979)
- Pünkelchen und der Karfunkelstein (1982)
- Pünkelchens Abenteuer (1985)
- Pünkelchen auf Reisen (1987)
- Pünkelchen im Zoo (1987)
- Pünkelchen und seine Freunde (1987)
- Pünkelchens Reise zum Mond (1988)
In Frankrijk verschenen:
- Petitou et l'hélicoptère (in Madurodam) (1967)
- Petitou et le marchand de sable (op zoek naar Klaas Vaak) (1968)
- Petitou et la plume d'or (en de gouden pen) (1969)
- Petitou et la fusée (en de raket) (1970)
- Petitou au pays des contes de fées (en de autoraket) (1971)
- Petitou chez les marmottes (het grote avontuur) (1972)
- Petitou et le prince des neiges (en de ijsheks) (1975)
En verder in het Fins, Spaans en Portugees. bijv.:
-Pequenu na Cidade Leal (cidade em miniatura) (1964)
-Pequenu em viagem (1964)

Films

Dick Laan maakte vanaf 1918 zo'n 75 stomme films en documentaires, o.a.:

De belooning van Hi (1918)
De kampioenswedstrijd (1921)
De droom van een voetballertje (1924)
Benny heeft het aan zijn hart (1926)
Voetbal (1929)
HFC-revue (1929)

Bloemlezingen

Tonen

Over Dick Laan

2 bladzijden over Dick Laan in 'Wormcruyt met Suycker' van D.L. Daalder (1950)
Dokumentatie auteurs en illustratoren van jeugdboeken. Jaargang 3, nr. 10 (1979)
Een bijdrage over Dick Laan in 'Lexicon van de jeugdliteratuur' door Herman Verschuren (juni 1986)
R. de Keijzer, 'Om u te dienen, cineast. Een historisch onderzoek naar de (smal)filmcarrière van Dick Laan van 1918 tot 1949' (Doctoraalscriptie 1997)

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

De populariteit van de Pinkeltje-boeken bracht ook een grote hoeveelheid aan puzzels, glazen, slabbetjes enz. met afbeeldingen van Pinkeltje met zich mee.
'Pinkeltje en de speelgoedauto', grammofoonplaat, 78 toeren (1951)
Er zijn filmstroken met Pinkeltje-verhalen geweest.
In 1978 maakte Harrie Geelen een speelfilm over Pinkeltje. De hoofdrollen werden gespeeld door Aart Staartjes en Wieteke van Dort.
Vanaf 1982 schreef en bewerkte Corrie Hafkamp Pinkeltje-verhalen. Zij maakte Pinkelotje wat initiatiefrijker. Ook bewerkte ze Pinkeltje-verhalen tot kleuterboekjes. Deze boeken werden geïllustreerd door Dagmar Stam.
'Het grote boek van Pinkeltje', videocassette, gelezen door Lex Goudsmit (1994)
Eind jaren negentig verschenen de Pinkeltje-boeken in een ander 'jasje'. Ze worden bewerkt door Suzanne Braam en opnieuw geïllustreerd.
'Pinkeltje op reis' verscheen in 2000 in de serie 'Gouden Lijsters'.
Documentairemaker Verhaagen maakte in 2006 'Dick Laan en de verdwenen films'.
Er bestaat een 'meneer Dick Laan Genootschap' (zie 'Links').

Naar Boven

Waardering

De populariteit van Dick Laan/Pinkeltje blijkt o.a. uit het feit dat er zo'n veertig scholen en peuterspeelzalen met de naam Pinkeltje, Pinkelotje of Wolkewietje bestaan.
In Heemstede en Almere is een laan naar hem genoemd. De laan in Heemstede heette vanaf midden jaren tachtig eerst Dick Laanlaan, maar dat werd later (als woordgrapje? voor de verstaanbaarheid?) veranderd in Laan van Dick Laan. In Almere is het de Dick Laanweg.

Naar Boven

Opmerkingen

Dick Laan werd geboren in Wormerveer. Zijn vader was snoepfabrikant. Dick Laan werkte in deze fabriek.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd er door een gebrek aan grondstoffen in de fabriek niet gewerkt. Dick Laan ging zicht toen wijden aan zijn hobby: filmen. Hij maakte zo'n 75 geluidloze films en documentaires. Hij deed dit als hobby en grotendeels van eigen geld. De speelfilms gaan meestal over avonturen die jongens beleven bij de padvinderij of in hun sport. Via het schrijven van filmscenario's kwam hij tot het schrijven van boeken.
Dick Laan werd bekend met zijn Pinkeltje-boeken, maar had daarvoor al andere jongensboeken geschreven.
Dick Laan trouwde in 1943 met Jantine de Vries. Het huwelijk bleef kinderloos. Wel vertelde hij zijn Pinkeltje-verhalen aan neefjes en nichtjes.
Het eerste Pinkeltje-boek verscheen in 1939. Door de Tweede Wereldoorlog bleef het daarna stil rond Pinkeltje. In 1949 kwam het tweede deel en daarna kwam er ieder jaar een nieuw deel. Steeds in een geel kaft.
Hele generaties groeide op met Pinkeltje, Pinkelotje, de hond Wiebelstaartje en de poes Snorrebaard.
De bekendste illustrator van de Pinkeltje-boeken is Rein van Looy.
Opvallend in de Pinkeltje-boeken is de rol van Dick Laan zelf. Elk deel (behalve het eerste) begint met een bezoek van Pinkeltje aan 'mijnheer Dick Laan'.
Op de Pinkeltje-boeken werd aanvankelijk positief gereageerd. Dit veranderde in de jaren zestig. Er kwam kritiek op de voorspelbaarheid van de verhalen, het simpele taalgebruik en op de (traditionele) rol van Pinkelotje.
Ik kan het niet laten en blijf me afvragen of Wolkewietje iets te maken heeft met 'door wiet in de wolken raken'?

Naar Boven

Anderen over Dick Laan

De jongensboeken van Dick Laan vonden veel vrienden - ze verdienden dat ten volle, Onopgesmukt, recht- en ronduit, geven ze, wat de schrijver wilde: fair play en avontuur. Het is gezonde lectuur, met élan en verve geschreven. (D.L. Daalder, Wormcruyt met Suycker', blz. 146))
Het geheim voor dit succes valt moeilijk te achterhalen. Het heeft iets te maken met Laans aansluiting op de kinderlijke verbeeldingswereld en zijn volstrekte neutraliteit. Hij is in zijn opvattingen katholiek noch protestant, links noch rechts, behoudend noch vooruitstrevend. Hij wil kinderen binnen een veilige en prettige situatie alleen maar een spannend en vooral begrijpelijk verhaaltje bieden. (Toin Duijx en Joke Linders, De Goede Kameraad. Honderd jaar kinderboeken, blz. 81)
De eerste avonturen die Pinkeltje beleeft hebben vrijwel alle hetzelfde stramien. Pinkeltje raakt per ongeluk in moeilijkheden, en wordt door zijn dierlijke vrienden gered. Zijn vaste verblijfplaats: een muizenhol in een huis, waar 'de vader', 'de moeder', 'het meisje' en 'het jongetje' wonen. Een gezin, uitdrukkelijk door de auteur als modelgezin bedoeld en daarom naamloos gehouden. (Herman Verschuren, Lexicon van de jeugdliteratuur, juni 1986)
Enkele weken voor Laan’s dood liepen een vriendje en ik na schooltijd wat te klooien op de Wagnerkade, waar Laan woonde. Het kwam ons op een preek van Dick Laan te staan, al begreep ik pas enkele weken later dat deze man Dick Laan was toen ik in een lokale krant een foto van hem zag bij het overlijdensbericht. (Mark van Leeuwen in een email aan mij, 19-09-2009)

Naar Boven

Mijn favoriete citaat

Vertellen of voorlezen is heus wel een prettig werk,
maar u moet het ernstig en vooral langzaam doen.
(Dick Laan, voorwoord 'De avonturen van Pinkeltje', 1939)

Naar Boven