Achternaam: Lennart

Voornaam: Clare

Geboren: 21-07-1899

Te: Hattem

Overleden: 30-12-1972

Te: Utrecht

Pseudoniem(en): Clare Lennart was het pseudoniem van Clare Helena van den Boogaard-Klaver. De naam Clare Lennart heeft ze al spelende met haar achternaam gevormd.

Werk:

Poëzie:

Voor kinderen:

• Iboe. Poesenversjes (1959)

Proza:

• Avontuur (1935)
• Mallemolen (1936)
• De blauwe horizon (1936)
• Tooverlantaarn (1937)
• Huisjes van kaarten (1938)
• Maanlicht. Een sprookje voor groote menschen (1939)
• Ter herinnering aan Rotterdam (1946)
• Kasteel te huur (1948)
• Twee negerpopjes (boekenweekgeschenk 1949)
• Rouska (1949)
• De blauwe horizon (uitgebreid met een tweede deel) (1950)
• Serenade uit de verte (1951)
• Liefde en logica (verhalen) (1952)
• Stad met rose huizen (1954)
• De ogen van Roosje (1957)
• Scheepjes van papier (1962)
• Twintig ramen aan de straat. Een vertelling (1963)
• Pluk en roos (cursiefjes) (1967)
• Een mus op je vensterbank (cursiefjes) (1969)
• Weleer (memoires) (1971)
• Weleer 2 (postum, voltooid door haar zus, Eveliene.H. Klaver) (1976)
• Het paard lacht. Zestig korte verhalen (1977)

De blauwe horizon, 1e (uitgebreide) druk, 1950, uitg. Stols, gebonden, 297 blz.	Tooverlantaarn, uitg. Nijgh & van Ditmar, Nimmer Dralend reeks, 3e druk, 1950, 198 bz.	Kasteel te huur, Salamander-pocket 409, 1963, 191 blz.	Pluk een roos, uitg. Kosmos, 1967, pap., 137 bz.	Rouska, Salamander-pocket 392, 4e druk, 1976,124 blz.

Voor kinderen:

• De wijde wereld. Een verhaal voor oudere meisjes (1936)
• Prinsesje Mimosa (1951)
• Kathinka uit de Kattesnorstraat (1957)
• Rinus Spoormus (1959)
• Kinderverhalen (1966)
• Martijn en Martientje (1966)
• De bosjespoesen (1967)
• Het vrouwtje Tamarinde (1970)
• Notitieboek voor poesen (1972)

Vertalingen:

Clare Lennart vertaalde ruim dertig romans, o.a. werk van Colette, Dickens, Maurois, Beverly Nichols en Dorothy Sayers

• Truman Capote, De herfst van een jeugd (1949)
• Clément Richer, De tocht van de Priscilla
• Eugen Exman, De wereld van Albert Schweitzer (1955)
• Anne Philipe, Ontmoetingen op de heuvel (1967)
• Truman Capote, Andere stemmen, andere kamers (heruitgave van 'De herfst van een jeugd') (1968)
• Pearl S. Buck, Pioenroos

Vertaald:

Werk van Clare Lennart werd vertaald in het Zweeds, Duits en Zuidafrikaans.

• 'Stad met rose huizen' werd vertaald in het Deens door Clara Hammerich: 'Den rosenrøde stad' (1956)

Overig non-fictie:

• Door allen voor allen (Gedenkboek Gropene Kruis) (1950)
• Op schrijversvoeten door Nederland (boekenweekgeschenk 1955)
• Utrecht. Stad en provincie (1962)

Bloemlezingen:

• Liefdesverhalen (met Jaap Romijn en Jacoba van Velde) (1954)
• Over katten. Verhalen en gedichten (met Dolf Verroen) (1973)

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'Wat kost een staart?' in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)

Proza:

• 1 bijdrage: ' Het boek in het leven van de huisvrouw' in 'Rondom het boek', redactie E. Elias (boekenweekgeschenk 1937)
• 1 verhaal: 'Over de schutting' in '1001 avond. Eerste reeks' onder redactie van Emmy van Lokhorst en C.J. Kelk' (ca. 1942)
• 1 verhaal: 'De oude piano' in '1001 avond. Derde reeks' onder redactie van Emmy van Lokhorst en C.J. Kelk' (ca. 1942)
• 1 verhaal: 'Naar aanleiding van een manuscript' in 'Goed geboekt' door Jacques de Haan e.a. (boekenweekgeschenk 1954)
• 1 verhaal: 'Ter herinnering aan Rotterdam' in de prisma-pocket 'Nederlandse verhalen' door C.J. Kelk.
• 1 verhaal: 'Frou, de eekhoorn' in 'Het rad van avontuur. Een boek vol verhalen en versjes uit Nederlandse kinderboeken', samengesteld door Wim Hora Adema en Annie M.G. Schmidt) (1960)
• 1 citaat in 'Standaard modern Citatenboek' samengesteld door Gerd de Ley (1973): 'Gebrek aan fantasie is misscien wel het meest fatale menselijk tekort.'
• 1 verhaal: 'Buren' in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
• 1 verhaal: 'De helden' in 'Het tandpastahondje.Schrijvers over huisdieren', Bulkboek 70 (1977)
• 1 citaat in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.): 'Gebrek aan fantasie is misscien wel het meest fatale menselijk tekort.'
• 1 verhaal: 'Lustrum' in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 verhaal: 'Utrecht zoals ik het toen zag' in 'Utrecht in tekst & beeld', samengesteld door Arjaan van Nimwegen en Richard den Dool (1984)
• 1 verhaal: 'Kaplaarzen' in 'Een moeder uit duizenden. De mooiste verhalen over moeders', samenstelling Jaap Voerman en Nanda Meijnen (1989)
• 1 verhaal: 'Driekoningen op school' in 'Verhalen voor onder de kerstboom', samengesteld door Jaap Voerman en Nanda Meijnen (1989)
• 1 verhaal: 'Driekoningen op school' in 'Hummeltjes. De mooiste verhalen over kinderen', samenstelling Nanda Jansen-Meijnen en Jaap Voerman (1991)
• 1 verhaal: 'Vriendschap' in 'Vriendschap en andere verhalen', samenstelling Nanda Meijnen en Jaap Voerman (1993)
• 1 verhaal: 'Buren' in 'Kattekwaad.De mooiste verhalen over katten', samenstelling Nanda Jansen en Petra Waaijer (1993)
• 1 verhaal: 'Het concert' in 'Maestro, muziek! De mooiste verhalen over muziek' (1994)
• 1 fragment uit 'Een mus op je vensterbank' in 'Vrouwenlevens. Honderd jaar vrouwen over hun leven', samengsteld door Margot de Waal (1995)
• 1 fragment: 'Hattem' in 'Literaire stadsgezichten. Dichters en schrijvers over Nederland', samengesteld door Gwynne en Peter van Zonneveld (2002)

Tijdschriften:

• Clare Lennart debuteerde met het verhaal 'Liefde en logica' in 'Groot Nederland'.
• Clare Lennart was medewerkster van 'Elseviers Weekblad', 'Het Parool', 'Het boek van Nu'.
• Verder publiceerde Clare Lennart in de 'Haagsche Post', 'Algemeen Dagblad', 'De Groene Amsterdammer'.
• Clare Lennart schreef cursiefjes voor het 'Utrechts Nieuwblad' (in het woensdagnummer).

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• Fré Dommisse, 'Over Clare Lennart' (1965)
• Een interview met Clare Lennart in: José de Ceulaer, 'Te gast bij Nederlandse auteurs' (1966)
• Dolf Verroen (redactie), 'Herinneringen aan Clare Lennart' (1975)
• 'Literatuur Magazine' bracht op 20-09-1977 een themanummer (nummer 25) over Clare Lennart uit.
• Eveline. H. Klaver, 'Claartje, mijn zusje' (1979)
• Een bijdrage over Clare Lennart in 'Lexicon van de jeugdliteratuur' door Conny Meijer (februari 1988)
• JetMarchau schreef een bijdrage voor het 'Lexicon van de jeugdliteratuur' over WilliamBell (februari 1994)
• Een bijdrage van Margot de Waal over Clare Lennart: 'De verbeelding is te dun, de werkelijkheid te stug' in 'Schrijfsters in de jaren vijftig', samengesteld door Margriet Prinssen en Lucie Th. Vermij (1991)
• Een bijdrage over Clare Lennart in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Marianne Vogel (mei 1995)
• De Stichting Literaire Activiteiten Utrecht presenteerde in maart 2008 de Utrechtse Literaire Canon. Clare Lenart stond op plaats 23.

Literaire prijzen:

• Eervolle vermelding van de gemeente Amsterdam voor 'Kasteel te huur'.
• 'De wijde wereld' werd tot jeugdboek van de maand uitgeroepen.
• Novelleprijsvraag CPNB 1949 ('Twee negerpopjes')

Clare Lennart was lid van de jury van de volgende prijzen

• Novelleprijsvraag CPNB 1951, 1957, 1958
• Jacobson-prijs 1955, 1960, 1965
• Prozaprijs van de gemeente Amsterdam 1955, 1960
• Tollens-prijs 1958, 1963, 1968, 1973
• Anne Frank-prijs 1960, 1966
• Staatsprijs voor kinder- en jeugdliteratuur 1964

Opmerkingen:

• De vader van Clare Lennart (Luite Klaver) was een bekend landschapsschilder.
• Clare Lennart is geboren in Hattem (Nu Eijerdijk 65). Toen ze één jaar was verhuisde de familie naar Oldebroek.
• Ze had een jonger zusje (Evelien) en een jonger broertje (Dick).
• In Oldebroek begon haar vader een kwekerij in 'De Ekelenburg' aan de Zuiderzeestraatweg. Haar vader was geen zakenman en na tien jaar ging de zaak failliet en verhuisden ze naar Epe.
• In Epe ging ze naar de dorpsschool, de zogenaamde 'Franse school'. Na haar dertiende woonde ze bij een tante in Deventer, waar ze 'klaargestoomd' werd voor het toelatingsexamen van de Rijkskweekschool voor meisjes in Apeldoorn.
• Haar moeder (Gerarda Jacoba Doyer) is jong gestorven. Ze had een longziekte en later ook nog suikerziekte en een nieraandoening. Clare Lennart was 16 jaar toen haar moeder overleed.
• Clare Lennart volgde vanaf 1914 de opleiding voor onderwijzeres in Apeldoorn. Ze had een hekel aan het strenge regiem op deze school en verzette zich hier ook tegen. Ze woonde in Apeldoorn 'op kamers'. Ze slaagde in 1918 voor de opleiding.
• Ze heeft zeven jaar als onderwijzeres gewerkt. Op een dorpsschool in De Wijk (Drente), in Olst en op een stadsschool in Utrecht.
• Ze kreeg in Utrecht in 1926 een verhouding met een getrouwde, elf jaar oudere man (Wim van den Boogaard) en ze moest kiezen, haar baan opgeven of de verhouding opgeven. Ze gaf haar baan in 1927 op en werd pensionhoudster. Ze begon toen ook met schrijven.
• Ze had achtereenvolgens een pension aan de Nicolaasweg, de Rembrandtkade en de Steenweg (nr. 33).
• Ze debuteerde in 1935 met 'Avontuur'.
• Tijdens de mobilisatie woonde ze in Rotterdam, om dicht bij haar naar Delft overgeplaatste vriend te zijn. Ze maakte hier in mei 1940 het bombardement op Rotterdam mee en vluchtte daarna terug naar Utrecht. Ze woonde een half jaar bij haar zus en kreeg daarna een bovenhuis op Zuilenstraat 10bis, waar ze twee kamers verhuurde aan studentes.
• In 1947 trouwde ze met Wim van den Boogaard. Zijn eerste vrouw, die niet had willen scheiden, was toen overleden. Ze vond vanaf dat moment (ze hoefde niet meer geheel in haar eigen onderhoud te voorzien) meer tijd voor haar literaire werk. De jaren tussen 1947 en 1960 waren haar productiefste. Ze gaf in deze periode ook veel lezingen.
• 'Twee negerpopjes', het boekenweekgeschenk 1949 verscheen in een oplage van 154.000 exemplaren. De naam van de schrijfster stond er niet in, maar kon via een prijsvraag door de lezers geraden worden.
• Het boekenweekgeschenk 1955: 'Op schrijversvoeten door Nederland' verscheen in een oplage van 134.000 exemplaren. Nog tijdens de boekenweek werden er 3000 bijgedrukt.
• Clare Lennart was bestuurslid van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde en van de Tollensvereniging. Ze was lid van de Vereniging van Letterkundigen en van de PEN-club.
• Clare Lennart schreef melancholische verhalen. De sfeer van die verhalen was vaak sprookjesachtig, weemoedig, met speelse ironie.
• Haar stijl wordt wel vergeleken met die van Arthur van Schendel en Aart van der Leeuw.
• 'Serenade uit de verte' (1951) wordt gezien als haar beste roman.
• M.W. van den Boogaerd overleed in 1960. Zijn overlijden was een schok voor haar, waarvan ze maar langzaam herstelde. Enkele maanden daarna overleed ook haar - toen negentigjarige - vader.
• Vanaf 1966 nam ze - met veel plezier - deel aan de bijeenkomsten van de Literaire Kring te Zeist.
• Op 17-11-1972 werd ze op de stoep van het het van een Utrechtse vriendin plotseling niet goed. Ze werd naar het Diaconessenhuis gebracht en was feitelijk klinisch dood bij aankomst. Door hartmassage wist men haar weer bij bewustzijn te brengen. Ze had een ernstig infarct gehad en bleef zeer zwak. Ze overleed op 30-12-1972 nadat ze een kou had gevat.
• Clare Lennart werd op 03-01-1973 begraven op Den en Rust in Bilthoven, naast haar man (graf 2-43-27). Theun de Vries sprak op de begrafenis.

Anderen over Clare Lennart:

• Het werk van Clare Lennart kenmerkt zich vooral door een speelse dromerige atmosfeer, evenwel nauw verbonden aan de werkelijkheid. Zij kent een milde humor, weet scherp waar te nemen, wijdt daardoor aandacht aan het detail zonder peuterigheid. Menige bladzij van dit in zeer persoonlijke trant geschreven oeuvre is doorstraald van een beleven van geluk, van een bevrijd zijn van de zorgen van het leven en toch is deze schrijfster voldoende realiste om nimmer te vervloeien in een doezelig dromen. (Algemeen Handelsblad, geciteerd achterop herdruk 'Twee negerpopjes')
• Zij heeft een argeloosheid en een stille verwondering over zich, die nu zich doet gelden in een gesprek, een ogenblik later in een schriftuur. Bij het ouder worden heeft zich de aard van haar karakter niet veranderd. Zij is diep-eenvoudig gebleven, ook nu de lauwerkransen haar worden toegedragen. (P.H. Ritter, Ontmoetingen met schrijvers, blz. 62)
• Het overlijdensbericht van Clare Lennart heeft me getroffen. Zij zag er zo goed uit en vertelde nogal trots dat alle leden van haar familie stokoud werden. Altijd wordt haar geboortedatum te laat gesteld, ook op de doodsbrief staat dat zij achtenzestig werd, maar zij is in 1899 geboren. Ze vreesde dat een oude vrouw afgedaan zou hebben, en 1900 is in dit opzicht voor vrouwen blijkbaar magisch, ik heb dat vaker gemerkt. (Hans Warren, Geheim dagboek 1973-1975, blz. 9, 01-04-1973)
• In het werk van Clare Lennart nemen de herinneringen aan haar eigen jeugd een grote plaats in. Zowel in de boeken voor volwassenen als in de jeugdboeken wordt de sfeer vooral bepaald door de groene natuur, die met zijn geheimzinnigheid noodt tot ontdekken en een toevlucht kan zijn voor wie het harde mensenbestaan teveel dreigt te worden. (Conny Meijer, Lexicon van de jeugdliteratuur, februari 1988)
• Romanschrijfster en journaliste. Pseudoniem van Clara Helena Klaver. Woonde vanaf de zomer van 1926 op een zolderkamer in pension Wittevrouwensingel 14. Moest twee jaar later wegens haar relatie met een getrouwde man ontslag nemen als onderwijzeres aan de openbare lagere school De Kievit in Lombok.
  Combineerde vanaf dat moment haar werk als schrijfster en journaliste met activiteiten als pensionhoudster. Koos vaak vreemde kostgangers, zoals de Chinese meneer Tang, die zijn etage omtoverde in een bordeel annex speelhol. Woonde vanaf 1941 tot haar dood op het adres Zuilenstraat 10 bis – waar ze tijdens de oorlog vele onderduikers opving. Schreef als een van de weinige Nederlandse auteurs twee maal het boekenweekgeschenk (in 1949 en in 1955). Van haar destijds veelgelezen en veelgeprezen oeuvre - dat gloedvolle evocaties van het oude Utrecht bevat - is niets meer in druk. (Omschrijving Clare Lennart in Utrechts Literaire Canon)

Mijn favoriete citaat:

Links:

• DBNL - Clare Lennart

Bronnen o.a.:

• P.H. Dubois, hedendaagse nederlandse kunst, letterkunde (1956)
• José de Ceulaer, Te gast bij Nederlandse auteurs (1966)
• Paspoort voor de lezer. Nederlandse en Vlaamse auteurs van nu (1966)
• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Querido's letterkundige reisgids (1983)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• De vijftig boekenweekgeschenken (1985)
• Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
• Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Lexicon van de jeugdliteratuur (februari 1988)
• Schrijfsters in de jaren vijftig (1991)
• Prisma van de pseudoniemen (1992)
• Vrouwenlevens. Honderd jaar vrouwen over hun leven (1995)
• Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 (mei 1995)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Hans Heesen e.a., Waar ligt Poot? (1997)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)