Achternaam: Mok

Roepnaam: Maurits

Voornaam: Mozes

Geboren: 07-11-1907

Te: Haarlem

Overleden: 08-02-1989

Te: Bergen

Pseudoniem(en): Onder het pseudoniem Hector Mantinga kwamen in de Tweede Wereldoorlog (clandestien) de bundels 'De zeven hoofdzonden', 'De vader spreekt' en 'Een naamloos strijder' uit. Maurits Mok gebruikte verder de pseudoniemen Victor Langeweg, Jan Luyken jr. ('Spiegel van het menselijk bedrijf') en Mozes Mok (Volgens sommige bronnen is Mozes Mok zijn echte naam en Maurits Mok een pseudoniem).

Werk:

Poëzie:

• Exodus (1938)
• Kaas- en broodspel (1938)
• De rattenvanger (1939)
• Verloren droomen (1939)
• Scheppingsdroom (1940)
• Verzen (1941)
• De vliegende Holander (1941)
• De zeven hoofdzonden (1943)
• De vader spreekt (1944)
• Een naamloos strijder (1944)
• Europa (1945)
• Verzen van Nederland (1945)
• Salvis Tiulis (1946)
• Het wankel hart (1946)
• Silhouetten (1948)
• Vergeefs gebaar (1949)
• Aan de vermoorden uit Israël (1950)
• In memoriam sororis (1950)
• Storm uit het Oosten (1952)
• De spoorwegstaking (1953)
• Stormen en stilten (1956)
• Woorden in het donker (1956)
• Gedenk de mens (1957)
• Het lied van de olifant (1958)
• Vuurmerken (1960)
• Berijmde bokkesprongen (1962)
• Dwars door de zomer (1962)
• Avond aan avond (1965)
• Achtergrond (1965)
• Stadiën (bloemlezing uit zijn werk) (1968)
• Avond aan avond (1970)
• Met Job geleefd (1972)
• Grondtoon (1975)
• De tijd gaat over (1977)
• Berijmde bokkesprongen, Opus 2 (1977)
• Gedichten van zestig tot zeventig (1977)
• Spiegel van het menselijk bedrijf (1979)
• Bij brood alleen (1980)
• Achterwegen (1981)
• Verwaaiende raadsels (1982)
• De doorleesbril (1983)
• Terug door de tijd (1984)
• Laat getijde (1985)
• Nachtblauw (1986)
• Altijd de aarde (bibliofiel, 341 ex.) (1987)

Voor kinderen:

• Rom bom bom (kleuterrijmen, 1958)
• Een zak pepernoten (met Riemke Mok) (1964)
• Weer een zak pepernoten (Met Riemke Mok)

Proza:

• Badseizoen (1934)
• Figuren in het zand (1939)
• De tweede jeugd (1939)
• Voorspel tot het leven (1946)
• Strijd zonder einde (1948)
• Het geheim van de Beukenhorst (1949)
• Niemandsland (1958)
• De ontmaskering (1963)
• Dorp in de branding (herdruk van 'Strijd zonder einde') (1975)
• Het feest van Hercules (verhalen) (1977)
• De ondergrondse (1979)
• Het haarlint (verhalen) (1982)
• De doorleesbril (1983)

Voor kinderen:

• De jongens van Duindorp
• Dr. Kwekkeltee koopt een eiland

Vertalingen:

• Maurits Mok vertaalde filosofisch werk van o.a. Hegel, Heidegger, Sartre en Adorno.
• Maurits Mok vertaalde literair werk van Koestler, Malraux, Maupassant, Plievier en Angus Wilson.
• Teilhard de Chardin, Het goddelijke milieu. Essay over het innerlijk leven
• Teilhard de Chardin, Genèse d'une Pensée
• Robert Penn Warren, Zij gaven hem macht (met G.J. Elburg) (1950)
• Margaret Landon, Anna en de Koning van Siam (met C. Vorrink)
• R.K. Narayan, Gouden Waringin. Roman uit India (1959)
• Robert Payne, De drievoudige wereld van Albert Schweitzer (1959)
• Emil Ludwig, Cleopatra
• Teilhard de Chardin, Loflied (1965)
• Teilhard de Chardin, Vroege geschriften II (1967)
• Karl Jaspers, Kant (1967)
• Horace M. Kalleen, Job, een tragedie (1969)
• Federica de Cesco, De prins van Mexico (1971)
• Sandra Paretti, De Pachters der Aarde (1974)
• B. Michelaard, Tussen hemel en aarde (1975)
• Aldous Huxley, Alle verhalen (met Helen Knopper) (1978)
• Siegfried Lenz, Einde van een oorlog (1990)

M. Mok schreef een inleiding voor:

• Nelly Sachs en Samuel Joseph Agnon, Gedichten, toneel en proza (1971)

Bloemlezingen:

• Poetisch Appel 1939 (met Jan H. de Groot) (1939)

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'Zelfherkenning' in 'Novellen en gedichten' (boekenweekgeschenk 1941)
• 1 gedicht: 'Vergeet het niet ...' in 'Berijmd verzet' (1944)
• 2 gedichten in 'Dichters van dezen tijd', door D.A.M. Binnendijk (15e druk, 1946)
• 1 gedicht: 'Het Hollandse land' in 'Omnibus voor de jeugd', samengesteld door Annie Winkler-Prins (1949)
• 1 gedicht: 'De dijkenbouwer' in 'Poëzie op de planken' (1954)
• 27 gedichten (Knollen en citroenen) + 7 limericks in 'De lichte muze, een verzameling gorgelrijmen, limericks en andere poetische aardigheden van hedendaagse dichters', samengesteld door Jaap Romijn (1956)
• 1 gedicht: 'Thuiskomst' in 'Poëtisch akkoord. Honderd gedichten uit tien jaar Noord- en Zuid-Nederlandse literatuur', samenstelling: Pierre H. Dubois, Hubert van Herreweghen, Maurice Roelants en Garmt Stuiveling (1956)
• 6 gedichten in: 'Met twee maten, de kern van vijftig jaar nederlandse poëzie geïsoleerd en experimenteel gesplitst' samengesteld door Paul Rodenko (1956)
• 1 gedicht: 'De oude molen' in 'De muze zwerft door Nederland' bijeengebracht door Ed. Hoornik (1956)
• 13 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1940-1957', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1957)
• 2 gedichten in 'Margriet Groot Vakantieboek (7e deel)', (z.j.)
• 1 gedicht: 'Twee miljoen kinderen' in '1 pk. Honderd gedichten van honderd dichters', verzameld door Hans van Straten (1958)
• 1 gedicht: 'De kinderen' in 'Het kind' (serie: Beeldende poëzie), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1959)
• 1 gedicht: 'Kinderwoorden' in 'Dichters omnibus. Zesde bloemlezing' (1959)
• 1 gedicht: 'Naar de brievenbus' in 'De tijd' (serie: Beeldende poëzie), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1960)
• 1 gedicht: 'Lezende vrouw' in 'De vrouw' (serie: Beeldende poëzie), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1960)
• 1 gedicht: 'Ballade der arme godslasteraars' in 'Balladen en Refereinen', bijeenverzameld door C. Buddingh' (z.j.)
• 1 gedicht: 'Congresganger' in 'Het werk' (serie: Beeldende poëzie), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1961)
• 1 gedicht: 'Dwars door de zomer (fragm.)' in 'Dichters omnibus. 8e bloemlezing' (1961)
• 1 gedicht: 'De paarden' in 'Het dier' (serie: Beeldende poëzie 9), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1961)
• 1 gedicht: 'Verlossing' in 'Literair akkoord 5', bijeengebracht door C. Bittremieux, Bert Decorte, Ed. Hoornik en Sybren Polet (1961)
• 1 gedicht: 'De oude man' in 'De dichter en de dood', bijeengebracht door Chr. Leeflang (1961)
• 1 gedicht: 'Schepselen die ik heb gezien' in 'Literair akkoord 6' bijeengebracht door Ad den Besten, C. Bittremieux, Sybren Polet en Jan Schepens (1962)
• 1 gedicht: 'Opnieuw in de nacht' in 'Liefdespoëzie', bijeengebracht door Hendrik de Vries (z.j.)
• 1 gedicht: 'Tekenschrift' in 'Dichters omnibus 11e bloemlezing', verzameld door Ad den Besten (1964)
• 1 gedicht: 'Dit is het Zuiden' in 'Om een bokaal vol wijn. Een bundel met 24 verzen van eigentijdse dichters, uitgegeven bij het 125e wijnjaar van Robbers & Van den Hoogen (1967)
• 1 gedicht: 'Morgen weer', in 'Dichters omnibus. 14e bloemlezing', samengesteld door Ad den Besten (1967)
• 1 gedicht: 'Thuiskomst' in 'Dichtersomnibus, 15e bloemlezing' samengesteld door Ad den Besten (1968)
• 1 gedicht: 'Zomernacht' in 'Dichters omnibus 17e bloemlezing' samengesteld door Ad den Besten (1970)
• 1 gedicht: 'Regenbogen boven Amsterdam', in 'als die stad eens ommeviel... Dichters over Amsterdam', samengesteld door Wim Ramaker (1975)
• 1 gedicht: 'Verlossing' in 'Vluchtig omzien. Een halve eeuw nederlandstalige letterkunde', samengesteld door C.J.E. Dinaux (1975)
• 1 gedicht: 'De gloed van de Sinaï' in 'En allen die het hoorden verbaasden zich. Gedichten over een geboorte' samenstelling Wim Ramaker (1976)
• 1 gedicht: 'Achtergrondmuziek' in Gedichten tegen de oorlog', samenstelling Wim Ramakers (1977)
• 2 gedichten in 'Groot verzenboek voor al wie jong van hart is', samengesteld door Karel Jonckheere (1978)
• 5 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
• 3 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
• 1 gedicht: 'Dichters moet men niet geloven' in 'Aan het werk' Opgedragen aan Geert Lubberhuizen bij zijn afscheid als directeur van De Bezige Bij' (1981).
• 1 gedicht: 'Het zieke kind' in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
• 1 gedicht: 'Delftbewoner' in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 gedicht: 'Dodenklacht' in 'Bijna honderd. Meulenhoff 1895-1985. Verhalen en gedichten van schrijvers uit het literaire fonds' (1985)
• 3 gedichten in 'Dieren op Versvoeten, Lichtvoetige Gedichten uit het Dierenrijk', bijeengebracht door Hemmo Drexhage (1985)
• 1 gedicht: 'Oud' in 'Vader. Een blijk van genegenheid', samengesteld door Adam Arie Martinus (1986)
• 1 gedicht: 'De maaier' in 'Opwaartse wegen. Een bloemlezing uit de poëzie der "jong protestanten" (1923-1940)', samengesteld door Gerd J. Peelen (1986)
• 1 gedicht: 'In memoriam Gerrit Achterberg' in 'Hij is reeds aan de overzijde. Necrologieën van schrijvers', samengesteld door Jeroen Brouwers (1986)
• 1 gedicht: ''s Morgens' in 'Ons poëtisch Dichtersland. Nederlandse dichters kiezen hun eigen voorkeursgedicht', redactie Ernst van Altena en Jan Veldhuizen (1988)
• 1 gedicht: 'Op de markt' in 'Woorden in vrijheid. Nederlandse en Vlaamse dichters op Poetry International 1970-1990', samengesteld door Martin Mooij (1990)
• 2 gedichten in: 'Die dag in mei vergeet ik niet. De mooiste Nederlandse bevrijdingspoëzie', gekozen door Hans Warren (1995)
• 1 gedicht: 'De kater' in 'Franciens Poesie-album. De mooiste gedichten over katten' samenstelling Loek Polders (1995)
• 2 gedichten in: 'En al mijn levensdagen stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995), waarvan 'Slaven' ook door Jos Brink voorgelezen op de bijbehorende CD.
• 4 gedichten in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef Deleu (1999)
• 3 gedichten in: 'Familie duurt een mensenleven lang. De honderd mooiste Nederlandse gedichten over vaders, moeders, dochters en zonen', samengesteld door Menno Wigman (1999)
• 3 gedichten in 'Van Alphen tot Zonderland'. De Nederlandse kinderpoëzie verzameld door Anne de Vries' (2000)
• 5 gedichten in 'Naar 't Zuiderland. Moderne Nederlandstalige dichters langs de Middellandse Zee', samengesteld door Stefan van den Bossche en Koen Vergeer (2002)
• 3 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
• 1 gedicht: 'Bijna winter' in 'De Wadden in gedichten', samengesteld door Henk van Zuiden (2004)
• 2 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)

Proza:

• 1 verhaal: 'De stormpaarden' in 'Omnibus voor de jeugd', samengesteld door Annie Winkler-Prins (1949)
• 1 citaat in 'Andermans wijsheid', bijeengebracht door K. ter Laan (1961):
  'Mijn stem wordt innig,
  maar gij zijt
  Zo ver ontweken dat de draad
  in het oneindige vergaat...'
• 1 verhaal: 'Hulptroepen' in 'Verhaal nog es wat.... 3', samengesteld door Wim Hazeu (1974)
• 3 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
• 1 citaat in 'Kosmos groot citatenboek' (1986):
  Wat heeft de wereld veel mannen
  met heilige baarden en glazige ogen,
  geluidloze geweldenaars die de massa
  om hun manende vingers winden en druipen
  van geprevelde vroomheid.
  (Bij brood alleen)
• 1 verhaal: 'Wintervoeten' in 'De R in de maand', samengesteld door Petra Waaijer, Annemarie Jongkoen en Nanda Meijnen (1995)

Tijdschriften:

• Maurits Mok publiceerde in 'Opwaartsche wegen', 'Kentering', 'Groot Nederland', 'Bzzlletin', 'Gedicht', 'Maatstaf', 'De Gids'.
• M. Mok schreef literaire kritieken voor 'Algemeen Handelsblad', de 'Kroniek van Kunst en Kultuur' en voor de 'Haagse Courant'.
• M. Mok publiceerde aforismen in 'Cartons voor letterkunde'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• Een hoofdstuk over M. Mok in 'Muiterij tegen het etmaal, deel 2: poëzie en essay' van Simon Vestdijk (1947)
• Het tijdschrift 'Dimensie' bracht in 1979 een Maurits Mok-nummer uit.
• 1 gedicht: 'Nacht der bewaring' met een verklaring in 'Geloven in gedichten' van H. van der Ent (1980)

Literaire prijzen:

• Prijs van de Gemeente Amsterdam 1957 voor 'Stormen en stilten'.
• Prijs van Stichting Kunstenaarsverzet 1958
• 'Niemandsland' werd door 'De Groene' uitgeroepen tot boek van de maand.
• Henriëtte Roland Holst-prijs 1962 zowel voor 'Gedenk de mens' als voor zijn gehele letterkundige werk.
• Marianne Philips-prijs 1969

M. Mok was lid van de jury voor:

• Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam 1948, 1951, 1956, 1959
• Boekenmarktprijs 1958, 1962.
• Anne Frank-prijs 1963.
• P.C. Hooft-prijs 1970.

Opmerkingen:

• Maurits Mok was dichter, schrijver en criticus.
• Maurits Mok werkte op een handelskantoor, eerste als jongste bediende, later als correspondent.
• Toen hij twintig jaar was, begon hij in tijdschriften te publiceren.
• Vanaf 1932 wijdde Maurits Mok zich helemaal aan de literatuur.
• Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat hij een periode ondergedoken. In die tijd verschenen er ook enige illegale publicaties van hem. Hij verloor tijdens de oorlog veel familieleden.
• Begonnen als episch dichter werd zijn poëzie na de Tweede Wereldoorlog lyrischer en geëngageerder. Vooral het lot van de joden bracht hij met zijn poëzie onder de aandacht.
• Na de oorlog werkte hij als poëziecriticus bij diverse bladen.
• In een (lange) reeks NCRV-radio-uitzendingen bracht Maurits Mok verslag uit 'van zijn wedervaren als mens en auteur'.
• Eén van zijn thema's is daarbij de botsing tussen de realiteit en de dromen van de mens.
• Andere terugkerende thema's in zijn werk zijn opstand en vervolging.
• Maurits Mok heeft op verschillende adressen in Blaricum gewoond, het langst aan de Torenlaan (nr. 58). Ook heeft hij in Laren gewoond. Van 1951 tot 1963 woonde hij aan de Patijnweg in Bergen (NH). Verder woonde hij in Delft, Amsterdam en in Zuid-Frankrijk.
• Zijn dochter Judith Mok is zangeres en actrice, maar ook dichteres en schrijfster.
• Maurits Mok werd op 13-02-1989 gecremeerd in Crematorium Velsen in Driehuis. Hier is ook zijn as verstrooid.

Anderen over Maurits Mok:

• 'Ik liep met Mok gelukkig op de brink
  van Laren waar de zomerkermis krijste.'
  (Gerrit Achterberg, Kermesse d'Eté (fragm.)) Later reageerde Maurits Mok hierop met het gedicht 'Kermisgang'.
• Er is in Moks werk - het proza van roman en novelle laat ik buiten beschouwing - een bovenstroom van schijnbaar 'conventionele' poëzie en een onderstroom van zeer eigen dictie, zeer eigen plastiek, zeer eigen gevoelstoon. Op het 'eerste gehoor' neemt men hoofdzakelijk de eerste waar, pas bij luisteren met alle zintuigen wordt de tweede verneembaar, en déze is de dichter Mok. (C.J.E. Dinaux, Amersfoortse Courant, 02-12-1967)
• Omstreeks het middaguur kwam Maurits Mok met zijn vrouw en jongste dochter Judith, ze bleven een paar uur. Niet ongezellig. (Hans Warren, Geheim dagboek 1963-1970, blz. 170, 04-08-1969)

Mijn favoriete citaat:

Naar een overzicht van citaten van Maurits Mok

Handtekening Maurits Mok in 'Bij brood alleen'

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Maurits Mok
• Over: Het feest van Hercules (verhalen) (1977)

Bronnen o.a.:

• Wim Hazeu, Verhaal nog es wat...3 (1974)
• Lexicon van de moderne Nederlandse Literatuur (1978)
• Het haarlint (1982)
• Querido's letterkundige reisgids van Nederland (1983)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
• Winkler Prins Lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Keesing Historisch Archief (24-08-1989)
• Prisma van de pseudoniemen (1992)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Spectrum encyclopedie (1997)
• Encarta '98 (1997)
• Hans Heesen e.a., Waar ligt Poot (1997)
• Moorden met woorden. Honderd jaar Nederlandstalige misdaadliteratuur (2000)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)