Achternaam: van Ostaijen

Roepnaam: Paul

Voornamen: Leopoldus Andreas

Geboren: 22-02-1896

Te: Antwerpen

Overleden: 18-03-1928

Te: Miavoye-Anthée

Pseudoniem(en): Paul van Ostaijen gebruikte het pseudoniem Pol van Hove.

Werk:

Ooievaar-pocket, 1957

Poëzie:

• Music-hall (1916)
• Het Sienjaal (1918)
• Bezette stad (1921)
• Feesten van angst en pijn (1 exemplaar) (1921)
• Gedichten (1928)
• Verzameld Werk (4 delen) (door Gerrit Borgers) (1952-1956)
• Music-hall (bloemlezing) (1955)
• Verzameld werk/Poëzie (2 delen) (1963)
• Verzamelde gedichten (Music Hall/Het sienjaal/De feesten van angst en pijn) (door Gerrit Borgers) (1979)
• Verzameld werk (4 delen, in cassette) (1980)
• Verzamelde poëzie (1983)
• Spiegel van uw eenzaamheid (een keuze uit de poëzie door Stefaan Evenpoel) (1988)
• Witte hoeven achter de zoom (een keuze uit de poëzie door Marc Reynebeau) (1989)
• Verzamelde gedichten (1992)
• De poes voldeed (bloemlezing) (1996)
• Malheur (vouwblad, bibliofiel) (2000)
• De Feesten van Angst en Pijn (facsimile uitgave) (2006)

Proza/Grotesken:

• De trust der vaderlandsliefde (1925)
• Het bordeel van Ika Loch (1926)
• Vogelvrij (1927)
• Verzameld Werk, poëzie 2 (samengesteld door Gaston Burssens) (1928)
• Intermezzo (1929)
• De bende van de stronk. Een romanties verhaal van roof en liefde (1932)
• Diergaarde voor kinderen van nu (1932)
• Verzameld Werk (4 delen) (door Gerrit Borgers) (1952-1956)
• De bende van de stronk, Een romantisch verhaal van roof en liefde gevolgd door Het bordeel van Ika Loch en De gehouden hotelsleutel of De kleine, domme daad (bloemlezing) (1957)
• De Trust der vaderlandsliefde en andere grotesken (bloemlezing) (1966)
• Het landhuis in het dorp en De jongen (1973)
• Verzameld werk (4 delen, in cassette) (1980)
• De overtuiging van Notaris Telleke (bibliofiel, 71 ex.) (1984)
• Verzameld proza (1983)
• Het bordeel van Ika Loch (bloemlezing door Tom Lanoye) (1996)

Scenario:

• De bankroet-jazz (1969)

Brieven:

• Brieven uit Miavvoye (door G. Burssens) (1932)
• Eine Künstlerfreundschaft. Der Briefwchsel zwischen Fritz Stuckenberg und Paul van Ostaijen 1919-1927 (samengesteld door Francis Bullhof) (1992)
• Paul van Ostaijen en Emma Clément, Ik heb je nog steeds Zeer leif. Een liefde in brieven (door Marc Reynebeau) (1996)

Vertalingen:

Vertaald:

• Etienne Schoonhoven, 'Paul van Ostaijen. Introduction à sa poétique' (1951)
• Andrzej Dabrowka vertaalde werk van Paul van Ostaijen in het Pools.
• In het Hongaars vertaalde gedichten van Paul van Ostaijen verschenen in het Hongaarse tijdschrift 'Nagyvilág'.
• Patriotism Inc., and Other Tales (vert. E.M. Beekman) (1971)
• Feasts of fear and agony (vert. door Hidde van Ameyden van Duym) (1976)
• The first book of Schmoll, Selected poems 1920-1928 (Engels-Nederlandse uitgave, met single) (1982)

Overig non-fictie:

• Gebruiksaanwijzing der lyriek (1927)
• Krities proza I (1929)
• Krities proza II (1931)
• Self-Defence (1933)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'Oppervlakkige charleston' in 'Kent uw dichters. gedichten van 100 dichters' (1932)
• 3 gedichten in 'Moderne Vlaamsche religieuze lyriek', samengesteld door Paul Sobry, A.J.D. van Oosten en Jan H. Eekhout (z.j.)
• 2 gedichten in 'Dichters van dezen tijd', door D.A.M. Binnendijk (15e druk, 1946)
• 1 gedicht: 'Drie berceuses' in 'Kleine dichterkeur',samengesteld door W.L. Brandsma (1950)
• 1 gedicht: 'Marc groet 's morgens de dingen' in 'Nieuwste dichtkunst', bijeengebracht door C.J. Kelk en Halbo C. Kool (1950)
• 1 gedicht: 'Alpejagerslied' in 'De speelse muze', bijeengebracht door Jaap Romijn (1952)
• 1 gedicht: 'Guido Gezelle' in 'Kleine literatuurgeschiedenis in verzen over Nederlandse schrijvers', bijeengebracht door Theo Vesseur (1953)
• 13 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1900-1940', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1953)
• 10 gedichten in 'Nieuwe griffels schone leien', samengesteld door Paul Rodenko (1954)
• 1 gedicht: 'Marc groet 's morgens de dingen' in 'Margriet Groot Vakantieboek (7e deel)', (z.j.)
• 1 gedicht: 'Boere-charleston' in 'Twee muzen', uitgezocht door Jan Engelman en Wouter Paap (1955)
• 6 gedichten in: 'Met twee maten, de kern van vijftig jaar nederlandse poëzie geïsoleerd en experimenteel gesplitst' samengesteld door Paul Rodenko (1956)
• 1 gedicht: 'Methaphysische Jazz' in 'Muziek en poëzie', bijeengebracht door Johan de Molenaar (1959)
• 1 gedicht: 'Avondgeluiden' in 'De muze en het heelal', bijeengebracht door Guus Sötemann (1959)
• 1 gedicht: 'Boere-charleston' in 'Vlaanderen' (serie: Beeldende poëzie), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1959)
• 1 gedicht: 'Polonaise' in 'Het krekeltje. Declamatiebundel ten dienste van jongerenbeweging en algemeen vormend onderwijs' (K.N.B.J.B., z.j.)
• 2 gedichten in 'Ritme en rijm deel 2', (Schoolradio, 1960)
• 2 gedichten in 'De Muze viert feest', bijeengebracht door Gerrit Borgers (1960)
• 2 gedichten in 'De Muze op school', Bijeengebracht door W. van Beusekom (1961)
• 7 gedichten in 'Nederlandse schrijvers en schrijfsters II', L. Leopold (17e druk, 1961)
• 1 gedicht: 'Berceuse presque negre' in 'Het dier' (serie: Beeldende poëzie 9), bijeengebracht door Adriaan Morriën (1961)
• 1 gedicht: 'Alpenjagerslied' in 'Een nieuwe bundel verzen', verzameld door Dr. G. Kazemier (13e druk, 1967)
• 1 gedicht: 'Aan een moeder' in 'Een moederhart, een gouden hart. Dichters over hun moeder', verzameld door Gerrit Komrij (1973)
• 10 gedichten in 'Goedemorgen, welterusten', gedichten voor kinderen en andere volwassenen, gekozen door Kees Fens (1975)
• 3 gedichten in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
• 2 gedichten in: 'Liefdesgedichten', Bulkboek 69 (1977)
• 6 gedichten in 'Groot verzenboek voor al wie jong van hart is', samengesteld door Karel Jonckheere (1978)
• 10 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
• 6 gedichten in Brevarium der Vlaamse lyriek', door Marnix Gijsen & Karel Jonckheere (1979)
• 10 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
• 1 gedicht: 'Gedicht' in 'De stad. Een bloemlezing door C. Buddingh' (1981)
• 6 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
• 1 gedicht: 'Polonaise' in 'Ik wou dat ik twee hondjes was. Nederlandse nonsense- en plezierdichters van de 20ste eeuw', bijeengebracht en ingeleid door Vic van de Reijt (1982)
• 2 gedichten in 'Nou hoor je het eens van een ander', samengesteld door Kees Fens (1982)
• 1 gedicht: 'Polonaise' in 'Ik wou dat ik twee hondjes was', samengesteld door Vic van de Reijt (1982)
• 1 gedicht: 'Meisje' in '... en droomen in het gras', samengesteld door Inez van Eijk (1985)
• 2 gedichten in 'Ons poëtisch Binnenhof, politici kiezen hun dichters' redactie Ernst van Altena (1986)
• 2 gedichten in 'Dichterbij. Gedichten voor 12+', samengesteld door Jan Heerze (1986)
• 2 gedichten in 'Gelezen worden ze ontelbre malen. De bekendste gedichten uit de Nederlandse literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1986)
• 1 gedicht: 'Gedicht' in '68 dichters op weg naar huis' (bulkboek 171), samengesteld door Patty Voorsmit (1987)
• 3 gedichten in Grote poëziebloemlezing 'Mij liet je leven', samenstelling Aldert Walrecht (1987)
• 4 gedichten in 'Hier ligt Poot Hij is dood', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1990)
• 4 gedichten in: 'Het nachtegalenbosje. Poëzie uit Vlaanderen en Nederland 1880-1916', samengesteld door Hubert van Herreweghen en Willy Spillebeen (1990)
• 4 gedichten in 'Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', samengesteld door Tine van Buul en Bianca Stigter (1991)
• 1 gedicht: 'Polonaise' in 'De mooiste liefdesgedichten' verzameld door Sipke van der Land (1991)
• 1 gedicht: 'Aan m'n vriend René Victor' in 'Zonder vrienden kan ik niet. 101 liedteksten en gedichten over vriendschap', samenstelling Jan-Simon Minkema & Henk van Zuiden (1992)
• 3 gedichten in 'Ik heb de liefde lief. De mooiste liefdesgedichten uit de Nederlandse en Vlaamse poëzie', samengesteld door Willem Wilmink (1993)
• 5 gedichten in 'Domweg gelukkig in de Dapperstraat', samengesteld door C.J. Aarts en M.C. van Etten (1994)
• 3 gedichten in 'Dichten over dichten. Bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de 19de & 20ste eeuw, samengesteld door Atte Jongstra en Arjan Peters (1994)
• 3 gedichten in 'Geen dag zonder liefde. Honderd jaar Nederlandse liefdespoëzie uit noord en zuid', samengesteld door Eddy van Vliet (1994)
• 15 gedichten in: 'Paukeslagen. Gedichten uit het expressionisme', Bulkboek 221 (1994/1995)
• Guus Middag kreeg de Gouden Griffel 1996 voor 'Ik maak nooit iets mee' (1995). Korte verhaaltjes, afgesloten met een gedicht. Eén daarvan is 'Berceuse presque nègre' van Paul van Ostaijen.
• 2 gedichten in: 'En al mijn levensdagen stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995)
• 4 gedichten in 'Met gekleurde billen zou het gelukkiger leven zijn', 250 onvergetelijke gedichten met zorg verzameld door Jan van Coillie (1996)
• 3 gedichten in 'De mooiste gedichten over Vlaanderen', verzameld door Sipke van der Land (1996)
• 1 gedicht: 'De zelfmoord des zeemans' in 'Gestampte mensjes. Vrolijke gedichten voor jong en oud', samengesteld door Nanda Jansen-Meijnen en Martine Kremers (1998)
• 2 gedichten in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef Deleu (1999)
• 2 gedichten in 'Van Alphen tot Zonderland'. De Nederlandse kinderpoëzie verzameld door Anne de Vries' (2000)
• 1 gedicht 'Aan een moeder' + een foto van zijn graf in 'Alleen de dood is tussen u en mij. Literaire dodenkalender van de twintigste eeuw', samengesteld door Dirk Baartse e.a. (2000)
• 2 gedichten in 'Het liefste gedicht. De favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen', met een inleiding van Gerrit Komrij (2001)
• 2 gedichten in 'Het lichte gedicht. De grappigste en gekste gedichten van Nederland en Vlaanderen' (2002)
• 10 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
• 2 gedichten in 'Het kleinste gedicht. De favoriete ultrakorte gedichten van Nederland en Vlaanderen', samengesteld doorToef Jaeger (2005)
• 4 gedichten in 'De Nederlandse kinderpoëzie in 1000 en enige gedichten', samengesteld door Gerrit Komrij (2007)

Proza:

• 1 verhaal: 'Het bordeel van Ika Loch' in 'De korte baan. Nieuwe Nederlandsche verhalen', bijeengebracht door H. Marsman en E. du Perron (1935)
• 1 verhaal: 'Waarachtig voetbalkamp' in 'Op de kleine trom of De kunst van het stukje', samengestel door Barend de Goede (z.j.)
• 6 'Kanttekeningen' in 'Voor de bijl. Schrijvers slaags met de buitenwereld', samengesteld door A. Marja (1955)
• 1 verhaal: 'Merkwaardige aanval' in 'Meester der Nederlandse vertelkunst na 1945', bijeengebracht door Gust Gils en Bert Schierbeek (1967)
• 1 verhaal: 'Merkwaardige aanval' in 'Meestervertellers uit tien landen' (1968)
• 8 citaten in 'mini zeer. aforismen en citaten van moderne vlaamse en nederlandse auteurs', verzameld door Gerd de Ley (1969)
• 11 citaten in 'Standaard modern Citatenboek' samengesteld door Gerd de Ley (1973)
• 2 verhalen in 'Achter het boek' (uitg. Letterkundig Museum) (1973)
• 1 verhaal: 'De noodlottige historie van Scholem Weissbinder' in 'Bericht aan de reizigers', samengesteld door C. Buddingh' (boekenweekgeschenk 1975)
• 1 verhaal: 'Waarachtig voetbalkamp' in 'Ik ben namelijk een held. Sportverhalen uit de Nederlandse letteren', samenstelling Thomas Rap (1978)
• 7 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door Gerd de Ley (z.j.)
• 1 verhaal: 'Waarachtig voetbalkamp' in 'Nooitgedacht. Een groot aantal verhalen verzameld in een boek, samengesteld door Robert Anker, Fetze Pijlman en John Verhallen (1983)
• 5 citaten in 'Kosmos groot citatenboek' (1986)
• 1 verhaal: 'De kaset' in 'Kort. Honderd Nederlandse en Vlaamse verhalen uit de twintigste eeuw', bijeengebracht door C.J. AartsM.C. van Etten (1993)
• 2 citaten in 'Prisma van de citaten' (1994)
• 2 verhalen in 'De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 250 verhalen', samengesteld door Joost Zwagerman (2005)
• 2 essays in 'De Nederlandse en Vlaamse literatuur vanaf 1880 in 200 essays', samengesteld door Joost Zwagerman (2008)

Tijdschriften:

• Paul van Ostaijen werkte als essayist mee aan 'Ruimte' (1920-1921) en aan 'Vlaamsche arbeid' (192301928).
• Vanuit het sanatorium richtte hij met Burssens en Du Perron het tijdschrift 'Avontuur' op (1927). Er verschenen drie nummers van dit tijdschrift.
• Paul van Ostayen publiceerde in 'De Driehoek'.

Over Paul van Ostaijen:

• 'Vlaamsche Arbeid' gaf in 1928 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• 'Vandaag' gaf in april 1929 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• Gaston Burssens, Paul van Ostaijen zoals hij was en is (1933)
• Paul de Ryck, 'Van Ostaijen, fascinerend Dichter' (1935)
• A.T.W. Bellemans, 'Poëtiek van Paul van Ostaijen' (1939)
• Maurice Gilliams, 'De man voor het venster' (1943)
• Een hoofdstuk over 'Melopee' van Paul van Ostaijen en 'Dis al' van Jan François Elias Celliers in 'Vers tegen vers' van Hendrik de Vries (1949)
• Etienne Schoonhoven, 'Paul van Ostaijen. Introduction à sa poétique' (1951)
• Paul de Ryck, 'Bezinning over Van Ostaijen' (1951)
• Maurice Gilliams, 'Een bezoek aan het prinsengraf' (1952)
• Gerrit Borgers, 'Paul van Ostaijen' (1952)
• 'Tijd en Mens' gaf in december 1953 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• Gaston Burssens, Paul van Ostaijen de dichter (1956)
• Mark Edo Tralbaut, 'Van Gogh-reflekties op Van Ostaijen' (1956)
• Adriaan de Roover, 'Paul Van Ostayen en de absolute lyriek' (1958)
• Herman Uyttersprot, Paul van Ostaijen en zijn proza (1959)
• A.C.M. Meeuesse, 'Muziek en taal: over poëzie en poëtiek van Martinus Nijhoff en Paul van Ostaijen' (rede) (1961)
• Herman Uyttersprot, 'Uit Paul van Ostaijens lyriek' (1963)
• Piet Calis besteedt een hoofdstuk aan Paul van Ostaijen in 'Daling van temperatuur. Twaalf Nederlandse dichters 1890-1960' (1964)
• Paul Hadermann, 'De kringen naar binnen. De dichterlijke wereld van Paul van Ostayen' (1965)
• Henri-Floris Jespers en Paul de Vree, 'Paul van Ostayen' (1967)
• E.M. Beekman, 'Homeopathy of the Absurd. The Grotesaue in Paul van Ostaijen's Creative Prose' (1970)
• Paul Hadermann, Het vuur in de verte. Paul van Ostaijens kunstopvattingen in het licht van de Europese avantgarde (proefschrift) (1970)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen de satiricus. Twee hypothesen' (1970)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen zijn satire. Een derde hypothese' (1971)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en de zaak kardinaal Mercier' (1971)
• Gerrit Borgers, 'Paul van Ostayen een documentatie' (proefschrift, 2 delen) (1971)
• 'Vlaanderen' gaf eind 1971 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• Herman Uyttersprot, 'Over Paul van Ostaijen' (1972)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn notaris Telleke (een psychologisch onderzoek) (1972)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn Scholem Weissbinder (een psychologisch onderzoek) (1974)
• Gerrit Borgers, 'Kroniek van Paul van Ostaijen 1896-1928' (1975)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn Bezette Stad' (1975)
• J.I. Soegies-Ter burg, 'Paul van Ostaijen's De jazz van het bankroet, een dadaïstisch werk?' (in eigen beheer, 1976)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn Bezette Stad, deel 2' (1977)
• Bzzlletin gaf in mei 1979 een Paul van Ostaijen-nummer uit.
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn Bezette Stad, deel 3' (1984)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn Tussen vuur en water (een critische analyse) (1984)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn dwangneurotische Josef la Tour (een helemaal niet wetenschappelijk psychologisch onderzoek' (1987)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en zijn gedicht Gnomedans. Proeve van analyse (1987)
• Robert Snoeck, 'Paul van Ostaijen en Paul Scheerbart in de Nederlandse letterkunde (een onderzoek)' (1989)
• Jef Bogman, 'De stad als tekst. Over de compositie van Paul van Ostaijens Besette stad' (1991)
• José Boyens, 'De genesis van Bezette stad' (1995)
• Marc Reynebeay, 'Dichter in Berlijn. De ballingschap van Paul van Ostaijen (1918-1921)' (1995)
• 'Gierik/Nieuw Vlaams Tijdschrift' bracht eind 1995 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• 'De stem der Lorelei. Over Paul van Ostaijen' (1996)
• Geert Buelens, Georges Wildemeersch e.a., 'Paul van Ostaijen 1896-1928: wegwijzers naar de werkelikheid' (1996)
• Henri Floris Jespers, 'Mijn luie luipaard. Emmeke Clement en Paul van Ostaijen' (bibliofiel, 59 ex.) (1996)
• 'Spiegel der Letteren' bracht in 1997 een speciaal Paul van Ostaijen-nummer uit.
• Paul Hadermann, 'Paul van Ostaijen en de kunst van zijn tijd 1896-1996' (1997)
• Thomas Vaessens, 'Circus Dubio & Schroom. Nijhoff, Van Ostaijen en de mentaliteit van het modernisme' (1998)
• Een bijdrage over Paul van Ostaijen in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Erik Spinoy (november 2000)
• Geert Buelens, Van Ostaijen tot heden (2001)
• Jef Bogman, 'Professor, hier is de laatste gnostieker - Paul van Ostaijen tussen schilderkunst en mystiek' (2002)

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• 'Bezette stad' werd in 1963 verfilmd door J. Jacobs.
• 'Verzamelde poëzie' verscheen als Bulkboek 13.
• Bulkboek 105 was aan Paul van Ostaijen gewijd, met als titel: 'Metafiziese Jazz'.
• 'Poëzie Hardop' had gedichten van Paul van Ostaijen op het repertoire.
• Hans Engberts en René Hesselink noemde hun (op 29-11-1982 geopende) antiquariaat aan de Herenstraat in Utrecht 'Hinderickx & Windericks' naar de hun hoed afnemende heren in het 'Alpejagerslied' van Van Ostaijen. Sinds 21-03-1989 zit de winkel op Oude Gracht 234.
• 'Music-Hall' werd in 1986 door C.J. Aarts en N. van der Meulen in hun boek 'Het literair eeuwboek. Honderd jaar het boek van het jaar' uitgeroepen tot het beste boek van 1916.
• 'Bezette stad' werd in 1986 door C.J. Aarts en N. van der Meulen in hun boek 'Het literair eeuwboek. Honderd jaar het boek van het jaar' uitgeroepen tot het beste boek van 1921.
• Lucebert maakte in 1983 in het Letterkundig Museum een grote wandschildering, waarin hij 36 literaire citaten verwerkte. Van Paul van Ostaijen zijn hier terug te vinden 'waarom schuiven de maan en de man getweeën naar de zee' en 'alle mensen zijn gelijk voor Singer / Circulez / Een Singer / Panem et Singerem / Panem et Singerem Panem et Singerem Panem et Singerem / et Singerem et Singerem'.
• 'De gebroeders Flint' maakten een theaterprogramma gebaseerd op teksten van Slauerhoff.
• 4 parodieën op werk van Van Ostaijen in 'Ik ben geboren in Apeldoorn. Groot parodieënboek' (samenstelling Rody Chamuleau en J.A. Dautzenberg) (1994)
• De gedichten 'Polonaise' en 'Alpejagerslied' van Paul van Ostaijen werden op de CD 'Dichterbij' (1994 - n.a.v. 8 radioportretten van dichters voor het programma 'De schatkamer' van RVU) gezongen door Marjolijn Touw.
• Max Pam maakte voor HP/De Tijd (10-09-1999) een lijst met de 100 beste boeken van de eeuw.
  Hij nam hierin van Paul van Ostaijen op nr. 11 'De bende van de stronk' op (Een krankzinnig verhaal over een roverhoofdman zonder benen).
• Uitgeverij Rivendell brengt T-shirts op de markt, bedrukt met 5 verschillende gedichten of fragmenten van Paul van Ostaijen.
• In Leiden is, in het kader van het project 'Muurgedichten' het gedicht 'Mobile' van Paul van Ostaijen te lezen op een muur aan de Boerhaavelaan 44 (schoolplein).
• 'en Een Zoen Van Jou' (CD, verzen van Gorter gelezen door Jan Decleir) (2005)
• Het Letterkundig museum publiceerde begin 2007 een top 100 van grootste dode schrijvers. Ook Paul van Ostaijen was in dit 'Pantheon' opgenomen. Eind 2008 zal het museum met een permanente expositie aandacht aan deze schrijvers besteden.

Opmerkingen:

• Paul van Ostaijen werd in Antwerpen geboren aan de Lange Leemstraat 47. Hij was de jongste in een gezin met vier kinderen.
• Zijn vader was afkomstig uit Noord-Brabant, zijn moeder kwam uit Belgisch-Limburg.
• Paul van Ostaijen ging naar diverse scholen, het laatst (vanaf 1911) naar het Antwerps Atheneum. In 1913 moest hij van school omdat hij voor de tweede keer in de 'derde Grieks-Latijnse' bleef zitten.
• Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Paul van Ostaijen stadhuisbediende in Antwerpen. Hij behoorde tot de 'activisten',een beweging die de Duitse bezetting wilde gebruiken om Vlaamse politieke doelstellingen te bereiken.
• Paul van Ostaijen debuteerde in 1916 met de bundel 'Music-hall'.
• Hij nam deel aan een manifestatie tegen de anti-flamingabtische kardinaal Mercier. Hiervoor werd hij veroordeeld tot drie maanden gevangenisstraf.
• Hij vluchtte - met zijn vriendin Emmeke Clément - naar Berlijn, waar hij woonde van 1918 tot 1921.
• In Berlijn ontmoette Van Ostaijen kunstenaars als Stuckenberg, Topp en Mynona.
• Terug uit Berlijn (er was amnestie voor activisten beloofd) vervulde hij zijn militaire diensttijd in het Belgische bezettingsleger in Duitsland (tot eind 1922). Hij was vertaler-klerk-telefonist- buroreiniger.
• Toen hij uit militaire dienst kwam werd hij in april 1924 boekverkoper vervolgens van oktober 1925 tot maart 1926 kunsthandelaar in Brussel (in galerie 'A la vierge poupine').
• In 1925 en 1927 was Van Ostaijen bestuurslid van de Vereeniging van Vlaamsche Letterkundigen.
• In 1924 bleek hij tbc te hebben. Vanaf 1927 ging zijn gezondheid snel achteruit. Hij ging in 1927 naar een sanatorium in het Waalse Miavoye-Anthée. Hier overleed hij en hij werd ook in dit dorpje begraven.
• Het proza van Paul van Ostaijen bestaat voornamelijk uit wat zelf 'grotesken' noemde (kritische satires).
• Paul van Ostaijen was de eerste expressionist in de Nederlandstalige literatuur. Hij wilde een eenheid proberen te bereiken van vorm en inhoud. Rond de Eerste Wereldoorlog ging hij over tot het dadaïsme (zijn werk werd toen pessimistischer). Vorm en ook kleur bleven heel belangrijk in zijn werk. Zelf had hij het daarbij over: ritmische typografie.
• Hij schreef belangrijke essays over de moderne schilderkunst.
• Tijdens zijn leven was er niet veel belangstelling voor zijn werk. Terwijl hij in het sanatorium (eerst in Etikhove, later in Miavoye-Anthée) voor tbc verpleegd werd, schreef hij aan E. Du Perron: 'En, geloof me, ik sta alweer overeind en zeg: vooruit dan maar, zonder supporters!'
• In 1932 werd hij herbegraven op de Antwerpse begraafplaats Schoonselhof. In 1937 werd hier op zijn graf een monument geplaatst van de beeldhouwer Oscar Jespers.
• In 1952 werd hij nogmaals herbegraven, nu op de erebegraafplaats van de Schoonselhof.
• In Antwerpen werd in 1967 het Paul van Ostaijen-genootschap opgericht.
• In 1996 werd er in Antwerpen een standbeeld van Van Ostaijen onthuld (gemaakt door Wilfried Pas).

Anderen over Paul van Ostaijen:

• Paul van Ostayen: doe enthoesiast over zijn Grotesken, nonsensikale korte verhalen. Zeg nooit dat u de Grotesken in twee deeltjes hebt, want dat wijst erop dat u ze bij de Slegte hebt gekocht voor een prikje. Een kenner heeft de Verzamelde Werken van Van Ostayen. (Paul Jacobs/Erik Strieleman, Het Grote Blufboek, blz. 54)
• Ook tegen Holland scherpte hij zijn bitterheid. Holland, nog meer dan Vlaanderen, ignoreerde, of liever negeerde hem. Uit de mond van mevr. C, een vriendin van hem, heb ik volgende anekdote gehoord: zij had een tijdlang in Holland verbleven en vertelde bij haar terugkomst met veel geestdrift over het land en de bewoners. Hij reageerde niet, tot mevr. C. hem vroeg wat of er scheelde. Toen zei hij bitsig (in 't Frans, zoals dat meer gebeurde als hij woedend was) : 'Je ne gobe pas les Hollandais!' 'ah, et pourquoi pas?' 'Parce qu'ils ne me gobent pas!' (Gaston Burssens in: Jeroen Brouwers, Zachtjes knetteren de letteren, blz. 120/121)
• Hij lijkt werkelijk een meteoriet die insloeg in een poel met stilstaand water. En dat vanwege amper negentig bladzijden met ngelaten poëzie. In deze afdeling van zijn Volledig dichtwerk staan ze allemaal, de gedichten die voor ons gevoel Van Ostaijen tot Van Ostaijen maken, 'Avondgeluiden' en 'Alpejagerslied', 'Polonaise' en 'Boerecharleston'. Gedichten die nog altijd veel te jeugdig lijken voor de literatuurhistorie. (Hans Warren, Geheim dagboek, blz. 22, 13-02-1996)
• Alle dichters schrijven voor de eeuwigheid, de lezers hebben niet zoveel geduld. Maar van sommige gedichten lijkt het of ze altijd jong blijven. Paul van Ostaijen schreef een aantal van zulke verzen. (Hans Warren, UN, 06-04-1996)
• Over de dichter Van Ostaijen wordt wel gezegd dat hij zichzo snel ontwikkelde dat hij met elke nieuwe gedichtenbundel op zijn minst één nieuwe stroming introduceerde in de Nederlandse literatuur. (Erik Spinoy, Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945)

Mijn favoriete citaat:

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Paul van Ostaijen
• DBNL - Paul van Ostaijen
• Findagrave - foto graf Paul Van Ostaijen
• Louis Jacobs - Paul van Ostaijen
• Schrijversnet - Paul van Ostaijen
• Epibreren - Paul van Ostaijen
• VPRO - Paul van Ostaijen
• Absolutefacts - Paul van Ostaijen
• Gedicht in steen in Tilburg
• Meander klassiekers - Analyse van 'Melopee'

Bronnen o.a.

• Sesam encyclopedie (1974)
• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Kees Fens, Nou hoor je het eens van een ander (1982)
• Ooitgedicht (1985)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 (november 2000)
• Behoudens deze steen. Een gids langs schrijversgraven in Nederland en Vlaanderen (2004)