Achternaam: Pareau Voornaam: N.E.M. Geboren: 25-12-1906 Te: Groningen Overleden: 02-12-1981 Te: Groningen

Pseudoniem(en): N.E.M. Pareau was het pseudoniem van Herman Jan Scheltema. De bundel 'Het Pierement' verscheen onder het gezamenlijk pseudsoniem Community Singing. Hij gebruikte ook het pseudoniem Mr. J. Jer. van Nes.

Werk:

Poëzie:

• Het Pierement door community singing (met Halbo C. Kool, J.C. Noordstar en Herman Poort) (1931)
• Hommage à Groningue, pour piano à 2 mains (1931)
• Mengelingen (proza en poëzie) (1933)
• Argos en Arcadia (met J.C. Noordstar) (proza en poëzie) (1935)
• De jaargetijden (in eigen beheer) (1935)
• XXVIII sonnetten (1942)
• Sonnetten (1965)
• N.E.M. Pareau: Sonnetten & andere gedichten - & proza (door Reinold Kuipers) (2000)
• Aan de ganzen (bibliofiel) (2004)

Sonnetten (1965)	Sonnetten (2000)

Proza:

• Mengelingen (proza en poëzie) (1933)
• Argos en Arcadia (met J.C. Noordstar) (proza en poëzie) (1935)
• N.E.M. Pareau: Sonnetten & andere gedichten - & proza (door Reinold Kuipers) (2000)

Wetenschappelijk werk:

• Proeve eener theorie der actiones arbitrariae (proefschrift) (1934)
• Verzekeringsrecht (1945)
• Basilicorum libri LX (60 delen) (1953-1981)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

Poëzie:

• 1 gedicht: 'De Drentsche A' in 'Groningsche dichters' (1934)
• 1 gedicht: 'Kloosterzangen' in 'Kristal. Letterkundige productie 1935', red. Emmy van Lokhorst en Victor E. van Vriesland (1935)
• 4 gedichten in 'Stille opmars. Verzen van de nieuwe generatie in Nederland', verzameld door F.W. van Heerikhuizen (1942)
• 2 gedichten in 'Dichters van dezen tijd', door D.A.M. Binnendijk (15e druk, 1946)
• 1 gedicht: 'Zondag' in 'Nieuwste dichtkunst', bijeengebracht door C.J. Kelk en Halbo C. Kool (1950)
• 1 gedicht: 'Voorjaarsochtendzang' in 'De speelse muze', bijeengebracht door Jaap Romijn (1952)
• 3 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door alle eeuwen 1900-1940', samengesteld door Victor E. van Vriesland (1953)
• 1 gedicht: 'Boschgezicht' in 'De muze en de dieren', bijeengebracht door M. Vasalis (1954)
• 1 gedicht: 'Opdracht' in 'Kom haastig! een bloemlezing van gedichten over de wederkomst van Christus', verzameld door Okke Jager (1957)
• 1 gedicht: 'Zondag' in 'Lachen is leven', bijeengelezen door Mr. E. Elias en A. Duif (1958)
• 1 gedicht: 'De sidderrog' in 'Een nieuwe bundel verzen', verzameld door Dr. G. Kazemier (13e druk, 1967)
• 1 gedicht: 'Voorjaar' in 'Dichters bij elkaar' (1967)
• 2 gedichten in 'Brokkelpak. Een boek vol verhalen, gedichten, puzzels, spelletjes en wetenswaardigheden', samengesteld door T. van Deel (1972)
• 1 gedicht: 'Herfstzang' in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
• 7 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
• 2 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
• 2 gedichten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 1 gedicht: 'Voorval' in 'Ik wou dat ik twee hondjes was. Nederlandse nonsense- en plezierdichters van de 20ste eeuw', bijeengebracht en ingeleid door Vic van de Reijt (1982)
• 1 gedicht: 'Voorval' in 'Spoorleesboekje 8, 1994', selectie Arie-Jan Gelderblom (1993)
• 1 gedicht: 'Voorval' in 'De ballade van Arie Hop en andere lichte verzen', samengesteld door Ludo Meyvis en Bob Stouthuysen (2000)
• 1 gedicht: 'Gezicht op Groningen' in 'Literaire stadsgezichten. Dichters en schrijvers over Nederland', samengesteld door Gwynne en Peter van Zonneveld (2002)
• 1 gedicht: 'Voorjaarsochtendzang' in: 'De light scheurkalender 2004', samengesteld door Jean Pierre Rawie & Driek van Wissen (2003)
• 7 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)

Tijdschriften:

• Als rechtenstudent in Groningen publiceerde Pareau gedichten in het studentenweekblad 'Der clercke cronike' en in de 'Groninger Studenten Almanak'.
• N.E.M. Pareau publiceerde in 'De Vrije Bladen' o.a. het gedicht 'De Drentsche A'.
• N.E.M. Pareau werkte mee aan 'Werk' en 'De Gids'.
• Op zijn vakgebied publiceerde hij in 'Tijdschrift voor Rechtsgeschiedenis' en het 'Rechtsgeleerd Magazijn'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• J. v.d. Woude schreef over Pareau en zijn werk in de roman 'Bodega rapsodie' (1961).
• E.W.A. Hensen, 'Langs zelfgekozen paden. Het leven van H.J. Scheltema, N.E.M. Pareau & Mr. J. Jer. van Nes' (1992)
• Rudolf Escher & Reinold Kuipers: 'J.C. Noordstar, N.E.M. Pareau & Ebenhaëzer (2000)
• Een hoofdstuk in 'Trou Moet Blycken' (2001) van Gerrit Komrij over Pareau en Noordstar n.a.v. het gedicht 'De zwanen' van Noordstar.

Opmerkingen:

• N.E.M. Pareau is geboren in Groningen als vierde kind (en een nakomertje) van een hoogleraar kindergeneeskunde, op het adres Oude Boteringstraat 11.
• Op het gymnasium bleef hij twee keer zitten en stapte over naar de HBS.
• N.E.M. Pareau studeerde (kort klassieke talen en daarna) rechten in Groningen. Hij was lid van het Groningsch Studentencorps 'Vindicat atque polit', waar hij zitting had in tal van commissies. Hij woonde later in Groningen o.a. op Stationsplein 1b.
• N.E.M. Pareau was bevriend met de dichter J.C. Noordstar. Begin jaren dertig hadden ze samen in Groningen een drukkerijtje: Ebenhaëzer. Deze drukkerij gaf het muziekstuk 'Hommage à Groningue' uit, geschreven door Pareau onder het pseudoniem J. Jer. van Nes.
• Hij promoveerde in 1936 op een proefschrift over Romeins procesrecht.
• In 1940 werd hij privaatdocent Byzantijns recht aan de Universiteit van Amsterdam.
• Tijdens de Tweede Wereldoorlog moest hij onderduiken.
• In 1946 werd hij hoogleraar Romeins recht aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Op 7 juni 1977 ging hij met emeritaat.
• Over de hoogleraar Scheltema doen diverse (vaak onwaarschijnlijke) verhalen de ronde. Zo zou hij als rector-magnificus de koningin ontvangen hebben met een fietslampje in zijn neusgat. Ook zou hij studenten die hij bij hem thuis ontving op allerlei manieren de stuipen op het lijf hebben gejaagd.
• Zijn werk bestaat voor een groot deel uit sonnetten, soms wordt hierbij invloed van P.C. Hooft vermoed.
• N.E.M. Pareau woonde vanaf 1946 tot zijn dood op de Hoge der A nummer 8.
• Hij overleed twee weken nadat het laatste deel van de 'Basilica' uitkwam. Hij stierf in een stoel op bezoek bij zijn opvolger Jan Lokin.
• Hij werd op Ameland begraven (Hier kwam zijn familie vandaan). Op zijn grafsteen op de Algemene Begraafplaats in Nes (Vak B regel 8 nr. 12) staat abusievelijk 5 december als sterfdatum vermeld.
• Lokin kreeg in 2005 een naar hem genoemde leerstoel: de Scheltema-leerstoel.

Anderen over N.E.M. Pareau:

• Een archaïsche manier van schrijven en dichten, die in later werk tot spel is geworden met veel opzettelijke nabootsing, op de grens van het parodistische ook in de verwerking met arcadische fantasiën. (Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur, blz. 106)
• De Groningse jurist mr. H.J. Scheltema schreef een bundel eigenzinnige gedichten onder het pseudoniem N.E.M. Pareau. Verder was hij een legendarisch hoogleraar die verschillende gedaanten aan kon nemen, maar geen enkel kijkje in zijn innerlijk gaf. (Jean Pierre Rawie, VN, 18-07-1992)
• Pareau stoffeert zijn verzen graag met klassieke beelden en hij zet zijn gedichten veelal ingenieus in elkaar. (T. van Deel, Trouw, 03-03-2001)
• Waarde! H.J. Scheltema, pseudoniem N.E.M. Pareau, is niet gestorven achter een glas bier in café "De Sleutel". Dat café bestond nog niet toen hij stierf. Scheltema heeft, na afloop van een college, op 2 december 1981 nog een glas bier - hij bestelde Duvel, het krachtigste bier dat het café had - gedronken in café "De Wolthoorn", gelegen tegenover het Juridisch Instituut, destijds gevestigd in de Turftorenstraat te Groningen. Om ongeveer tien voor zeven heeft hij het café verlaten. Anders dan te doen gebruikelijk heeft hij niet afgerekend. Hij is gegaan naar het huis van zijn opvolger Jan Lokin. Die moest zijn nazaten naar bed brengen. Hij gaf Scheltema nog een glas jenever. Toen Lokin om tien voor half acht naar beneden kwam trof hij Scheltema dood in zijn stoel aan, het glas jenever nog in de hand. Op dezelfde tijd stond bij café "De Wolthoorn" de klok stil. De bron van dit alles? Emile Henssen (de helaas overleden Scheltema-biograaf), in zijn bijdrage "De Turftorenstraat", opgenomen in: J. Abrahamse, D. Benedek-Siegersma en F. van Garderen, Wolthoorn & Co 1923-1988, een uitgave van: Wolthorn & Co, Turftorenstraat 6, 9712 BP Groningen 1988. (Marcel van der Horst in een mail aan mij, 08-05-2009)

Mijn favoriete citaat:

Uit mijn weblog: 18 augustus 2007

Via Google-earth heb ik Nes eens goed bekeken. Ik vond het katholieke kerkhof bij de kerk, maar niet de algemene begraafplaats. Bij de ingang van ons appartmentencomplex hangt ook een kaart van de omgeving en jawel, daarop staan twee kerkhoven aangegeven. Aan het eind van de middag zijn we daarheen gefietst en het klopte. Een klein, fraai kerkhofje, in de duinen, aan de andere kant van de Vleijen en naast de Kardinaal de Jongschool. Mensen die met de auto komen, kunnen bij die school hun auto parkeren. Om de begraafplaats staat een klein muurtje. Er is een middenpad met bomen er langs en links en rechts daarvan liggen de graven in rijen. Vooral (eigenlijk alleen) simpele betonnen zerken, waardoor de hele begraafplaats een geheel lijkt.

Het is op een onbekend kerkhof altijd even zoeken. Door de poort. Het middenpad aflopen, waar het plaveisel ophoudt, is het de derde rij links. In deze hele rij liggen Scheltema's en daar ligt ook N.E.M. Pareau. Dit was het pseudoniem van Herman Jan Scheltema. N.E.M. Pareau is geboren in Groningen als zoon van een hoogleraar kindergeneeskunde, op het adres Oude Boteringstraat 11. Hij studeerde rechten in Groningen. N.E.M. Pareau was bevriend met de dichter J.C. Noordstar. Begin jaren dertig hadden ze samen in Groningen een drukkerijtje: Ebenhaëzer. Deze drukkerij gaf het muziekstuk 'Hommage à Groningue' uit, geschreven door Pareau onder het pseudoniem J. Jer. van Nes. Hij promoveerde in 1936 op een proefschrift over Romeins procesrecht. In 1945 werd hij hoogleraar Romeins recht aan de Rijksuniversiteit in Groningen. Over hoogleraar Scheltema doen diverse (vaak onwaarschijnlijke) verhalen de ronde. Zo zou hij als rector-magnificus de koningin ontvangen hebben met een fietslampje in zijn neusgat. Ook zou hij studenten die hij bij hem thuis ontving op allerlei manieren de stuipen op het lijf hebben gejaagd. Zijn werk bestaat voor een groot deel uit sonnetten, soms wordt hierbij invloed van P.C. Hooft vermoed. Op zijn steen staat 'in leven Hoogleraar te Groningen'. Wat daaronder staat is gekker: men heeft er de verkeerde overlijdensdatum op gezet. Er staat 5 Dec. 1981, maar dat moet toch echt 2 december zijn!

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van N.E.M. Pareau
• DBNL - N.E.M. Pareau
• ING - Herman Jan Scheltema

Bronnen o.a.:

• Wie is die.... Auteurs van Singel 262 (1966)
• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Ik hou van jou. Drieënnegentig auteurs van Querido (1982)
• Querido's letterkundige reisgids (1983)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Hun laatste rustplaats (1985)
• Prisma van de pseudoniemen (1992)
• Vrij Nederland (18-07-1992)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)