J.C. van Schagen
Profiel
Achternaam: van Schagen
Initialen: J.C.J.
Voornamen: Johan Christiaan Jacobus
Geboren: 11-12-1891
Te: Vlissingen
Overleden: 17-04-1985
Te: Deventer
Pseudoniem(en): J.C.J. van Schagen publiceerde ook onder de pseudoniemen Joringel en J.C. van Domburg.
Mijn laatste oeuvre zal een blanco blad zijn.
(motto 'Ik ga maar en ben')
| Voor tweedehands boeken | Ook van J.C. van Schagen |
| Raban Internet Antiquariaat | Klik hier ! |
Werk
Poëzie
- Narrenwijsheid (prozaverzen) (bibliofiel, 160 ex.) (1925)
- Litanie (1928)
- Onderaardsch (1946)
- Narrenwijsheid en ander onkruid (bloemlezing) (1961)
- Drie fragmenten uit een Domburgs rijmjournaal (1961)
- Miniaturen (1962)
- Ik ga maar en ben (verzamelbundel, samengesteld door Rob Nieuwenhuis en K. Schippers) (1972)
- In het spiegeltje van Sjoe (bibliofiel, 150 ex.) (1974)
- Duetten (met Fie de Ferrante) (1974)
- Al tuimelend (1975)
- Zeventien onbeduidendheden (1976)
- Kantels van Mijnheer De Géronte (1978)
- Litanie van de Knar (t.g.v. zijn negentigste verjaardag) (1982)
- Domburgs kriel (1983)
- Ik ga maar en ben. Twaalf gedichten uit 'Ik ga maar en ben' (bibliofiel, 362 ex.) (1984)
- Wat dit blijfsel overbleef (selectie uit de poëzie van J.C. van Schagen, door Berend Wineke) (1985)
Proza
- Onderaardsch (1946)
- Flarden van den wind (1946)
- Zeeuwse reflexen (1953)
- Toespraak namens het vergaderde volk van Zeeland (1954)
- Fabeltje (1974)
- Twee spelletjes met een hondefluitje (1975)
- Schriftsels I tot en met XVII, cahiers (1977-1981)
- Dagboekblaadjes (1980)
- 24 Conversaties met de Nachtpoes (1981)
- Veldboeketje Domburg (1982)
- Zeeuwse reflexen en complexen (1982)
- Ik doe niet meer mee (bloemlezing uit het proza van J.C. van Schagen, door Berend Wineke) (1986)
Domburgse cahiers (proza en poëzie- 24 delen (1963-1975)
- Domburgse Cahiers no. 1 (1963)
- Domburgse Cahiers no. 2, Nieuwe Miniaturen. 162 Reflexen (1964)
- Domburgse Cahiers no. 3 (1964)
- Domburgse Cahiers no. 4 (1964)
- Domburgse Cahiers no. 5 (1965)
- Domburgse Cahiers no. 6a, 44 reflexen (1965)
- Domburgse Cahiers no. 6b, 44 reflexen (1965)
- Domburgse Cahiers no. 7, Laatste vaart (1965)
- Domburgse Cahiers no. 8, Schaduwen (1965)
- Domburgse Cahiers no. 9, Van gewone mensen (1965)
- Domburgse Cahiers no. 10a (1966)
- Domburgse Cahiers no. 10b, Voor vrije vogels (1966)
- Domburgse Cahiers no. 11, Heggewinde (1966)
- Domburgse Cahiers no. 12, Kleine doedelzak. 101 nieuwe reflexen (1967)
- Domburgse Cahiers no. 13a, Kom mee naar binnen (1968)
- Domburgse Cahiers no. 14, Met één vinger (1970)
- Domburgse Cahiers no. 15, Milieu-hygiëne; 86 Hekels (1970)
- Domburgse Cahiers no. 16, Klein vlooientheater (1970)
- Domburgse Cahiers no. 17, Domburgse fragmenten (1970)
- Domburgse Cahiers no. 18, Vóórhof (1971)
- Domburgse Cahiers no. 19, Kleine dierentuin (1971)
- Domburgse Cahiers no. 20, Tekens (1971)
- Domburgse Cahiers no. 21, Murmureersels in de muizenval; rancuneuze rimram 1968-1971 (1971)
- Domburgse Cahiers no. 22, Domburgse fragmenten (1970)
- Domburgse Cahiers no. 23, Al tuimelende (1975)
- Domburgse Cahiers no. 24 (1975)
![]() |
![]() |
Schriftsels I tot en met XVII, cahiers (1977-1981):
- nr. 1, Schampen (1977)
- nr. 2, Dreutels (1977)
- nr. 3, Diertjes en dingetjes (1978)
- nr. 4, Grafisch intermezzo (1978)
- nr. 5, Senieltjes, rijmels van Opa (1978)
- nr. 6, Er is iets (1978)
- nr. 7, Simpelhuisstraatje (1978)
- nr. 8, Kantels van Mijnheer De Gerónte (1978)
- nr. 9, De Complimenten voor 1979 (1978)
- nr. 10, Veegjes van vroeger (1979)
- nr. 11, Drie flutters of wel onwaardigheden (Avalonpers, 250 ex.) (1979)
- nr. 12, Snoertje (Avalonpers, 250 ex.) (1979)
- nr. 13, Dagboekblaadjes (1980)
- nr. 14, Geografische gezinsvorming (Avalonpers, 263 ex.) (1980)
- nr. 15, Kleine suite peppel (1980)
- nr. 16, Zes nietsjes (1981)
- nr. 17, Vijf dubbeltjes (1981)
Brieven
- 'Het Zeeuws Tijdschrift' publiceerde in 1964/1965 een briefwisseling tussen Adriaan Viruly en J.C. van Schagen.
- 1 brieffragment van A Viruly aan J.C. van Schagen: 'Stoomtram Walcheren' in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
- Je moet het zwijgen (correspondentie en beeldend werk) (1987)
- 4 brieven van Jan Hanlo aan J.C. van Schagen in Jan Hanlo, 'Brieven 1963-1969' (1989)
Toneel
- Regeren. Een klein divertissement (1956)
Wetenschappelijk werk
- Stellingen op het gebied der Visscherij (proefschrift) (1920)
Vertalingen/bewerkingen
- In 'De muze kent geen Babel, Poëzie uit alle werelddelen in vertaling' (1959) staan door hem vertaalde gedichten van Fuzuli, Fazil Bey, Abdul Hak Haamid Bey en Omar Khayyam.
Bloemlezingen
Tijdschriften
- Van Schagen schreef een 'koldertje' voor de Provinciale 'Zeeuwsche Courant' onder het pseudoniem Joringel.
- J.C. van Schagen publiceerde in 'Tirade', 'De Stem', 'De Nieuwe Stem', 'Hollands Maandblad', 'De Gids' en in 'Wending'.
Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)
- Clare Lennart beschrijft in 'Op schrijversvoeten door Nederland' (boekenweekgeschenk 1955) een bezoek aan J.C. van Schagen.
- In 'Gesprekken met dichters' (1964) van Piet Calis staat een interview met J.C. van Schagen.
- A. Oosthoek, 'Ik ga maar en ben; dubbelbeeld van J. C. van Schagen' (1971)
- In de serie 'De Onvergetelijken' werd in 1971 een (televisie)portret van J.C. van Schagen uitgezonden.
- Een zelfportret van J.C. van Schagen in 'Schrijvers tekenen zichzelf' (1980). Een uitgave van 'De Revisor'.
- 1 gedicht: 'Nocturne' met een verklaring in 'Geloven in gedichten' van H. van der Ent (1980)
- 'Pamflet' gaf in 1981 een 'Van Schagen-nummer' uit.
- F. Oltheten, 'Op zoek naar evenwicht. De filosofische ontwikkeling in het werk van J.C, van Schagen' (1983)
- Het 'Domburgs Badnieuws' bracht in 1987 een Van Schagen-nummer uit.
- Leo Samama, 'Wit: opus 33: zes liederen voor sopraan en harp: 1988' bevat van Gerrit Achterberg 'Sneeuw' (1989)
- Een hoofdstuk: 'Zijner is de volstrekte hutspot' over de kunstopvatting van J.C. van Schagen in 'Als ik tekenen kon' van T. van Deel (1992)
Waardering
- Zeeuwse prijs voor Kunsten en Wetenschappen (1961)
- Ridder Oranje Nassau (1961)
- Marianne Philips-prijs 1966 voor zijn hele oeuvre.
- Jacobson-prijs 1975 voor zijn hele oeuvre.
Opmerkingen
- J.C. van Schagen groeide op in Zeeland. Hij ging naar de HBS in Middelburg.
- Na het bepalen van zijn HBS diploma werkte hij bij de Provinciale Griffie.
- In 1909 werd hij jongste bediende op een effectenkantoor.
- Van 1911 tot 1913 was hij ambtenaar bij de provinciale griffie van Zeeland.
- J.C. van Schagen deed in 1913 staatsexamen en studeerde vervolgens rechten in Utrecht en Amsterdam.
- In 1920 promoveerde hij.
- Van 1918 tot 1924 was hij commies-redacteur bij de Visserij-inspectie in Den Haag.
- J.C. van Schagen trouwde in 1918 met Willy Dalman. In 1920 werd hun dochter Joosje geboren.
- J.C. van Schagen was van 1924 tot 1942 administrateur bij de gemeente Rotterdam. In die tijd woonde hij ook in Rotterdam. Hij onderbrak zijn ambtelijke loopbaan om rechten te studeren in Amsterdam. In 1942 nam hij zelf ontslag 'vanwege de politieke situatie'.
- In 1942 en 1943 studeerde hij aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam.
- De bundel 'Narrenwijsheid' werd bij elke herdruk uitgebreid. Vanaf de vijfde druk heeft de bundel een nawoord door Van Schagen.
- Van 1942 tot 1953 was hij schilder en maakte hij grafiek. In Maarssen kreeg hij schilderles van Willem van Leusden.
- In 1943 verhuisde hij naar Maarssen. Vervolgens woonde hij op een woonboot die o.a. op de Vecht, in Zaltbommel en in Leerdam lag. In 1951 ging hij terug naar Domburg.
- In Domburg was Van Schagen adviseur culturele zaken van de 'Stichting Zeeland voor Maatschappelijk en Cultureel Werk'.
- Na 1958 legde hij zich toe op grafisch werk. Hij was gespecialiseerd in monotypen.
- In de zestiger jaren werd J.C. van Schagen 'herontdekt' door het tijdschrift 'Barbarber'.
- Veel van zijn werk heeft hij na 1963 in eigen beheer uitgegeven in de 'Domburgse cahiers'.
- In 1965 overleed zijn echtgenote.
- Vanaf 1966 woont hij 's zomers in Domburg en 's winters in Deventer.
- In 1966 trouwde hij met Johanna Wezenaar.
- J.C. van Schagen overleed in zijn slaap op 17-04-1985 in huize De Bloemendal in Deventer.
- Tien dagen voor zijn dood was er in de centrale bibliotheek in Rotterdam nog een tentoonstelling over Van Schagen geopend door Simon Carmiggelt.
- Op de avond van zijn overlijden had de Vara-radio een documentaire van Wim Hazeu over Van Schagen uitgezonden.
- J.C. van Schagen werd op 19-04-1985 in stilte gecremeerd in het crematorium aan de Imboslaan in Dieren.
- Op 04-06-1985 werd zijn as bijgezet op de Algemene Begraafplaats aan de Babelweg in Domburg (graf B-III-8).
- Vlak achter de hoofdingang van het provinciehuis in Middelburg is ter nagedachtenis aan verwoesting en herstel van de Abdij in gouden letters een gedicht aangebracht van J.C. van Schagen.
- In Domburg is in 1987 een boulevard naar Van Schagen genoemd.
Maar ik zal mezelf zo missen.
(J.C. van Schagen, motto 'Ik doe niet meer mee)
Anderen over J.C. van Schagen
- Van Schagen is, nog meer dan Belcampo, die tenminste "novellen" schrijft, een buitenbeentje in de Nederlandse literatuur. Aan het zogenaamde literaire leven neemt hij geen deel en de literaire handboeken zullen nooit goed raad met hem weten, daar hij nog moeilijker dan anderen bij een groep of generatie valt in te delen en niet eens fatsoenlijk proza of poëzie schrijft, maar iets daartussenin, dat nu weer meer op het ene en dan weer meer op het andere lijkt. (F.W. van Heerikhuizen, Critisch Bulletin, maart 1954, blz. 123/124)
- Gisteren in Middelburg kennis gemaakt met J.C.J. van Schagen (die, gruwel, onder het pseudoniem Joringel publiceert). Zacht ei. (Hans Warren, Geheim dagboek 1954-1955, blz. 116, 29-08-1954)
- Van Schagen is iemand, wiens belangstelling heel anders gericht is dan die van de meeste moderne schrijvers. Deze laatsten nemen de verworvenheden van de dieptepsychologie tot uitgangspunt en proberen dan nog diepere lagen aan te boren. Van Schagen interesseert dit niet. Hij tracht niet het leven te ontleden. Hij wil er in opgaan. Zijn menselijke hovardij afleggen, klein en doodgewoon meezingen in het koor van al het geschapene. (Clare Lennart, Op schrijversvoeten door Nederland, blz. 48/49)
- Van Schagen hoort tot de kunstenaars die weigeren hun werk te schiften. Een geslaagde tekst en een onbenullige opmerking, ze gaan allebei naar de drukker. Geen uitgever accepteert dat en de enige oplossing in zo'n geval: uitgeven in eigen beheer 'als het potje met woorden weer eens overkookt'. Deze zomer bracht hij miniaturen uit en hij is ook met Domburgse Cahiers gestart: gestencilde uitgaafjes met nietjes aan elkaar gehecht. (Hans Warren, Geheim dagboek 1963-1970, blz. 32, 14-11-1963)
- Het sterkst is Van Schagen waar de filosofische aantekening plaats maakt voor de stille waarneming. (Wam de Moor, De Tijd, 30-12-1972)
- In de gedichten van Van Schagen herken ik mij zelf en hij laat mij de vrijheid om mij zelf te herkennen op mijn wijze door zo weinig mogelijk te zeggen en juist daardoor zo veel mogelijk te suggereren. (J.J. Buskes, Gedichten die mij vergezellen, blz. 27)
- Bij een huldiging ter gelegenheid van zijn zeventigste verjaardag werd hij door een van de feestredenaars een 'zachtzinnig anarchist' genoemd, wat door de aanwezige journalist van de Provinciale Zeeuwse Courant verkeerd verstaan werd, zodat de krant de volgende dag meldde, dat in Van Schagen een 'zwakzinnig anarchist' gehuldigd was. (Piet Calis in: Jeroen Brouwers, Zachtjes knetteren de letteren, blz. 200)
't kan verkeren rond 1936
lazen wij allemaal
vol eerbiedige geestdrift
marsman en slauerhoffnu, dertig jaar later,
dertig jaar wijzer geworden,
houd ik het tocht maar op
noordstar en van schagen(C. Buddingh', Gedichten 1938-1970, blz. 1880)
Mijn favoriete citaat
Zo regent de regen
daarom geef ik geen namen
ik ga maar en ben
(J.C. van Schagen)
Links
- Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van J.C. van Schagen
- G.H. 's-Gravesande - Al pratende met ...J.C. van Schagen (uit Den Gulden Winckel)
- DBNL - J.C. van Schagen
- Van Oorschot - J.C. van Schagen
- Gedichten.nl - J.C. van Schagen
- Was de dichter J.C. van Schagen (1891 - 1985) wel Spinozistisch?
Bronnen o.a.
- Op schrijversvoeten door Nederland (1955)
- Lexicon van de Nederlandse literatuur (1978)
- Ik hou van jou. Drieënnegentig auteurs van Querido (1982)
- Kees Fens, Nou hoor je het eens van een ander (1982)
- Ooitgedicht (1985)
- Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
- Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
- Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
- Hans Heesen e.a., Waar ligt Poot? (1997)
- Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
- Behoudens deze steen. Een gids langs schrijversgraven in Nederland en Vlaanderen (2004)


