Achternaam: Tamminga

Voornaam: Douwe

Doopnamen: Douwe Annes

Geboren: 22-11-1909

Te:Winsum

Overleden: 05-04-2002

Te: Leeuwarden

Pseudoniem(en): D.A. Tamminga gebruikte het pseudoniem Tysker.

Werk:

Poëzie:

• Brandaris (1938)
• Balladen en lieten (1942)
• It griene jier (illegaal uitgegeven in 1943)
• Leksums (1945)
• Nije gedichten (1945)
• Balladen (1956)
• Floedmerk (1965)
• In memoriam (1968)
• Tsien Psalmen (1973)
• Dagen fan heil (1973)
• Stapstienen (bloemlezing) (1979)
• Senesco (1984)
• Bûnte risping (1984)
• lof fan it wetter (rijmprent) (1990)
• It griene jier (tweetalig, vertalingen van Annie Pansier) (1995)
• De citadel (bloemlezing, vertalingen van Jabik Veenbaas) (1999)

Proza:

• Frjemdfolk op Barrahiem (1978)
• Fan hearren en sizzen (anekdotes) (1981)
• De boumaster fan de Aldehou (1985)

Toneel:

• De Hogerhuis-saek (1950)

Vertalingen/bewerkingen:

• D.A. Tamminga vertaalde eigen werk in het Nederlands.
• H.C. Andersen, Folksforhalen en mearkes (1943)
• Nyckle Haisma, Wrotters fan de Froskepôlle (1949)
• 1 gedicht van Y. Poortinga': 'Tjeukemeer' in 'Apollo's reis door Nederland. Een verzameling geografische gedichten', samengevoegd door Laurens van der Waals (1956)
• P. Langendijk, Don Quichot op'e brulloft fan Kamacho (1966)
• Dylan Thomas, In winterforhael (1974)
• Met G. Brouwer en B. Smilde vertaalde Tamminga de psalmen voor de Friese uitgave van 'Liedboek voor de kerken' (1977)
• Hy droeg uwze smerten (nei Jacobus Revius, yn 17e ieusk Frysk oerset troch D.A. Tamminga, Hij droech onse smerten) (1980)
• Bûnte risping (Oersettingen yn it Frysk; net yn'e hannel) (1984)
• Hans Christian Andersen, Folksferhalen en mearkes (1984)
• Lotte Nyholm, Wa wol Misja ha? (1984)
• Edgar Allan Poe, De Raven (1984)
• Gysbert Japicx. Gedichten (1989)
• Klaas de Jong, De blomkoalkening (Libbensferhaal fan in Fryske lânferhuzer yn Kanada) (1993)
• D.A. Tamminga vertaalde Spaanse copla's van Hendrik de Vries
• D.A. Tamminga bewerkte 25 psalmen en 134 gezangen voor de Friese versie van het Liedboek voor de kerken.

Vertaald:

• Teun de Vries vertaalde 'In memoriam' in het Nederlands (1975)
• Anne Wadman vertaalde werk van D.A. Tamminga in het Nederlands.
  

Overig non-fictie:

• Styl en stavering (1942)
• Op 'e taelhelling (2 delen) (1963/1973)
• Kantekers (1985)

D.A. Tamminga schreef een inleiding voor:

• Douwe Hermans Kiestra, Samle fersen (1982)

Bloemlezingen:

'Gebloemleesd'

25 Fryske Dichters

Poëzie:

• 5 gedichten in 'Fiif en tweintich Fryske Dichters', samengesteld door Fedde Schurer (1942)
• 11 gedichten (+ vertaling) in 'Frieslands dichters', samengesteld door Wadman (1949)
• 1 gedicht: 'Ballade van Mata Hari' in 'Balladen en Refereinen', bijeenverzameld door C. Buddingh' (z.j.)
• 1 gedicht: 'Tinkend oan Amsterdam', in 'als die stad eens ommeviel... Dichters over Amsterdam', samengesteld door Wim Ramaker (1975)
• 1 gedicht: 'Krystlietsje' in 'En allen die het hoorden verbaasden zich. Gedichten over een geboorte' samenstelling Wim Ramaker (1976)
• 6 gedichten in 'Kar út. Fjouwer ieuwen Fryske poëzij', samle fan K.F. Gildemacher e.a. (1977)
• 1 gedicht: 'Dit net' in Gedichten tegen de oorlog', samenstelling Wim Ramakers (1977)
• 2 gedichten in 'Het land der letteren', samengesteld door Adriaan van Dis en Tilly Hermans (1982)
• 7 gedichten (+ vertaling) in 'Spiegel van de Friese poëzie' (1994)

Tijdschriften:

• Tamminga was in 1946 mede-oprichter van 'De Tsjerne' en was er jarenlang (1946-1967) redactiesecretaris van.
• Tamminga publiceerde in de 'Leeuwarder Courant'.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• 'De Tsjerne' gaf in 1959 een D.A. Tammniga-nummer uit.
• 'Mild èn tegendraads' (over Fedde Schurer), in 'Dwarsliggers nonconformisten op de levensweg van Ds. J.J. Buskes' (1974), Opgedragen aan J.J. Buskes bij zijn 75e verjaardag.
• D.A. Tamminga schreef een inleiding bij 'Samle fersen' van Obe Postma (1978)
• 'In string fersen' (1999), feestbundel t.g.v. Tamminga's 90e verjaardag.
• Een steen met het gedicht: 'Aed Levwerd' van D.A. Tamminga, in de Grote Kerkstraat in Leeuwarden, in het kader van 'Poëzie op straat'.

Literaire prijzen:

• Gysbert Japicx-priis 1957 voor 'Balladen'.
• Piter Jelles-prijs 1986 voor 'De boumaster fan de Aldehou'.
• Dr. Obe Postma-priis 1990 voor zijn vertalingen.

D.A. Tamminga was lid van de jury voor de volgende prijzen:

• Gysbert Japicx-priis 1953, 1959
• Ook in 1977 was D.A. Tamminga lid van de jury voor de Gysbert Japicx-priis. De jury kwam niet tot een keuze en gaf de opdracht terug. Gedeputeerde Staten van Friesland riep toen Jan Wybenga tot prijswinnaar uit voor 'Lyts Frysk deadeboek'.
• Provinsiale toanielpriis 1969, 1970

Opmerkingen:

• D.A. Tamminga werd geboren in Winsum, aan de Brêgebuorren.
• Na de lagere school werkte hij als boerenknecht en als timmerman.
• D.A. Tamminga haalde in 1933 de onderwijsacte en werd onderwijzer.
• Van 1935 tot 1942 werkte hij in de werklozenzorg.
• Van 1942 tot 1968 werkte hij als leraar aan de Rijks-HBS in Sneek en woonde ook in Sneek. Later woonde hij in IJsbrechtum.
• D.A. Tamminga was van 1968 tot zijn pensionering in 1974 wetenschappelijk medewerker aan de Fryske Akademy in Leeuwarden. Hier werkte hij aan de samenstelling van het 'Great Frysk Wurdboek'.
• In zijn poëzie geeft D.A. Tamminga blijk van technisch raffinement en een virtuoos taalgebruik.
• D.A. Tamminga schreef veel balladen, zo gaf hij o.a. de Amelandse sage over Rixt van 't Oerd vorm in 'Ballade fan wylde Rixt fan 't Oerd' zijn definitieve (Amelander) vorm en herdacht hij Mata Hari in 'De ballade fan Mata Hari'.
• In 1883 werd de vissersvloot van Peasens-Moddergat vernietigd. Aan de Zeedijk staat een monument om dit te herdenken, met een kwatrijn van D.A. Tamminga:
  As de dea it skip birint
  Dan is der gjin ûntkommen
  O wetter, o wif elemint
  De sé hat jown, hat nommen.
• D.A. Tamminga gold als de 'Grand Old Man' van de Friese poëzie.
• D.A. Tammniga woonde vanaf 1990 in Leeuwarden.
• Het Frysk Letterkundich Museum en Dokumintaasjesintrum bezit een tekening van D.A. Tamminga door Paul Citroen, gemaakt t.g.v. zijn 60e verjaardag.

Anderen over D.A. Tamminga:

• Zijn poëzie kenmerkt zich door markante plastiek, vormkracht en subtiele taalbeheersing. (Moderne encyclopedie van de wereldliteratuur, blz. 228)
• Plechtigheid, vormelijkheid en een neiging de poëzie te gebruiken om gevoelens van wanhoop, ontgoocheling en verdriet te bezweren, het zijn de instrumenten van Tamminga's dichterschap. (Michaël Zeeman, Volkskrant, 10-12-1999)
• Tamminga is een dichter in de klassieke betekenis van het woord: hij is een maker, die niet rusten zal eer hij zijn thema in precies die strenge regels heeft weten te vangen, die op hun beurt weer net die ene solide vorm aannemen, die als het ware van oorsprong af voor dat specifieke gedicht klaarlagen. (Michaël Zeeman, Volkskrant, 10-12-1999)

Mijn favoriete citaat:

Uit mijn weblog, 30 april 2009:

Op de dijk in Moddergat staat een monument ter herinnering aan drieëntachtig in 1883 omgekomen vissers uit Peasens-Moddergat. Op het middelste gedeelte van het monument staat o.a. een kwatrijn van D.A. Tamminga: As de dea it skip birint / Dan is der gjin ûntkommen / O wetter, o wif elemint / De sé hat jown, hat nommen. Op vier lage vrijstraande muurtjes, die deel van het monumtent als geheel uitmaken, staan de namen van de omgekomen vissers, per vissersboot bij elkaar. Zóveel namen, daar word je stil van.

Tegenover het monument is een klein museum dat in vijf gerenoveerde vissershuisjes herinnert aan die ramp én aan het harde leven van de vissersgezinnen. Men viste met netten en fuiken, maar ook met lijnen van meer dan een kilometer lengte met daaraan duizenden haken. Het was de taak van de vissersvrouwen om op het drooggevallen Wad zeepieren te steken. Deze werden aan die haken gedaan. Voor één boot waren er voor één keer vissen zesduizend (!) van die zeepieren nodig. Wat een beulswerk! Het opgraven van die pieren én het aan de haken doen van die pieren. En dat in een zich steeds herhalende regelmaat. Als er dan vis gevangen was, gingen de vissersvrouwen lopend met twee emmertjes aan een juk (tien kilometer) naar Dokkum om die vis uit te venten. Wat een onvoorstelbaar zwaar leven was dat. Als je zo'n verhaal tot je door laat dringen (nog los van alle verdronken zeelui) weet je weer waarom je in je hart socialist bent.

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van D.A. Tamminga
• Gedicht - In memoriam

Bronnen o.a.:

• Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
• Winkler Prins pocketencyclopedie (1982)
• Querido's letterkundige reisgids van Nederland (1983)
• Moderne encyclopedie van de wereldliteratuur (1984)
• Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
• Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
• Encarta '98 (1997)
• Schrijvers. 2000 auteurs van de 20e eeuw van A tot Z (2002)
• Poëzie op straat. Poëzieroute Leeuwarden (2004)