Achternaam: de Vries

Voornaam: Leonard

Geboren: 12-12-1919

Te: Semarang (Nederlands-Indië)

Overleden: 23-07-2002

Te: Amsterdam

Pseudoniem(en): Leonard de Vries nam voor het Handelsblad het pseudoniem Radio-oom over van zijn vader.

Werk:

Proza:

Voor kinderen:

• Jongensradioboek (1941)
• Het jongenselectriciteitsboek (1941)
• Het jongensfotografieboek (1941)
• De jongens van de Hobby Club (1947)
• Jongensradioboek deel 2 (1948)
• Zweefvliegavontuur in Zwitserland (1947)
• De Hobby Club op avontuur in Zwitserland: avontuurlijke en technische roman voor jonge mensen (1948)
• Rob's avontuur met de PH-TCE (1949)
• De Hobby Club bouwt Modelstad (1950)
• Het meisjesfotografieboek : een complete handleiding voor alle meisjes die begrijpen, dat de fotografie meer is dan zo maar domweg een plaatje maken en die inzien dat een camera een levenloos technisch instrument is, waaraan menselijk verstand, gevoel en een open oog te pas moeten komen om er het leven en de schoonheid mee vast te leggen en steeds betere foto's te maken (1950)
• De Hobbyclub in de U.S.A. (1952)
• De Hobby Club breekt baan (1953)
• Chaweriem (1955)
• Om die ene wereld
• Het verkeer
• Het Atoom
• Telecommunicatie: telegraaf, telefoon en radio in heden, verleden en toekomst (1958)
• Dàt zijn M-brigadiers (met An Rutgers van der Loeff Basenau) (1959)
• Lees eens mee over raketten en hoe die werken (met C. van Rijsinge) (1961)
• Lees eens mee over dieren en waar zij wonen (met C. van Rijsinge) (1961)
• Lees eens mee over vliegmachines en hoe zij vliegen (met C. van Rijsinge) (1961)
• Lees eens mee over zaadjes en hoe zij groeien (met C. van Rijsinge) (1961)
• Lees eens mee over televisie en wat erbij te pas komt (met C. van Rijsinge) (1962)
• Lees eens mee over aarde en ruimte (met C. van Rijsinge) (1962)
• Lees eens mee over mikroben, de kleinste levende wezens (met C. van Rijsinge) (1962)
• Om die ene wereld : hoe Noud en Geertje per m.s. "Oranje" via Engeland, Italië, Egypte, Ceylon, Thailand, Malakka, Australië, Nieuw-Zeeland, Tahiti, Panama en de Vereingde Staten in 120 dagen een 60.000 km lange reis om de wereld maakten (1962)
• Lees eens mee over geluiden en hoe ze ontstaan (met C. van Rijsinge) (1963)
• Lees eens mee over vuur en hoe het wordt gebruikt (met C. van Rijsinge) (1963)
• De hobbyclub (1966)
• O zit dat zo! 80 fantastische en verbazingwekkende natuurkundeproeven, die kinderen zelf kunnen doen met huishoudelijke spullen (1981)
• 101 verbazingwekkende natuurkundeproeven die je zelf kunt doen (1986)

Populair wetenschappelijk werk:

• Ons Schiphol (1948)
• Triomfen der techniek (1948)
• Het electron omspande de wereld : een boek van uitvindingen, ontdekkingen en ondernemingsgeest (1951)
• Het grote experimenteerboek voor jong en oud: 151 interessante proeven en knutselwerkjes (1954)
• Het grote knutselboek voor jong en oud: 75 knutselwerkjes (1957)
• Het boek van Artis
• De jaren '40-'45: een documentaire over bezet Nederland (met A.H. Paape en Han de Vries) (1961)
• Hop, hop, hop, hangt de socialisten op!: een documentaire over het opkomende socialisme in de jaren tachtig, ontleend aan Recht voor allen (1967)
• Vlucht KL-50: 1919-1969 : logboek van vijftig jaar vliegen, Koninklijke Luchtvaart Maatschappij (1969)
• Eene wandeling door den Bijenkorf : een caleidoscopische terugblik op het 'nieuws' en nieuwe van weleer (1970)
• Knotsgekke uitvindingen van de 19e eeuw (met Ilonka van Amstel) (1971)
• Ha dokter ho dokter: knotsgekke geneeskunde uit grootvaders tijd (1974)
• Leonard de Vries' Amsterdam: merkwaardigheden uit Amsterdams verleden (1975)
• Dank U, meneer Edison: het fascinerende verhaal van 100 jaar fonograaf en grammofoon (1977)
• De bliksem getemd: het fascinerende verhaal van 100 jaar elektrische gloeilamp (1979)
• Groot handwerkboek uit grootmoeders jeugd: ruim 100 handwerken van vroeger om nu zelf te maken ontleend aan de damesbladen (met Ilonka van Amstel en Margit Reij) (1979)
• Nederland 1857-1920, gezien door de stereoscoop (1989)

Jaarboeken:

• Het gebeurde in 1920 (met A.C. de Gooyer) (1984)
• Het gebeurde in 1921 (met A.C. de Gooyer) (1984)
• Het gebeurde in 1922 (met A.C. de Gooyer) (1984)
• Het gebeurde in 1923 (met A.C. de Gooyer) (1984)
• Het gebeurde in 1924 (met A.C. de Gooyer) (1984)
• Het gebeurde in 1925 (met A.C. de Gooyer) (1983)
• Het gebeurde in 1926 (met A.C. de Gooyer) (1983)
• Het gebeurde in 1927 (met A.C. de Gooyer) (1983)
• Het gebeurde in 1928 (met A.C. de Gooyer) (1983)
• Het gebeurde in 1929 (met A.C. de Gooyer) (1983)

Vertalingen/bewerkingen:

• Robert Brent, Het gouden boek van scheikunde proeven : hoe je thuis een laboratorium inricht : meer dan 200 eenvoudige proeven (ca. 1960)
• Herbert Pothorn, Het bonte jeugdboek in kleuren (1975)
• Tom Tit: vermakelijke natuurkunde in de huiskamer : 150 verbazingwekkende experimenten met huishoudelijke voorwerpen voor jong en oud (1978)
• Robert Brent, Eenvoudige scheikunde proeven : hoe je thuis een laboratorium inricht: meer dan 200 eenvoudige proeven (1980)
• Johannes Luiken en Caspaares Luiken, Het menselyk bedryf : vertoond, in 100 verbeeldingen van: ambachten, konsten, hanteeringen en bedryven; met versen (1984)
• De kleine print-bybel: waar in door verscheide afbeeldingen een meenigte van Bybelsche spreuken verklaart werden (1984)
• Imaginaire reizen (De Walcherse Robinson/Reis door het Apenland) (1988)
• Elisabeth Maria Post, Reinhart (1988)

Vertaald:
Werk van De Vries is vertaald in het Japans, Bulgaars, Grieks en Chinees.

• Victorian inventions (vertaling van 'Knotsgekke uitvindingen van de 19e eeuw' door Barthold Suermondt) (1971)
• 101 amazing experiments (1986)

Engelse uitgaven:

• Flowers of delight / culled by Leonard de Vries from the Osborne Collection of early children's books ; an agreeable garland of prose and poetry for the instruction and amusement of little masters and misses and their distinguished parents ; embellished with some 750 elegant woodcuts and engravings on wood and copper of which upwards of 1925 are neatly coloured ; selected with the greatest care from books for juvenile minds 1765 - 1830 (1965)
• Little Wide-Awake: an anthology from Victorian children's books and periodicals in the collection of Anne and Fernand G. Renier (1967)
• Victorian advertisements (text by James Laver) (1968)
• Panorama 1842-1865 : the world of the early Victorians as seen through the eyes of the Illustrated London News (1967)

Leonard de Vries schreef een inleiding voor:

• J.F.L. Müller, Letterkransje en Nommerkransje (1984)
• M. van Heijningen Bosch, Roosje Vlijtig: met een prentje bij ieder lesje (1984)
• Hiëronymus van Alphen, Proeve van kleine gedigten voor kinderen (1984)

Bloemlezingen:

• Bloempjes der vreugd' voor de lieve jeugd: bouquet van de mooijste verhaaltjes & de vrolijkste vaersjens voor jonge heeren & juffers en hunne brave ouders (1958)
• Wegwyzer voor minnaars en minnaaressen : of onderrichting tot het schryven en beantwoorden van allerlei zoorten van minne-brieven en hoe zich te gedraagen in veelderlei voorvallen en gelegenheden der vryery ten diensten van vryers, vrysters, weduwnaars, weduwen en alle die minnen (1960)
• Venus' lusthof (1964)
• Eros' lusthof: vertonende allerhande taferelen van de liefde en wellust ... dit alles tendienste van vrijers en vrijsters en allen die minnen (1965)
• Kleine bloempjes der vreugd: bouquet van de mooijste verhaaltjes en de vrolijkste versjens voor jonge heren & juffers en hunne brave ouders geplukt (1967)
• Liefdes lusthof : vertonende allerhande taferelen van de liefde en wellust ... dit alles ten dienste van vrijers en vrijsters en allen die minnen (1967)
• Lusthof der sexen: vertonende allerhande taferelen van de liefde en wellust ... dit alles ten dienste van vrijers en vrijsters en allen die minnen (1968)
• Mens, wat akelig! Griezelverhalen uit de oude doos ontleend aan de jaargangen 1867-1885 van The illustrated police-news, het meest gelezen blad van Victoriaans Engeland (1970)
• Advertentiën 1830-1930 (met Ilonka van Amstel) (1971)
• Het Leven: een fascinerende selectie uit de jaargangen 1906-1940 (1972)
• Panorama. Een fascinerende selectie uit de jaargangen 1913-1973 (1972)
• De dolle entree van automobiel en velocipee: het interessantste en boeiendste, beste, leukste en merkwaardigste uit het blad 'De kampioen' van de A.N.W.B., 1883 - 1908, t.g.v. het 90-jarig bestaan van de Algemene Nederlandse Wielrijders Bond op 1 juli 1973 voor UEdele per Gazelle 'Impala' bijeengefietst (1973)
• De Lach: een fascinerende selectie uit de jaargangen 1924-1972 (1973)
• Volk en vaderland, Fotonieuws, Storm SS, De Zwarte soldaat, Het Werkende volk: een fascinerende selectie uit de jaargangen, 1933-1945 (1973)
• (De Londense) Vrij Nederland: een fascinerende selectie uit de jaargangen 1940-1945 (1973)
• Humoristisch album van den 19den eeuw: een selectie uit de jaargangen 1860-1870 van het in Rotterdam verschenen tijdschrift "Humoristisch Album" (1973)
• Leonidas-prijscourant 1913: verkorte heruitgave in facsimile uit de collectie van Jan Koopmans (1973)
• Ons Amsterdam: een fascinerende selectie uit de jaargangen vanaf 1949 (1974)
• Het prentenboek van Tante Pau en het mooiste en leukste uit andere oude prentenboeken (met Ilonka van Amstel) (1974)
• De notenkraker: een fascinerende selectie uit de jaargangen 1907-1936 (1974)
• Weekblad Libelle: een fascinerende selectie uit de jaargangen 1934-1974 (1974)
• De Wervelwind, de Vliegende Hollander en andere uit de lucht verspreide vlugschriften: een fascinerende selectie uit de oorlogsjaren 1940-1945 (met Jan de Groot) (1974)
• Nederlands familiealbum (samengesteld uit de vele duizenden oude familiefoto's die door de lezerskring van het weekblad Libelle werden ingestuurd) (1975)
• De Winkel van Sinkel: het mooiste en interessantste uit oude prijscouranten (met Ilonka van Amstel) (1976)
• Venus' lusthof (met Ilonka van Amstel) (1977)
• Voor de kinderkamer: mooie verhaaltjes, versjes en plaatjes uit Oma's jeugd (met Ilonka de Vries) (1978)
• Uit Het Leven gegrepen: een aangrijpend tijdsbeeld van de jaren 1906-1920 ontleend aan het tijdschrift Het Leven (1978)
• Waar gebeurd!: sentiment en sensatie uit de oude doos : ontleend aan The Days doings (1979)
• Voor 't jonge volkje: uit de jaargangen 1880-1900 van het gelijknamige kindertijdschrift (met Ilonka de Vries) (1980)
• Groot prentenboek uit grootmoeders jeugd (1984)
• Bloempjes der vreugd' voor de lieve jeugd : bouquet van de mooijste verhaaltjes & de vrolijkste vaersjens voor jonge heeren & juffers en hunne brave ouders (bloemlezing uit 'Bloempjes der vreugd') (1984)
• Het beste van Albert Hahn (1984)
• Het mooiste van Rie Cramer (1984)
• De exotische kunst van Maria Sybilla Merian (1984)
• Verrukkelijke prentbriefkaarten (1984)
• De gedichten van den Schoolmeester (1984)
• Eros' lusthof : de spiegel der vrijerij en minnekunst vertonende allerhande taferelen van de liefde en wellust, de galante avonturen van een lichtmis, dichtluimen van wijlen de zeer erotische heer P. Boddaert, nauwgezette beschrijvingen van 't Amsterdamse Hoerdom, L'Escole des Filles of de school voor jonge dochters waarin geleerd wordt de kunst der vrijerij, hoe jongelingen te beveiligen tegen de ontucht enz. enz. enz. : dit alles ten dienste van vrijers en vrijsters en allen die minnen uit het rijk van Venus en Cupido (1984)
• Zo puur in de natuur: naturisme toen en nu: de geschiedenis en ideologie van het naturisme en de beste publicaties hierover ontleend aan de tijdschriften "Zonnewijzer" en "Naturisme" (1987)
• A treasury of illustrated children's books : early nineteenth-century classics from the Osborne Collection (1989)

'Gebloemleesd

Proza:

• 4 verhalen in 'Margriet Groot Vakantieboek (7e deel)', (z.j.)

Tijdschriften:

• Zijn vader plaatste een artikel over televisie (een schoolopstel waar hij een 4 voor had gekregen!) van Leonard de Vries in 'Doe Mee', de jeugdkrant van het 'Handelsblad'. Daarna schreef hij (hij was dus nog scholier) als 'Radio-oom' een technische rubriek voor dit blad (hij nam in feite de rubriek over van zijn vader).
• Tijdens de succesvolle periode van hobbyclubs gaf De Vries ook een blad 'Hobbyclub' uit.

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• 'Houzee kameraad!': een documentaire over de NSB (samengest. door J. Aarse en B. Marinus, naar een idee van Leonard de Vries) (1967)
• Een hoofdstuk over Leonard de Vries in 'Bekend en onbekend. Een aantal biografieën van bekende en onbekende auteurs van jeugdboeken' (2007) van Marjan Schuddeboom.

Literaire prijzen:

• 'Het prentenboek van Tanta Pau' was boek van de maand in 1974.

Opmerkingen:

• Leonard de Vries was van joodse afkomst.
• Hij werd geboren in Nederlands-Indië, waar zijn vader journalist was en zijn moeder secretaresse.
• Als hij twee jaar is, verhuist het gezin naar Nederland, waar zijn vader redacteur-verslaggever wordt op de stadsredactie van het Algemeen Handelsblad. Als reden voor de verhuizing wordt ook gegeven dat zijn moeder veel last had van malaria. Het gezin gaat in Amsterdam wonen.
• Leonard ging naar het gymnasium. Omdat hij dikke onvoldoendes haalde voor Grieks stapte hij over naar de HBS. In 1939 deed hij examen op de 5-jarige HBS. Hierna werd hij toegelaten tot de opleiding chemisch laborant bij Shell.
• Zijn debuut 'Jongensradioboek' kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog uit en dankzij dit boek konden veel mensen illegaal een ontvanger in elkaar zetten.
• Tijdens de Tweede Wereldoorlog zat Leonard de Vries ondergedoken in Brabant. Zijn ouders werden in Sobibor vergast.
• Naar aanleiding van zijn 'Hobbyclub-boeken' werden in Nederland veel van zulke hobbyclubs opgericht. In de jaren vijftig en zestig hadden deze hobbyclubs een eigen maandblad. De hobbyclub in Dordrecht bleef twintig jaar bestaan.
• Hij woonde de laatste jaren aan de Prinsengracht in Amsterdam.
• Zelf vond hij 'Chaweriem' zijn meeste geslaagde boek.

Anderen over Leonard de Vries:

• Er is vrijwel geen boekenkast in ons land te vinden of er is wel een plekje ingeruimd voor een van zijn boeken; er is op markten bijna geen tweedehands boekenkraam of er ligt een werk van zijn hand. Zijn invloed op de opvoeding van vele Nederlanders is te vergelijken met de resultaten die aan onderwijs toegeschreven worden. (F.J. Huiskamp, Boekenpost, nov./dec. 1999)
• Leonard werd er wel eens van beschuldigd, dat hij schaar en lijmpot hanteerde om goud binnen te halen. Niets is minder waar. Aan zo'n documentaire-boek gaat vaak maanden van snuffelwerk en lezen van materiaal vooraf. Er moet worden geselecteerd en de plaatjes gefotografeerd, waarna de lay-out wordt gemaakt. Vooral de selectie van gegevens is een heidens karwei. Je wilt eigenlijk al die gegevens in het boek zetten, maar dat kan natuurlijk niet.
  Met dit soort boeken schiep hij als het ware een tijdsbeeld van de gewone mens uit vroeger tijden. De lezer krijgt zodoende een idee vande maatschappij in al haar geledingen. (Marjan Schuddeboom, Bekend en onbekend. Een aantal biografieën van bekende en onbekende auteurs van jeugdboeken, blz. 217/218)

Mijn favoriete citaat:

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Leonard de Vries
• Wim Stuiver - interview Leonard de Vries
• Oude jeugdboeken - De hobbyclub
• DBNL - Leonard de Vries

Bronnen o.a.:

• Boekenpost (nov./dec. 1999)
• De Gelderlander (25-07-2002)
• Marjan Schuddeboom, Bekend en onbekend. Een aantal biografieën van bekende en onbekende auteurs van jeugdboeken (2007)