Ellen Warmond
Profiel
Achternaam: Warmond
Voornaam: Ellen
Geboren: 23-09-1930
Te: Rotterdam
Overleden: 28-06-2011
Te:
Pseudoniem(en): Ellen Warmond was het pseudoniem van Pieternella Cornelia van Yperen. Ze koos een pseudoniem omdat haar collega's op het handelskantoor het schrijven van gedichten 'maar een rare bezigheid' vonden.
| Voor tweedehands boeken |
Ook van Ellen Warmond |
| Raban Internet Antiquariaat |
Klik hier ! |
Werk
Poëzie
- Proeftuin (1953)
- Naar men zegt (1955)
- Weerszij van een wereld (1957)
- Warmte, een woonplaats (1961)
- Het struisvogelreservaat (1963)
- De huid als raakvlak (1964)
- Testbeeld voor koud klimaat (1966)
- Geen bloemen, geen bezoek (1968)
- Mens: een inventaris (verzamelbundel) (1969)
- De groeten aan andersdenkenden (1970)
- Leg je gezicht af. Zes ansichtkaarten met liefdesgedichten (met Remco Campert, Lizzy Sara May, Willem van
Toorn, Hans vlek, Charles B. Timmer) (1971)
- Saluutschot met knaldemper (1972)
- Uitzicht op inzicht (1974)
- Implosie (1976)
- Gesloten spiegels (1979)
- Tegenspeler tijd (keuze uit de gedichten) (1979)
- Ordening (1981)
- Vragen stellen aan de stilte (1984)
- Vluchtstroken van de taal (1988)
- Persoonsbewijs voor inwoner (1991)
- Poëzie (bibliofiel, 50 ex.) (1993)
- Kaalslag (1999)
Voor kinderen:
Proza
- Paspoort voor niemandsland (1961)
- Eeuwig duurt het langst (verhalen) (1961)
- Van kwaad tot erger (verhalen) (1968)
Vertalingen/bewerkingen
- Shirley Jackson, Bramen met arsenicum (1963)
- Ed Leander, Zie je me goed? (1973)
Vertaald
- Werk van Ellen Warmond in 'Tärningskastet 12' (vertaald
in het Zweeds door Lasse Söderberg) (1985)
- Werk van Ellen Warmond in 'Helan xiandai shixuan' (Chinese vertaling van moderne Nederlandse poëzie van diverse dichters) (1988)
Ellen Warmond was medesamensteller van
- A. Roland Holst. Schrijversprentenboek 1 (1958)
- S. Vestdijk. Schrijversprentenboek 2 (1958)
- J. Greshoff. Schrijversprentenboek 3 (1959)
- H. Marsman. Schrijversprentenboek 4 (1960)
- Menno ter Braak. Schrijversprentenboek 5 (1961)
- J. Slauerhoff. Schrijversprentenboek 6 (1961)
- Pierre Kemp. Schrijversprentenboek 7 (met anderen) (1961)
- Anna Blaman. Schrijversprentenboek 8 (met anderen) (1962)
- Louis Couperus. Schrijversprentenboek 9 (met anderen) (1963)
- Herman Heijermans. Schrijversprentenboek 11 (met anderen)
(1964)
- De beweging van vijftig. Schrijversprentenboek 10 (met anderen)
(1965)
- Herman Gorter. Schrijversprentenboek 12 (met anderen) (1966)
- E. du Perron. Schrijvers prentenboek 13 (met anderen) (1969)
Bloemlezingen
- De beweging van Vijftig (met Gerrit Borgers, Juriaan Schrofer,
Simon Vinkenoog) (1965)
- Voorkeur/ willekeur. Werk van 30 dichters met commentaar
(1972)
'Gebloemleesd'
Poëzie:
- 3 gedichten in 'Nieuwe griffels schone leien', samengesteld
door Paul Rodenko (1954)
- Werk van Ellen Warmond in 'De Stijgbeugel' (1954)
- 4 gedichten in 'Spiegel van de Nederlandse poëzie door
alle eeuwen 1940-1957', samengesteld door Victor E. van Vriesland
(1957)
- 1 gedicht: 'Nachtwandeling' in '1 pk. Honderd gedichten van
honderd dichters', verzameld door Hans van Straten (1958)
- 2 gedichten in 'Facetten der Nederlandse poëzie (van
Hensen tot Nooteboom)' samengesteld door Pierre H. Dubois, K.
Jonckheere en L. v.d. Waals (z.j.)
- 5 gedichten in 'Met andere woorden. Jonge dichters uit noord
en zuid', door René Gysen en Hans Sleutelaar (1960)
- 1 gedicht: 'Rekenen' in 'De Muze op school', Bijeengebracht
door W. van Beusekom (1961)
- 1 gedicht: 'Schipbreuk' in 'Klimatologisch, een verzameling gedichten naar thema' door G. Th. Rothuizen (1961)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in 'Dichters omnibus.
8e bloemlezing' (1961)
- 1 gedicht: 'Vallen en zweven' in 'Je leest het zó',
samengesteld door Hella S. Haasse en J. Bernlef (1961)
- 1 gedicht: 'Zo elke mens' in 'Literair akkoord 6' bijeengebracht
door Ad den Besten, C. Bittremieux, Sybren Polet en Jan Schepens
(1962)
- 1 gedicht: 'Nu' in 'Gastenboek van Singel 262' (1962)
- 1 gedicht: 'Haast je' in 'Gastenboek van Singel 262', met
nieuw werk van tweeënveertig Nederlandse auteurs (1963)
- 1 gedicht: 'Zingende' in 'De dichter en de muze', bijeengebracht door Anthonie Donker (1964)
- 1 gedicht: 'Winters' in 'Gastenboek van Singel 262. Nieuwe
verhalen en gedichten van veertig Nederlandse auteurs' (1964)
- 1 gedicht: 'In Vino Veritas (Of iets dat daarop lijkt)' in
'Om een bokaal vol wijn. Een bundel met 24 verzen van eigentijdse
dichters, uitgegeven bij het 125e wijnjaar van Robbers &
Van den Hoogen (1967)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in 'Liefde. In gedichten
en kleurenfoto's', keuze van de gedichten W. van Drimmelen (1968)
- 1 gedicht: 'Goeten uit Vietnam en omstreken (3)' in 'Dichtersomnibus,
16e bloemlezing' samengesteld door Ad den Besten (1969)
- 6 gedichten in 'Zo schrijven de auteurs van nu', samengesteld
door C.J.E. Dinaux (1969)
- 1 gedicht: 'Ode aan Bussum' in 'Literair akkoord 14' samengesteld
door Christine D'Haen, Wim Hazeu, Hubert van Herreweghen, Willem
G. van Maanen (1971)
- 4 gedichten in 'Lees eens een gedicht', samengesteld door T. van Deel (1971)
- 1 gedicht: 'Leider' in 'Dichters omnibus 18e bloemlezing',
samengesteld door Ad den Besten (1971)
- 1 gedicht: 'Zondagmiddag' in 'Goedemorgen, welterusten',
gedichten voor kinderen en andere volwassenen, gekozen door Kees
Fens (1975)
- 1 gedicht: 'Noemen' in 'Schrijven is blijven' (Singel 262)
(1976)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in: 'Het grote Nederlandse
verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten
en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad
Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
- 2 gedichten in 'Groot verzenboek voor al wie jong van hart
is', samengesteld door Karel Jonckheere (1978)
- 5 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie',
samengesteld door Hans Warren (1979)
- 5 gedichten in 'Veelzijdig, Werk van Nederlandse schrijfsters
na 1918', gekozen en ongeleid door Hella S. Haasse (1979)
- 1 gedicht: 'Literatuurhistorie' in 'De fiets', een bloemlezing door Wim J. Simons (1980)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in 'Zo diep heb ik van
u gedronken, gedichten over de liefde', gekozen door Jan van
der Vegt (1981)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in 'Is dit genoeg: een
stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh'
en Eddy van Vliet (1982)
- 1 gedicht: 'L'âge de raison' in '... en droomen in
het gras', samengesteld door Inez van Eijk (1985)
- 1 gedicht: 'Vanavond zag ik een man' in 'Dichterbij.
Gedichten voor 12+', samengesteld door Jan Heerze (1986)
- 1 gedicht: 'Changement de décor' in 'Gelezen worden
ze ontelbre malen. De bekendste gedichten uit de Nederlandse
literatuur', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1986)
- 1 gedicht: 'In tenminste twee mensen een welbehagen' in 'Dit
maakt ons ademloos bij haar geluid. De mooiste gedichten door
vrouwen geschreven', samengesteld door Maaike Meijer en Annettje
Dia Huizinga (1986)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in '68 dichters op weg
naar huis' (bulkboek 171), samengesteld door Patty Voorsmit (1987)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in Grote poëziebloemlezing
'Mij liet je leven', samenstelling Aldert Walrecht (1987)
- 1 gedicht: 'Taakomschrijving' in 'Ons poëtisch Dichtersland.
Nederlandse dichters kiezen hun eigen voorkeursgedicht', redactie
Ernst van Altena en Jan Veldhuizen (1988)
- 5 gedichten in 'Hier ligt Poot Hij is dood', samengesteld
door Robert-Henk Zuidinga (1990)
- 1 gedicht: 'Op het landje tussen de suikerbietjes' in 'Als
je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', samengesteld
door Tine van Buul en Bianca Stigter (1991)
- 1 gedicht op een prentbriefkaart in het mapje 'Zes dichters,
zes kunstenaars' (1991)
- 1 gedicht: 'Op R.C.' in 'Zonder vrienden kan ik niet. 101
liedteksten en gedichten over vriendschap', samenstelling Jan-Simon
Minkema & Henk van Zuiden (1992)
- 1 gedicht: 'Je bent' in 'Ik heb de liefde lief. De mooiste
liefdesgedichten uit de Nederlandse en Vlaamse poëzie',
samengesteld door Willem Wilmink (1993)
- 1 gedicht: 'Landschapje met taalresten' in 'Dichten over
dichten. Bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de 19de
& 20ste eeuw, samengesteld door Atte Jongstra en Arjan Peters
(1994)
- 2 gedichten in 'Geen dag zonder liefde. Honderd jaar Nederlandse
liefdespoëzie uit noord en zuid', samengesteld door Eddy
van Vliet (1994)
- 1 gedicht: 'Eerste en laatste' in: 'En al mijn levensdagen
stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste
eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995)
- 1 gedicht: 'Slaapwandelen' in 'Met gekleurde billen zou het
gelukkiger leven zijn', 250 onvergetelijke gedichten met zorg
verzameld door Jan van Coillie (1996)
- 1 gedicht: 'Poste restante' in 'k Heb wat verzen voor je meegebracht. Nederlandstalige gedichten' (1997)
- 2 gedichten in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over
leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige
poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef
Deleu (1999)
- 1 gedicht: 'Later en toch niet beter' in 'De 100 beste gedichten
van 1999', gekozen door Jozef Deleu (2000)
- 1 gedicht: 'Warmte, een woonplaats' in 'Het liefste gedicht.
De favoriete liefdesgedichten van Nederland en Vlaanderen', met
een inleiding van Gerrit Komrij (2001)
- 1 gedicht: 'Beperkte wijsheid' in 'Een tuinman is een dichter.
De 100 mooiste tuingedichten', samengesteld door Paul Geerts
(2002)
- 1 gedicht: 'Rotterdam mei 1940' in 'Een brief van jou, wel duizend brieven. Dichters voor Amnesty International', samengesteld door Daan Bronkhorst (2003)
- 1 gedicht: 'Nadagen' in 'Komrij's Nederlandse poëzie
van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld
door Gerrit Komrij (2004)
- 1 gedicht: 'Rotterdam mei 1940' in 'Vrede is eten met muziek.
Sporen van oorlog in de Nederlandse poëzie', samengesteld
door Hans Groenewegen (2005)
- 2 gedichten in 'Dagkalender van de poëzie 2012', samengesteld door Tjitske Jansen en Victor Schiferli (2011)
- 2 gedichten op 'Hier komt de poëzie ! Acht eeuwen Nederlandstalige poëzie gekozen en voorgelezen door Ramsey Nasr' (7 cd's, 2012)
Proza:
- 1 verhaal: 'Tussen twee vuren' in 'Kom op uw verhaal' (1970)
- 1 verhaal: 'Binnenstebuiten' in 'Brokkelpak. Een boek vol
verhalen, gedichten, puzzels, spelletjes en wetenswaardigheden',
samengesteld door T. van Deel (1972)
- 3 citaten in 'Groot Literair Citatenboek van Nederlandse
en Vlaamse auteurs uit de 19e en 20e eeuw', samengesteld door
Gerd de Ley (1981)
- 1 citaat in 'Prisma van de citaten' (1994): 'Taal zegt
niets of weinig / of in elk geval / toch minder / dan men denkt.'
- 1 verhaal: 'Medisch' in 'Het gaat steeds beter! Opbeurende verhalen voor alle kwalen', samengesteld door Nanda Meijnen en Jaap Voerman (1990)
Tonen
Tijdschriften
- Ellen Warmond debuteerde met drie gedichten in het eerste
nummer van 'Maatstaf' (april 1953).
- Ellen Warmond was redactrice van 'Gard Sivik'.
- Ellen Warmond publiceerde in 'De Nieuwe Stem', 'De Vlaamse
Gids', 'Mandril', 'Het Parool', 'Vrij Nederland', 'Haagsche Courant'.
Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)
- Een bijdrage van Truusje van de Kamp over Ellen Warmond:
'Scheppen in de luwte van de taal' in 'Schrijfsters in de jaren
vijftig', samengesteld door Margriet Prinssen en Lucie Th. Vermij
(1991)
- Een bijdrage over Ellen Warmond in 'Kritisch Lexicon van
de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Jan van der Vegt
(februari 1984/februari 2002)
- Trudy van Wijk, 'De huid vanzelfsprekend bewonen. Literair
existentialisme en mystiek bij Ellen Warmond' (proefschrift)
(2003)
- Uitgeverij Novelle gaf in 1993 een setje bierviltjes met
gedichten uit. Op één viltje stond het gedicht
'Wat anders?' van Ellen Warmond.
- In Tilburg ligt voor de ingang van Studio Schouwburg een
steen met het gedicht 'Poëzie' van Ellen Warmond.
Literaire prijzen
- Vara-prijsvraag 1952
- Reina Prinsen Geerligs-prijs 1953 voor 'Proeftuin'.
- Jan Campert-prijs 1961 voor 'Warmte, een woonplaats'.
- Artishock-prijs 1973 voor haar gehele oeuvre.
- Anna Bijns-prijs 1987 voor 'de vrouwelijke stem in de letteren'.
Ellen Warmond was lid van de jury voor:
- Poëzieprijs van de gemeente Amsterdam 1963
- P.C. Hooft-prijs 1967
- Reina Prinsen Geerligs-prijs 1968
Opmerkingen
- Ellen Warmond was de jongste in een gezin met vier kinderen.
Haar vader was vertegenwoordiger in de meubelindustrie.
- Als kind maakte Ellen Warmond het bombardement op Rotterdam
mee. Glasscherven en vlammen komen in haar werk terug en duiden
meestal paniek aan.
- Ellen Warmond volgde na de HBS (Hofstedestraat) vanaf 1946
een balletopleiding. Waarschijnlijk komt hier de grote rol die
spiegels in haar werk spelen vandaan.
- Ze danste enkele jaren bij het Rotterdams Ballet Ensemble.
Omdat ze hier niet voor betaald werd, werkte ze daarnaast als
secretaresse op een handelskantoor. In 1953 stopte ze met ballet.
- Ze werkte van 1955 tot 1983 bij het Nederlands Letterkundig
Museum in Den Haag. Ze was daar assistente van de hoofdconservator.
- Ellen Warmond woonde vanaf 1968 in Den Haag.
- Voor het Letterkundig Museum werkte ze mee aan diverse Schrijversprentenboeken.
- De gedichten van Ellen Warmond hebben veelal een pessimistische
ondertoon. Een terugkerend thema is de confrontatie van de mens
met de tijd, waardoor de mens eenzaamheid en angst ervaart.
- Ellen Warmond maakte vaak gebruik van personificatie.
- Ellen Warmond maakte in 1978 en 1980 reizen naar Nepal en
Sikkim in de Himalaya.
Anderen over Ellen Warmond
- Nog steeds schrijft zij gedichten die modern-conventioneel
van vorm zijn, vol gladde woordspelingen. Ik twijfel niet aan
de echtheid van de menselijke emotie die er achter ligt, maar
ik mis er vrijwel steeds de poëtische spanning in die ze
pretenderen. Ik vrees dat Ellen Warmond haar lezers vooral zal
vinden onder mensen die van de poëzie vooral niet meer verwachten
dan een oppervlakkige, handzame ontroering. Maar ten slotte wordt
ook daarmee in een behoefte voorzien. (A.N., NRC, 21-11-1964)
- Het thema van de intimiteit beheerst de gedichten die Ellen
Warmond heeft gebundeld in Gesloten spiegels. Vaak is
intimiteit bij haar de winst die toch nog uit verlies voortvloeit.
(Karel Soudijn, NRC, 27-07-1979)
- Die beeldspraak is een exponent van haar levensgevoel en
daarin schuilt het eigene van haar poëzie. Onder de dichters
van '50 behoort zij tot de enkelen die het zuiverst het existentialisme
en belangrijke existentiefilosofische begrippen als tijd en niets,
in poëzie hebben omgezet. Dat is de constante factor in
haar werk. (Jan van der Vegt, NRC, 30-05-1980)
- De ontwikkeling in de poëzie van Ellen Warmond is wel
eens treffend gekenschetst als een van kwetsbaarheid naar weerbaarheid.
(Maarten Doorman, VN, 15-10-1988)
- Wat overblijft is Ellen Warmonds sceptisch mensbeeld. De
mens is onder zijn kleren, zijn masker waarin hijzelf en anderen
trachten te geloven, slechts een doodsbang, ellendig en weerloos
dier: 'een haas waarop van alle kanten geschoten wordt.'
(Truusje van de Kamp, Schrijfsters in de jaren vijftig, blz.
207)
Mijn favoriete citaat
Verdriet kan een bloedige wond zijn
in spiegels; de huid die de wereld
ziet, is een beetje vervuild
daarom: het is allemaal
om te lachen, zullen we zeggen
als we zijn uitgehuild.
(Ellen Warmond, Leven, soms (fragment),
Het struisvogelreservaat, blz. 16)
Links
Bronnen o.a.
- Wie is die... Auteurs van Singel 262 (1966)
- Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
- Ik hou van jou. Drieënnegentig auteurs van Querido (1982)
- Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945
(februari 1984/februari 2002)
- Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
- Nederlandse literaire prijzen 1880-1985 (1986)
- Winkler Prins lexicon van de Nederlandse literatuur (1986)
- Vrouwenlexicon (1989)
- Schrijfsters in de jaren vijftig (1991)
- Prisma van de pseudoniemen (1992)
- Oosthoek lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
- Website van de Koninklijke Bibliotheek (mei 2009)
