Achternaam: Zetternam

Voornaam: Eugeen

Geboren: 04-04-1826

Te: Antwerpen

Overleden: 10-10-1855

Te: Antwerpen

Pseudoniem(en): Eugeen Zetternam was het pseudoniem van Joost Jozef Diricksens.

Werk:

Proza:

• Rowna (1845)
• Bernhart de Laat (1847)
• De tooverdoos (1847)
• Mynheer Luchtervelde. Waerheden uit onzen tyd (1848)
• Tantje Mortelmans (1850)
• Arnold de Droomer (1852)
• Simon Cokkermoes
• Volledige werken (2 delen) (1876)

Toneel:

• Margaretha van Constantinopel (1846)

Overig non-fictie:

• Iets over de Vlaemsche beschaving (1849)
• Het bestuer en de natie (1850)
• Burgerregt (1851)
• Handboek voor huis- en meubelschilders, vergulders enz. (1853)
• Hoe men schilder is (1855)
• Bedenkingen op de Nederlandsche schilderschool (1855)

Tijdschriften:

• Eugeen Zetternam was de stichter van het kunsttijdschrift 'De Vlaamsche School'.
• Eugeen Zetternam maakte met dokter Matthijsens plannen voor een wetenschappelijk tijdschrift. Het moest 'Wetenschappelijk Museum' gaan heten. Ze verzonden zelfs een prospectus, maar er is nooit een nummer van het tijdschrift verschenen.
• Eugeen Zetternam werkte mee aan 'De Broedermin', 'Het Taelverbond'.
  

Over Eugeen Zetternam:

• Maria Van Ackere-Doolaeghe, 'Ter nagedachtenis van Eugeen Zetternam, ten voordeele van Zetternams weduwe en weezen' (1857)
• F. Jos van den Branden, 'Eugeen Zetternam, volksschrijver 1826-1855' (1876)
• E. Callant, 'Een kunstenaarsleven' (1882)
• Een hoofdstuk: 'De handelsreiziger van de Vlaamse beweging Eugeen Zetternam (1826-1855)' in 'Wonderlijk Vlaenderen' (1994)

Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)

• 'Bloemen op een graf, Gedichten, uitgegeven tot bekostiging eener grafzuil ter nagedachtenis van Eugeen Zetternam' (1857)

Literaire prijzen:

• 'Mijnheer Luchtervelde' werd bekroond met het Gouden Eermetaal in den wedstrijd voor den Zedenroman, uitgeschreven door de Maatschappij van Vlaamsche letteroefening: De Taal is gansch het volk, te Gent (1848).

Opmerkingen:

• Zijn grootvader - Diricksens - had als wever goede zaken gedaan. Zijn vader kreeg een goede opvoeding en werd klerk bij de stadsontvanger en later kashouder.
• Toen Joos Jozef werd geboren, was zijn vader al overleden. De welgestelde familie raakte na dit overlijden in financiële moeilijkheden.
• Van zijn elfde tot zijn zestiende volgde hij avondlessen aan de Academie om zijn tekenaanleg te ontwikkelen.
• Op zijn achttiende werd hij verliefd op een vier jaar ouder weesmeisje. Zijn moeder wilde niets van deze verhouding weten. Het weesmeisje werd zwanger en op zijn twintigste werd Jos Jozef vader.
• Zijn moeder liet hem werk zoeken als huis- en meubelschilder in Gent. Hij ging op een zolderkamertje wonen en leed - als velen in die tijd - honger. Hij beschreef de periode in Gent in 'Bernhart de Laat' en 'Mynheer Luchtervelde, waerheden uit onzen tyd'.
• Hij ging terug naar Antwerpen, waar hij zich vestigde als kleine zelfstandige.
• Eugeen Zetternam leidde de verkiezingsactie toen Conscience zich in Antwerpen kandidaat had gesteld.
• Eugeen Zetternam stierf aan tuberculose.

Anderen over Eugeen Zetternam:

• Op 15 Juni 1852 verzond Eugeen Zetternam met doktor Matthijssens ook het prospectus van een maandblad, getiteld: Wetenschappelijk Museum, dat voor zending had de natuurkennissen te verspreiden en onze nijveraars op de hoogte te houden door de wetenschappen in Europa bereikt. Het luttel belang door onze toen nog ongevormde werkers in zoo nuttig eene uitgaaf gesteld, was de oorzaak dat zij niet tot stand kwam." (Volledige Werken, blz. XX, voetnoot 1)
• Hier hebben wy den doode
  Al weenend neêrgeleid.
  Nog is met geene zode
  Zyn grafterp overspreid;
  Nog 't rouwkleed niet versleten
  Waer ieder meê verscheen, -
  En is hij reeds vergeten?
  Ik sta hier gansch alleen ...
  (J. de Geyter, Op Zetternams graf, fragment)
• Een merkwaardige figuur in ons romantisch tijdperk is deze Eugeen Zetternam in elk geval. Onstuimig, driftig van aard baant hij nieuwe wegen op verschillende gebieden en onderscheidt zich telkens door zijn oorspronkelijkheid. Hij is te jong gestorven om ons toe te laten te oordelen of hij zoveel groots zou bereikt hebben als zijn jonge improvisaties lieten vermoeden. Alleszins verdient hij met Mijnheer Luchtervelde en Arnold de Droomer een plaats in onze letterkundige geschiedenis. Met zijn opstellen en zijn persoonlijke actie heeft hij bovendien zijn sporen verdiend in de strijd voor de Vlaamse bewustwording. (J. van den Broeck, Dietsche Warande en Belfort, 1952/5)

Mijn favoriete citaat:

Links:

• Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Eugeen Zetternam
• DBNL - Eugeen Zetternam
• DBNL - Mijnheer Luchtervelde

Bronnen o.a.:

• Dietsche Warande en Belfort (1952/5)
• Winkler Prins lexicon van de Nederlandse letterkunde (1986)
• Oosthoek Lexicon Nederlandse & Vlaamse literatuur (1996)
• Website Koninklijke Bibliotheek (april 2009)