Joost Zwagerman
Profiel
Achternaam: Zwagerman
Roepnaam: Joost
Voornaam: Johannes Jacobus Willebrordus
Geboren: 18-11-1963
Te: Alkmaar
Pseudoniem(en): In 1983 publiceerde hij het verhaal 'Charlotte' in 'Avenue' onder het pseudoniem J. Wagermaz..
| Voor tweedehands boeken | Ook van Joost Zwagerman |
| Raban Internet Antiquariaat | Klik hier ! |
Werk
Poëzie
- De stilte ontluisterd (bibliofiel, 35 ex.) (1986)
- Langs de doofpot (1987)
- Drie liefdesgedichten (bibliofiel, 35 ex.) (1987)
- De ziekte van jij (1988)
- De mooiste vrouw ter wereld (bibliofiel, 160 ex.) (1993)
- Plug-ins (2000)
- De nomade (met anderen) (bibliofiel, 140 ex.) (2000)
- Bekentenissen van de pseudomaan (2001)
- Opname (bibliofiel, 50 ex.) (2005)
- Roeshoofd hemelt (2005)
- Tot hier en zelfs verder: de vroege gedichten (2005)
- Ode aan De Hout (bibliofiel, 117 ex.) (2007)
- Beeld verplaatst (2010)
Proza
![]() |
![]() |
- De houdgreep (1986)
- Kroondomein (verhalen) (1987)
- Gimmick (1989)
- Vals licht (1991)
- De kus van Michael Jackson (verhalen) (1993)
- De buitenvrouw (1994)
- Tomaatsj (1996)
- Chaos en rumoer (1997)
- Het jongensmeisje (verhalen) (1998)
- Het begin: een zomerse episode (1999)
- De onderwaterkamer (1999)
- Schaduwtikkertje: een zomerse episode (2000)
- De schrijver. Een literaire estafette (met Harry Mulisch, Gerrit Komrij, Adriaan van Dis, Maarten 't Hart, Remco Campert, Marga Minco, Hugo Claus) (2000)
- Zes sterren (2002)
- Showing, not telling (nieuwjaarsgeschenk) (2004)
- Winnie en de onschuld (2006)
- Duel (boekenweekgeschenk 2010)
Brieven
- 1 brief: 'Brief aan Susan D.' in 'Cahier d'Amour', samenstelling Luc Coorevits (1994)
Overige non-fictie
- J. D. Salinger en de onwankelbare sympathie (met Willem van Toorn, 'Lane') (bibliofiel, 20 ex.) (1987)
- Collega's van god: portretten en polemieken (1993)
- In het wild: essays en kritieken (1996)
- Eenvoud! het geheim van de schrijver (1999)
- Pornotheek Arcadië (2000)
- Walhalla (2001)
- Landschap met klein vuil. Miniaturen en maskerades (2001)
- Het wilde westen: Nederland 2001-2003 (2003)
- Het vijfde seizoen (2003)
- Tussen droom en daad in Dubbelstad: Alkmaar in feit en fictie (lezing) (2004)
- Door eigen hand: zelfmoord en de nabestaanden (2005)
- Tegen de literaire quarantaine (Kellendonklezing) (2006)
- Perfect day en andere popverhalen (2006)
- Transito (2006)
- Hollands welvaren - Nederland 2004-2008 (2007)
- Hitler in de polder & Vrij van God (2009)
- Alles is gekleurd: Omzwervingen in de kunst (2011)
![]() |
![]() |
Joost Zwagerman schreef een inleiding voor
- Hans Warren, Geheim dagboek 1939-1940 (1993)
- Sooreh Hera , Adam & Ewald : zevendedagsgeliefden = seventh-day lovers (2008)
Vertalingen/bewerkingen
Vertaald:- 'Vals licht' werd in 1998 in het Hongaars vertaald.
- Werk van Zwagerman werd vertaald in het Frans en Japans.
- La chambre sous-marine (Franse vertaling van 'Vals licht' door Alain Van Crugten) (1994)
- Falsches Licht (Duitse vertaling van 'Vals licht' door Rolf Erdorf) (1995)
- Hamis fény (Hongaarse vertaling van 'Vals licht' door Varga Orsolya) (1998)
- Die Nebenfrau (Duitse vertaling van 'De buitenvrouw' door Rolf Erdorf) (2000)
- Kunstlicht (Duitse vertaling van 'Chaos en rumoer' door Martina den Hertog-Vogt) (2002)
- Gimmick! (Estse vertaling van 'Gimmick!' door Sirje Tooma) (2002)
- Werk van Joost Zwagerman in 'Zeleni volk in bakreni dan: antologija sodobne nizozemske kratke proze' (Slovenië) (2004)
- Onkel Siem und die Frauen (Duitse vertaling van 'Zes sterren' door Gregor Seferens) (2005)
- Sest hvezdicek (Tsjechische vertaling van 'Zes sterren' door Veronika Havlíková) (2005)
Bloemlezingen
Tijdschriften
- Van zijn negende tot zojn vijftiende jaar schreef Joost Zwagerman wekelijks één exemplaar van 'De Zwagergids', met persoonlijk nieuws en familienieuws.
- Vanaf 1984 publiceerde Joost Zwagerman met grote regelmaat poëzie, proza en artikelen in allerlei tijdschriften, o.a. 'Wildgroei', 'Bzzletin', 'De Revisor', 'Esquire', 'Tirade', 'Maatstaf', 'De Gids', 'Optima', 'Hollands Maandblad', 'Zanzibar', 'Primeur', 'Het Parool', 'Nieuwe Revu', 'NRC Handelsblad' en de 'Volkskrant'.
- In 1983 publiceerde hij het verhaal 'Charlotte' in 'Avenue' onder het pseudoniem J. Wagermaz.
- In 1985 werd hij medewerker van 'Vrij Nederland'. Hij schreef daarin voor de literaire bijlage.
- Joost Zwagerman werkte ook mee aan 'HP/De Tijd'.
- Van 1988 - 1990 was Joost Zwagerman redacteur van 'De Held'.
- Joost Zwagerman was redacteur van 'Payola'.
Radio/Televisie
- Ophef en vertier (presentatie) (VARA-radio)
- Barend & Van Dorp (wekelijks gast-beschouwer) (TV)
- Zomergasten (presentatie) (VPRO-televisie, augustus 2003)
- Joost Zwagerman is regelmatig te gast in 'De wereld draait door'.
Over Joost Zwagerman
- Een recensie van 'Kroondomein' door Arnold Heumakers in 'Een jaar boek. Overzicht van de Nederlandse en Vlaamse literatuur 1988', samengesteld door Aad Nuis (1988)
- Een bijdrage van Joost Zwagerman in 'Openbaringen. Zeventien jongedichters over het cruciale gedicht' (1989)
- Een bijdrage over Joost Zwagerman in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Arie Storm (februari 1993)
- Ruud A.J. Kraaijeveld, 'Joost Zwagerman, Gimmick!, Vals licht' (1994)
- Een interview met Joost Zwagerman in 'Met andere woorden' van Jacob Moerman (1995)
- Jef van de Sande, 'Joost Zwagerman, Vals licht' (1996)
- 'Documentatiemap populaire auteurs, Joost Zwagerman' (NBLC, 1998)
- Cor Gerritsma, 'Verslaving: 4 thematische uittreksels van Een dagje naar het strand van Heere Heeresma, Gimmick! van Joost Zwagerman, Hoffman's honger van Leon de Winter, Tox van Paul Mennes' (2000)
- Elik Lettinga, 'Standplaats Zwagerman' (2003)
- Een hoofdstuk over Joost Zwagerman in 'Maarten maakt vrienden' van Maarten Spanjer (2006)
- J.A. Dautzenberg (redactie), 'Beschouwingen over het werk van Remco Campert, Mensje van Keulen, Tomas Lieske, Doeschka Meijsing, Manon Uphoff, Joost Zwagerman' (2006)
- Pieter Steinz bespreekt 'Gimmick!' in 'Het web van de wereldliteratuur. Welke 100 boeken hebben de literaire X-factor?' (2007)
- 1 hoofdstuk: 'Een dagje naar het toneel' over 'Gimmick' in 'Hollands welvaren' van Joost Zwagerman (2007)
- Maarten Dessing , 'Gouden ganzenveer Joost Zwagerman 2008' (2008)
- 1 wandeling: 'Dubbelstad Alkmaar - Joost Zwagerman' in '52 wandelingen met schrijvers naar hun jeugd' van Ellie Brik (2009)
- Just Enschedé/Edwin Krijgsman, 'Joost Zwagerman: boekenweek-cv 2010' (2010)
- 1 interview met Joost Zwagerman: 'De hel die sonnet heet' in 'Ik deug alleen voor de poëzie. Dichters over dichten' van Ron Rijghard (2010)
- Een interview: 'Ik heb helemaal geen huizenhoge ambities' door Elsbeth Etty in 'Het moet pijnlijk blijven. De mooiste schrijversinterviews' samengesteld door Frénk van der Linden en Freddy van Thijn (2011)
Diversen: (Zonder een schijn van volledigheid)
- Op 20-06-1989 werd Paradiso voor één avond omgebouwd tot discotheek 'Gimmick'.
- 'Vals licht' werd in 1992 verfilmd door Theo van Gogh.
- 'De buitenvrouw' verscheen in 1995 als Grote letterboek.
- 'De houdgreep' van Joost Zwagerman verscheen in 1995 als Bulkboek 226.
- 'In het wild' verscheen in 1996 als Grote letterboek.
- In de 'top-100' van boeken die scholieren in 1997 op hun lijst zetten staat 'De buitenvrouw' op nummer 36. Op 4% van de lijsten komt het boek voor. 'Vals licht' staat op nummer 52 en komt op 3% van de lijsten voor.
- 'Vals licht' verscheen in 1997 als Grote letterboek.
- 'Vals licht' verscheen in 1997 in de Grote lijster-serie.
- 'Gimmick!' verscheen in 1998 als Penta-pocket.
- 'De buitenvrouw' verscheen in 1999 in de Grote lijster-serie.
- 'Chaos en rumoer' verscheen in 1999 als Grote letterboek.
- De volgende boeken verschenen als gesproken boek: 'De buitenvrouw', 'Chaos en rumoer', 'Gimmick!', 'De houdgreep', 'In het wild', 'Het jongensmeisje', 'Kroondomein', 'Tomaatsj', 'Vals licht', 'De ziekte van jij'.
- 'Het jongensmeisje' verscheen in 2001 in de Penta Pockets-reeks.
- Joost Zwagerman schreef een kerstverhaal met als titel 'Het kind en de soldaat' voor de NCRV radio. Het werd uitgezonden in december 2001.
- Tijdens de boekenweek 2002 kon men via internet een eigen bundel met liefdesgedichten samenstellen. Joost Zwagerman stond in de top 10 van meestgevraagde dichters op nummer 9.
- Joost Zwagerman noemt in 'Het beslissende boek' (2002) van Margot Dijkgraaf en Martijn Meijer het boek 'Madame Bovary' van Gustave Flaubert als het voor hem beslissende boek.
- 'Zes sterren' verscheen in 2003 als Grote letterboek.
- 1 verhaal: 'Showing, not telling' in 'Over talent gesproken: zeven interviews met betrokkenen' van Monika Jak (2003)
- 1 portret van Joost Zwagerman in '222 schrijvers. Literaire portretten' van Eddy en Tessa Posthuma de Boer (2005), met het citaat 'Ik praat eigenlijk nooit over mijn werk wanneer het niet voltooid is. Als je iets vertelt over nog niet voltooid werk. lijkt het net alsof je dat werk in kwestie verraadt. Uitspreken is in dit verband een vorm van kwijtraken.'
- Joost Zwagerman leest 5 gedichten op 'Ode aan de Nacht. het beste uit De Nacht van de Poëzie', samenstelling Anneke van Dijk en Koen Vergeer (4 CD's, 2005)
- 'Joost Zwagerman leest Gimmick!' (7 CD's, 2007)
- Joost Zwagerman noemt in 'Groeten van Rottumerplaat. Het beslissende album volgens 100 en enige schrijvers' (2008) 'This Year's Model' van Elvis Costello als het album dat hij mee zou nemen naar een onbewoond eiland.
Literaire prijzen
- 'Vals licht' werd in 1991 genomineerd voor de AKO literatuurprijs.
- 'De buitenvrouw' werd in 1994 genomineerd voor de AKO literatuurprijs.
- Paul Snoek Poëzieprijs 2007 voor 'Roeshoofd Hemelt'.
- 'Transito' werd genomineerd voor de AKO Literatuur Prijs 2007.
- Gouden ganzenveer 2008.
Joost Zwagerman was lid van de jury voor volgende prijzen:
- Audax-Columnistenprijs 1994.
- Busken Huet-prijs 2002.
- Gouden Ganzenveer 2009.
Opmerkingen
- De vader van Joost Zwagerman was leraar op een ZMLK-school. Zijn moeder werkte ook in het onderwijs.
- Hij werd (progressief) katholiek opgevoed.
- Joost Zwagerman volgde de middelbare school Noord-Kennemerland in Alkmaar (drie jaar VWO, daarna HAVO) en studeerde daarna aan een Pedagogische Academie (in Alkmaar en in Bergen).
- Joost Zwagerman debuteerde in 1986 met 'De houdgreep'.
- Van 1984 tot 1988 studeerde Joost Zwagerman Nederlandse taal- en letterkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Deze studie maakte hij niet af.
- Koost Zwagerman volgde een cursus creatief schrijven bij de auteur Oek de Jong.
- In de jaren tachtig is Joost Zwagerman actief in de dichtersgroep 'de Maximalen'. Hij fungeert vaak ls hun woordvoerder. Deze elf dichters (o.a. René Huigen, Pieter Boskma en Arthur lava) zetten zich af tegen 'de Vijftigers' en hun poëzie-opvatting. 'de Maximalen' willen de emotie terug in de poëzie en meer actie en dynamiek. Zij trekken met een aantal ludieke acties de aandacht.
- Joost Zwagerman debuteerde in 1986 met 'De houdgreep'.
- Joost Zwagerman beschrijft in zijn werk een verrotte en verloederde wereld, waarin zijn hoofdpersonen zich proberen staande te houden. Ze sluiten zich vaak van de (boze) wereld af en trekken zich terug in hun eigen (schijn)wereld.
- Zijn (tien jaar jongere) broer Alexander Zwagerman publiceerde de romans 'De heilige geest' (1995) en 'De weddenschap' (1996)
- Joost Zwagerman is getrouwd met Ariëlle. Ze kennen elkaar van school. In 1995 en 1997 werden de kinderen van Joost Zwagerman geboren.
- Samen met Ronald Giphart trok Joost Zwagerman in 1998 langs de theaters met de voorstelling 'Hamerliefde'.

Handtekening Joost Zwagerman
Anderen over Joost Zwagerman
- Of Joost Zwagerman ooit een schrijver van enig kaliber wordt, zal hij in de toekomst nog moeten bewijzen. Een fenomeen is hij inmiddels wel, meer in het bijzonder een media-fenomeen. (Yves van Kempen, De Groene Amsterdammer, 19-07-1989)
- De personages in het werk van Joost Zwagerman proberen hun onschuld te bewaren in en corrupte en verloederde wereld. Ze trachten zich voor de werkelijkheid af te sluiten door volledig in elkaar op te gaan; ze creëren een broze droomwereld waarin werkelijkheid en fictie met elkaar op gespannen voet staan. (Arie Storm, Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945, februari 1993)
- Het moet gezegd: Joost Zwagerman heeft een neus voor het inkapselen van actuele onderwerpen in de literatuur. Aan de hand van een overzichtelijk plot, vaak rondom een liefdesrelatie, tracht hij telkens een maatschappelijk verschijnsel een literaire meerwaarde te geven. (John Graat, Eindhovens Dagblad, 19-10-1994)
- Zijn essays zijn bijna altijd levendig en verrassend, juist doordat het hoge en het lage bij hem niet gescheiden worden. (Hans Warren, RD, 03-02-1996)
- Zwagerman is op zijn best als hij half ironisch, half filosofisch een fenomeen uit de mediawereld op de hak neemt. (Max Pam, HP/De Tijd, 23-02-2001)\
- Talent kun je Zwagerman niet ontzeggen. Hij kan beeldend schrijven. Hij kan schriftelijk én verbaal een intelligent, bevlogen en zelfs overtuigend betoog houden, zijn essays zijn altijd gestoeld op gedegen achtergrondkennis. Kortom: hij bekt goed, hij oogt ook nog eens beter dan de gemiddelde literator - alles wat de hedendaagse schrijver tot een mediafiguur (en dus al gauw een bestseller-auteur) maakt. (Jean-Pierre Geelen, Volkskrant, 02-08-2003)
- Zelfbenoemde canonnier. Ex-kakker van 'doorzonproza'. De kwalificatie is van Onderwijsminister Ronald Plaskerk, die mag wel oppassen: Zwagerman draagt zijn lange tenen losjes in de binnenzak en serveert traditioneel ijskoude wraakgerechten in ten minste zeven gangen. (Tom Kellerhuis & Jan Zandbergen, HP/De Tijd, 09-03-2007)
Mijn favoriete citaat
Op het Leidseplein spelen drie magere meisjes viool.
Op de Dam wordt een of ander grappig schaaktoernooi gehouden.
Simultaan schaken door een Hollandse grootmeester,
een man met dikke lippen en de haardracht van een vrouw van veertig.
(Joost Zwagerman, Gimmick!, blz. 185)
Links
- Raban Internet Antiquariaat - voor tweedehands boeken van Joost Zwagerman
- DBNL - Joost Zwagerman
- www.joostzwagerman.nl
- Boekverslag - De Buitenvrouw, Joost Zwagerman
- Klaas Koppe - Joost Zwagerman
- VPRO - Joost Zwagerman
- Koninklijke Bibliotheek - Joost Zwagerman
Bronnen o.a.
- Uittreksel top-100
- Prisma van de pseudoniemen (1992)
- Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 (februari 1993)
- Encarta '98 (1997)
- Documentatiemap populaire auteurs, Joost Zwagerman (1998)
- Website van de Koninklijke Bibliotheek (maart 2010)




