A.J. van der Aa

Profiel

Achternaam: van der Aa
Initialen: A.J.
Voornamen: Abraham Jacob
Geboren: 07-12-1792
Te: Amsterdam
Overleden: 21-03-1857
Te: Gporinchem

Pseudoniem(en): Voor zover mij bekend heeft A.J. van der Aa niet onder pseudoniem gepulbiceerd.

Voor tweedehands boeken	Ook van A.J. van der Aa
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Naar Boven

Werk

Poëzie

Rijmen, uitgesproken bij het openen der winteravond-vergaderingen in het departement Antwerpen der Maatschappij: Tot Nut van 't Algemeen (ca. 1827)
Liederen voor Neêrlands krijgslieden (1830)

Toneel

Het metalen kruis: oorspronkelijk vaderlandsch blijspel met zang (1832)

Naslagwerken

Nieuw biographisch, anthologisch en critisch woordenboek

Aardrijkskundig woordenboek van Noord-Braband (1832)
Algemeen aardrijks- en geschiedkundig woordenboek van de provincie Friesland (1833)
Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden (13 delen) (1839-1851)
Handbuch der holländischen Umgangssprache: zamenspraken in de Neder- en Hoogduitsche talen, voorafgegaan van eene verzameling der meest gebruikelijke woorden (1840)
Nieuw biographisch, anthologisch en critisch woordenboek van Nederlandsche dichters. Deel 1 (1844)
Nieuw biographisch, anthologisch en critisch woordenboek van Nederlandsche dichters. Deel 2 (1845)
Nieuw biographisch, anthologisch en critisch woordenboek van Nederlandsche dichters. Deel 3 (1846)
Biographisch woordenboek der Nederlanden, bevattende levensbeschrijvingen van zoodanige personen, die zich op eenigerlei wijze in ons vaderland hebben vermaard gemaakt (met anden) (21 delen) (1852-1878)
Beknopt aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden (1855)

Overig non-fictie

Hulde aan Neêrlands eer en Amstels glorie, den onverschrokken zeeman J. C. J. van Speyk (1831)
Levensschets van J. Ingenhousz (1835)
Herinneringen uit het gebied der geschiedenis betrekkelijk de Nederlanden (1835)
Nieuwe herinneringen uit het gebied der geschiedenis, betrekkelijk de Nederlanden (1837)
Geschied- en aardrijkskundige beschrijving van het koningrijk der Nederlanden en het Groothertogdom Luxemburg (1841)
Beknopte geschied- en aardrijkskundige beschrijving van het Koningrijk der Nederlanden en het Groothertogdom Luxemburg, benevens een kort overzigt van Nederlands bezittingen buiten Europa (1844)
Geschiedkundige beschrijving van de stad Breda en hare omstreken (1845)
Middelburg (Uit 'Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden, deel 7') (1846)
Nederlands Oost-Indië, of Beschrijving der Nederlandse bezittingen in Oost-Indië (4 delen) (1846)
Beschryving van Schiedam (1847)
Beschrijving van den Krimpenrewaard en den Lopikerwaard (1847)
Nederland: handboekje voor reizigers door ons vaderland (1849)
Wegwijzer in Amsterdam (1849)
De dankbare wees (uit 'Herinneringen uit het gebied der geschiedenis betrekkelijk de Nederlanden') (ca. 1850)
Beschrijving der stad Zwolle (ca. 1851)
Prospectus en proef eener uitvoerige en zeer goedkoope Aardrijks- en geschiedkundige beschrijving van Friesland, onder medewerking van eenige vaderlandsche geleerden, bijeengebragt door A.J. van der Aa, Lid der Maatschappij van Nederlandsche Letterkunde, Hoofdredacteur van het Aardijkskundig woordenboek der Nederlanden, enz. (1851)
Aardrijkskundige beschrijving van de stad Gorinchem, voor de scholen (1851)
Bilderdijk (Willem) (Overdruk uit: Biographisch woordenboek der Nederlanden ...) (1854)
Ons vaderland en zijne bewoners: beschrijving van de steden, dorpen en verdere merkwaardige plaatsen in Nederland en van de zeden en gewoonten, waardoor zich in sommige streken de bewoners onderscheiden (1857)
Zeeland (uit 'Ons Nederland en zijne bewoners') (1857)
Extract uit het Aardrijkskundig Woordenboek der Nederlanden (1858)
Frederik Willem Conrad en zijne werken (z.j.)
Dordrecht (overdruk uit 'Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden') (ca. 1969)
Gouda (overdruk uit 'Aardrijkskundig woordenboek der Nederlanden') (ca. 1969)

Voor kinderen

China en zijne bewoners, geschetst voor jonge lieden (1845)

Vertalingen/bewerkingen

Marc Antoine Madeleine Désaugiers, De heer Gier, of De bedrogen huismeester: blijspel met zang (1823)
Alexander Dumas, Lodewijk de veertiende en zijne tijdgenooten (afl. 1-3) (1846)
Lotgevallen van Willem Heenvliet, vooral ook op Borneo en Bali: voor jonge lieden bewerkt (1850)

Bloemlezingen

Tonen

Tijdschriften

A.J. van der Aa was redacteur van de 'Zuid- en Noord-Hollandsche Volksalmanak'.
Hij publiceerde in 'Letterlievend maandschrift', 'Belgische Muzen-Almanak', 'Vaderlandsche Letteroefeningen', 'Vriend des Vaderlands', 'Algemeene Konst- en Letterbode', 'Maria en Martha', 'Astrea', 'Globe', 'Jaarboek van de Maastschappij der Nederlandse Letterkunde', 'De Vlaamse School', 'De Navorscher'.

Over A.J. van der Aa

K.J.R. van Harderwijk, 'Levensberigt van Abraham Jacob van der Aa' in 'Handelingen van de Maatschappij der Nederlandsche letterkunde' (1857)
Catalogus der belangrijke boekverzameling meerendeels over geschiedenis en letterkunde, inzonderheid van Nederland, waarbij eene zelden zoo volledig voorkomende verzameling stedebeschrijvingen, voorts van vele werken over godgeleerdheid, taalkunde, enz. nagelaten door ... A. J. van der Aa ... . en der kleine uitmuntende verzameling van werken over geneeskunde ... nagelaten door ... R. Cnoop Koopmans : al hetwelk met een kleine verzameling prentwerken, verkocht zal worden den 2den Junij 1857 .. door Frederik Muller te Amsterdam (1857)

Diversen

'Historisch-geografisch woordenboek van Suriname' naar A. J. van der Aa, 1839-1851, bewerkt door René Janssen en Okke ten Hove, met medewerking van Wim Hoogbergen (1993)
'Herinneringen aan Zuid-Holland tussen Merwede, Lek en Hollandse IJssel', fotoarchief J. van Hoof, bijschriften ontleend aan A.J. van der Aa (1998)
Zijn 'Aardrijkskundig woordenboek' is hier te downloaden.
Zijn 'Biographisch Woordenboek' is online te raadplegen.

Naar Boven

Biografische opmerkingen

A.J. van der Aa was een zoon van de jurist en schrijver Pierre Jean Baptiste Charles van der Aa (1770-1812) en Francinca Adriana Bartha van Peene .
Hij groeide op in Nieuwer-Amstel (wat nu Amstelveen is). Zijn vader was daar gemeentesecretaris.
Hij ging naar een lagere school en daarna naar een kostschool in Alphen. Blijkbaar ging het daar niet goed, want hij kreeg vervolgens thuisonderwijs.
Hij ging naar de Latijnsche school, naar het seminarium in Lingen en werkte als leerling in een apotheek.
In 1810 ging hij medicijnen studeren in Leiden. Die studie stopte hij in 1812, omdat zijn vader overleed.
Hij moest in dienst en bij de marine. Het fregat waarop hij diende stond onder Frans bevel en werd overmeesterd door de Engelsen. Hij zat twee maanden 'krijgsgevangen' in Engeland.
Toen hij weer vrij kwam, sloot hij zich - in Engeland - aan bij de Prins van Oranje (die daar in ballingschap verbleef).
Hij werd tamboer bij de infanterie en nam deel aan de slag bij Waterloo, tegen Napoleon Bonaparte.
Van 1817 tot 1819 was hij boekhandelaar in Leuven. Daarna ging hij het onderwijs in.
Van 1825 tot 1830 was hij particulier secretaris van de Antwerpse auditeur-militair.
Tijdens de Belgische opstand vluchtte hij naar Breda, waar hij in 1839 in dienst kwam bij de gouverneur.
A.J. van der Aa trouwde op 30-08-1841 in Breda met Johanna Jacob Gastelaars. Ze kregen twee zoons en een dochter.
Vanaf 1841 woonde hij in Gorinchem.

Anderen over A.J. van der Aa

Het leven van den man, wiens naam aan het hoofd dezer bladzijde staat, en waarvan ik op vereerend verzoek van het bestuur onzer Maatschappij, een eenvoudig overzigt ga geven, was rijk aan afwisselingen, teleurstellingen en rampen; en te vergeefs zoekt de Biograaf naar een tweede voorbeeld in onze letterkundige geschiedenis, van iemand wiens leven zoo onrustig daarheen vlood en die daarbij nog de lust en opgewektheid bezat om, niet alleen een groot aantal, maar ook degelijke werken zamen te stellen. (K.J.R. van Harderwijk, Levensberigt van Abraham Jacob van der Aa, Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde, 1857)
Twee maanden later werd de bemanning uitgenoodigd om zich onder de vanen van den Prins van Oranje te plaatsen. Van der Aa was een der eersten, die zich daartoe aanbood, waarop hij als tamboer bij een korps Hollanders te Yarmouth werd ingelijfd. Met dit korps, later het 10de bataillon infanterie van linie, keerde hij in Maart 1814 naar het vaderland terug en werd weldra tot kadet bevorderd, woonde den slag bij Waterloo bij en nam in 1817, met het leger uit Frankrijk wederkeerende, wijl er geen vooruitzicht van bevordering was, zijn ontslag en werd boekhandelaar te Leuven. (K.J.R. van Harderwijk, Biographisch woordenboek der Nederlanden. Bijvoegsel, 1878)

Naar Boven