C.J.E. Dinaux
Profiel
Achternaam: Dinaux
Initialen: C.J.E.
Voornamen: Carel Jules Emile
Geboren: 13-11-1898
Te: Wageningen
Overleden: 25-06-1980
Te: Amsterdam
Pseudoniem(en): Voor zover mij bekend heeft C.J.E. Dinaux niet onder pseudoniem gepubliceerd.
| Voor tweedehands boeken | Ook van C.J.E. Dinaux |
| Raban Internet Antiquariaat | Klik hier ! |
Werk
Naslagwerken
- C.J.E. Dinaux werkte mee aan de ANSIE-encyclopedie.
- C.J.E. Dinaux werkte mee aan 'De Nederlandse en Vlaamse auteurs van middeleeuwen tot heden' (1985)
Overig non-fictie
- De grondwet. Met korte aantekeningen door Dr. G. Nolst Trenité en C.J.E. Dinaux (1939)
- Gegist bestek: benaderingen en ontmoetingen
- 1: Noord-Nederlandse auteurs (1958)
- 2: Zuid-Nederlandse auteurs (1961) - Weerklank, Noordnederlandse honneurs voor Zuidnederlandse auteurs (1965)
- Gegist bestek: benaderingen en ontmoetingen; deel 3: Auteurs van nu: met 24 schrijversportretten (1969)
- Herzien bestek: met dertig schrijversprotretten (1974)
- Ward Ruyslinck: biografie, bibliografie, beschouwingen (met anderen) (1974)
- Hubert Lampo: autobiografie, bibliografie, beschouwingen, foto's en documenten (met anderen) (1976)
- Levend verleden: literaire herinneringen (1981)
Vertalingen
- John Henry Mackay, De vrijheidzoeker. Psychologie eener ontwikkeling (met Henk Eikeboom) (1923)
- Thomas Mann, De Tooverberg (2 delen) (1927)
- Thomas Mann, Kinderleed (1928)
- Thomas Mann, Tristan (1929)
- Thomas Mann, Kinderen in verwarring en verdriet (heruitgave van 'Kinderleed') (1950)
- Thomas Mann, De verwisselde hoofden: een Indische legende (1950)
- Heinz Steguweit, De zwarte man (1951)
- Thomas Mann, Charlotte in Weimar (1955)
- Thomas Mann, De wet (1956)
- Erika Mann, Het laatste jaar van Thomas Mann (1956)
- Thomas Mann, De verkorene, De ontgoocheling, alsmede De klerenkast, Uur der beproeving en drie essays (1963)
C.J.E. Dinaux schreef een inleiding voor
- Marnix Gijsen, Het boek van Joachim van Babylon : hetwelk bevat het oprecht verhaal van zijn leven en dat van zijn beroemde huisvrouw Suzanne kort geleden ontdekt in de opgravingen van Nat-tah-Nam en voor het eerst zorgvuldig vertaald en uitgegeven door een liefhebber der oudheid (1959)
- Hella S. Haasse, Tweemaal Vestdijk: essays (1970)
- Heinrich Böll, Groepsfoto met dame (1979)
Bloemlezingen
Tijdschriften
- Vanaf 1946 schreef hij een wekelijkse column (toen 'kroniek') voor het 'Haarlems Dagblad'. Vanaf 1961 verscheen deze ook in de 'Provinciale Overijsselsche en Zwolsche Courant' en in het 'Utrechts Nieuwsblad'. Deze kronieken werden o.a. gebundeld in de diverse delen 'Gegist bestek'.
- C.J.E. Dinaux schreef kritieken voor 'Maatstaf', 'Komma',, 'Critisch Bulletin', 'Haarlems Dagblad', 'Utrechts Nieuwsblad', Overijsselsche Courant', Zwolsche Courant', 'De Groene Amsterdammer', 'Rekenschap', 'Het Boek van Nu', 'ons Erfdeel'.
- In 'Het Vaderland' schreef hij maandelijks over Duitse literatuur.
- C.J.E. Dinaux publiceerde in 'Raam', 'De Vlaamse Gids', 'De Gids', 'De Nieuwe Gids', 'Het Vaderland', 'Yang', 'Raam'.
Over C.J.E. Dinaux
- 1 hoofdstuk over: 'Carel Dinaux, criticus in Heerde' in 'Grondwerk' van Kees Helsloot' (1984)
- Pierre H. Dubois, 'Carel Jules Emile Dinaux, Ommen 13 november 1898 - Heerde 25 juni 1980' in 'Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde' (1985)
- Een bijdrage over C.J.E. Dinaux in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Tim Duyff (november 1993)
Diversen
- C.J.E. Dinaux werkte mee aan de literaire rubriek in het VARA-programma 'Boekenwijsheid'.
- C.J.E. Dinaux schreef een bijdrage voor 'Liber amicorum dr. Gerard Knuvelder aetate sua LXX', red. Fernand Bonneure (1972)
- Een portret (olieverf op doek) van C.J.E.Dinaux door Berthe Eldersheim, gemaakt in 1964, in 'Schrijversportretten', samengesteld door Sjoerd van Faassen, Pauline Bloemsma en Hester Quist (2010)
Literaire prijzen
- Bijzondere prijs van de Jan Campert-stichting 1964
- Prijs voor de Litteraire Kritiek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde 1968
C.J.E. Dinaux was lid van de jury voor
- Essayprijs van de gemeente Amsterdam 1959
- P.C. Hooftprijs 1961, 1963, 1967, 1969 en 1972
- Boekenmarkt-prijs 1961, 1965
- Prozaprijs van de gemeente Amsterdam 1962
- Anne Frank-prijs 1962
- Provinciale prijs voor schone kunsten Noord-Brabant 1966
- Prijs der Nederlandse Letteren 1968
- Prijs der literaire kritiek 1971
- Aanmoedigingsprijs letterkunde van de gemeente Apeldoorn 1972
Biografische opmerkingen
- C.J.E. Dinaux was criticus, essayist en vertaler.
- Als kind verhuisde hij van Ommen naar Heemstede, omdat zijn vader daar directeur van het postkantoor werd.
- C.J.E. Dinaux ging naar de de lagere schol en naar de HBS in Haarlem. Hij was een lastige leerling en bleef of school meerdere malen zitten. Hij kreeg aardrijkskunddeles van P.H. van Moerkoerken.
- Hij studeerde twee jaar (1919-1921) Chinees in Leiden. Later studeerde hij M.O.-Staatswetenschappen (wat een vrij willekeurige keuze was).
- Hij was van 1925 tot 1931 leraar M.O. staatswetenschappen in Enschede en Hengelo. Van 1931 tot 1956 was hij leraar in Haarlem.
- Hij trouwde op 04-08-1927 met Wilhelmina Agatha Swart. Zijn kregen twee kinderen. Zij scheidden op 16-06-1972.
- Hij trouwde op 17-07-1972 met Claudi van Dobbenburgh. Zij kregen geen kinderen.
- Zijn hart lag bij de literatuur en niet bij zijn werk In een interview in Vrij Nederland van 04-05-1968 zegt hij: 'De laatste jaren was ik zelfs zó sterk leraar-contre coeur dat ik nauwelijks mijn lesuren nog kon beginnen. Het was een soort dwangneurose - ik kon mijn kiezen niet meer van mekaar krijgen, scharrelde minutenlang door de klas en pas dan ging het weer, op mijn routine'. In 1956 wordt hij afgekeurd. Hij leefde van een klein pesioen en vulde dit aan met zijn schrijfwerk.
- Al tijdens zijn studie vertaalde Dinaux 'Der Zauberberg' van Thomas Mann. Tijdens de vertaling correspondeerde hij met Mann. In mei 1940 vernietigde Dinaux zo'n dertig brieven van Thomas Mann, uit angst dat ze belastend zouden zijn. Enkele brieven van na de oorlog heeft hij wel bewaard.
- De architect Oud was zijn zwager.
- C.J.E. was bevriend met Constant van Wessem.
- C.J.E. Dinaux was vanaf 01-03-1968 voorzitter van het P.E.N.-Centrum Nederland.
- Bij zijn zeventigste verjaardag werd Dinaux Ridder in de orde van Oranje-Nassau.
- C.J.E. Dinaux woonde in een boerderij in Heerde en de laatste jaren op Van Meurlsaan 1.
- C.J.E. Dinaux werd begraven in Heerde, begraafplaats Engelskamp, ingang Elburgerweg, grafnr. A 158.
Anderen over C.J.E. Dinaux
- Dinaux is een in ons land unieke criticus, niet alleen omdat hij veel en goed leest, en in kort bestek vaak verrassende karakteristieken van een auteur en zijn werk geeft, maar ook omdat hij met zoveel aandacht en intelligentie luistert naar de toon van het werk waarmee hij zich bezighoudt. (RD, 11-11-1968 - t.g.v. zijn zeventigste verjaardag)
- Ik haal deel I en II nog vaak uit de kast als ik iets wil naslaan over het werk van een bepaalde auteur, want Dinaux verstaat de kunst om over een roman of dichtwerk iets essentieels te zeggen. (G.W. Huygens, NRC, 26-07-1969)
- Carel Dinaux, de bij het 'grote publiek' weinig bekende, maar in literaire kringen hogelijk gewaardeerde, erudiete, super-highbrow ingestelde criticus. (Ab Visser in: Jeroen Brouwers, Zachtjes knetteren de letteren, blz. 105)
- Dat Carel Dinaux een groot deel van zijn leven leraar was, is niet zozeer van invloed geweest op de aard van zijn werk als wel op de omvang ervan. Deze maatschappelijke verplichting en een misschien al te grote zelfkritiek hebben hem lang van publiceren afgehouden. Te lang, vond hij zelf. Hij had sterk het gevoel 'te laat' te zijn. (Tim Duyff, Kritisch literatuur lexicon, november 1993)
Mijn favoriete citaat
Kunst verzedelijkt -
dat is in een tijd die met harde feiten 'de schoonheid om de schoonheid' achterhaald heeft
haar bestaansrecht, haar menselijke functie,
al zijn er bitter weinig schrijvers die zich een illusie maken
van de effectieve uitwerking van hun woord.
(C.J.E. Dinaux, Weerklank, blz. 126)
Bronnen o.a.
- Lexicon van de moderne Nederlandse literatuur (1978)
- Querido's letterkundige reisgids (1983)
- Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
- Hun laatste rustplaats (1985)
- Kritisch literatuur lexicon (november 1993)
- Website van de Koninklijke Bibliotheek (november 2025)
