Klik hier om te printen

Jan Kuijper

Profiel

Achternaam: Kuijper
Voornaam: Jan
Geboren: 30-12-1947
Te: Amsterdam

Pseudoniem(en): Voor zover mij bekend heeft Jan Kuijper niet onder pseudoniem gepubliceerd.

Voor tweedehands boeken	Ook van Jan Kuijper
Raban Internet Antiquariaat	Klik hier !

Werk

Poëzie

Tomben

Sonnetten (1973)
Ontmoetingen in het Vondelpark (bibliofiel, 25 ex.) (1975)
Taxistandplaats (1975)
Oogleden (bibliofiel, 50 ex.) (1977)
Jan Sluijters: drie achteruitzichten (bibliofiel) (1978)
Oogleden (1979)
Bijbelplaatsen (1983)
Bijbelbloemen (biobliofiel, 50 ex.) (1983)
Eens gegeven, blijft gegeven (bibliofiel, 25 ex.) (1984)
Twee sonnetten (bibliofiel, vouwblad, 30 ex.) (1985)
Het daghet intertekstueel (me Rein Bloem en C.O. Jellema) (bibliofiel, 25 ex.) (1985)
Tien gedichten voor Guus Sötemann (1985)
Tomben (1989)
De tombe van Hans Faverey (bibliofiel, 65 ex.) (1990)
De tombe van Hendrik de Vries (vouwbblad, 30 ex.) (1990)
Denkbeelden (1991)
Wendingen: sonnetten 1970-1990 (1992)
Barbarismen; sonnetten van Jan Kuijper (1994)
Langs het IJ: 25 aquarellen van Jacob Kuijper (bibliofiel, 3 ex.) (1996)
Albumblad voor F. Harmsen van Beek (vouwblad, bibliofiel, 125 ex.) (1998)
Albumbladen (bibliofiel, 85 ex.) (1999)
Toe-eigenen: sonnetten en denkbeelden (2001)
Xenogramman (bibliofiel, 69 ex.) (2008)
Ondoden (2013)
Aanmatigingen (bibliofiel 47 ex.) (2016)
Oorschelpen (2025)

Overig non-fictie

Antimetrieën

Het Vromen-effect. Over leven en werk van Leo Vroman. Schrijversprentenboek 29 (met anderen) (1990)
Geert van Istendael, Jan Kuijper en Bas Heijne, Kuik, Ouwens & De Jong: drie essays naar aanleiding van de Multatuliprijs, de Herman Gorterprijs en de Busken Huetprijs (1998)
Antimetrieën: verspreide opstellen (bibliofiel) (2024)

Vertalingen/bewerkingen

De jaguar

Michael Rosen, Pal me dan als je kan (1981)
Janosch, Ach, mijn lieve hazeboekje (1983)
Janosch, Een kanariepietevereboom, en Snoedelboedel vangt een haas (1985)
Janosch, De wedloop tussen de haas en de egel (1985)
Janosch, Jan met de muts en de reus Wirwar (1985)
Het daghet intertekstueel (herdichtingen door Rein Bloem, C.O. Jellema, Jan Kuijper) (bibliofiel, 25 ex.) (1986)
Janosch, Baas Korvers wil klein kipje kussen (1986)
William Steig, Dappere Dientje (1986)
Tony Ross, Willem en de wolf (1986)
A.H. Benjamin, De koningsvogel (1987)
Quentin Blake, Mevrouw Hermitage op rolletjes (1987)
William Steig, Job, de roestige spijker (1987)
Janosch, De krekel en de mol (1988)
Janosch, De oude man en de beer (1988)
Ulf Stark, De jaguar (1988)
William Steig, Dappere Dientje (1988)
Russell Hoban, Hoe Tom won van Kapitein Van Urk en zijn sportieve huurlingen (1988)
William Steig, Gorki zweeft (1989)
Russell Hoban, Monsters (1990)
William Steig, Shrek! (1990)
Anna Höglund, Nachtreis (1991)
Anna Höglund, Eerst was er het donker (1991)
William Steig, Mark mokt (1991)
Pija Lindenbaum, Het boek over Bodil (1992)
Anna Höglund, Waar ik niet geweest ben: de reizen van Stien Steenbreek (1992)
Nikolaus Heidelbach, Wat meisjes doen (1993)
Kristina Berge & Anna Höglund, Het mammaboek (1993)
Aidan Chambers, De tolbrug (met Rob Scholten) (1993)
Hanna Johansen, De fis (1996)
Kitty Crowther, Mijn vriend Jim (1996)
Carl Norac, De Grote Beer (1999)
Heinrich Hoffmann, Piet de smeerpoets, of Vrolijke verhalen met leuke platen (2000)
Wolf Erlbruch, Tien groene haringen... (2001)
Lewis Carroll, The hunting of the snark: an agony in eight fits = De jacht op de slaai: een agonie in acht schokken (2007)
Hadewijch, Liefdesliederen (2010)
Ondoden (2013)
Colloquium (bibliofiel, 5 ex.) (2013?)
Keats en Shelley, Gedichten 1829 (2014)
Rainer Maria Rilke, Boomgaarden: gevolgd door Walliser kwatrijnen (2016)
Sir Thomas More: treurspel in zeventien taferelen (2016)
Jane Austen, Overreding en overtuiging (2e druk, 2021)
Dominique Meens, Poir Jos (bibliofiel, 40 ex.) (2023)

Vertaald:

3 gedichten in James Holmes and William Jay Smith, Dutch interior: Postwar Poetry of the Netherlands and Flanders (vertaald door Jacob Lowland) (1984)
2 gedichten (van Milo de Angelis en van Silvia Bre) in '25e Poetry International / 6e Poetry on the road, Enschede 1994' (1994)

Jan Kuijper schfreef een nawoord/uitleiding voor

Zeesnede

Jac. van Looy, De wonderlijke avonturen vanz Zebedeus (1982)
Gerrit Kouwenaar, Volledig volmaakte oneetbare perzik (1989)
Dit is poëzie: 72 dichters van Querido met 104 gedichten (1990)
Johan Andreas dèr Mouw (Adwaita), Latere verzen (bibliofiel, 50 ex.) (1991)
B. Zwaal, Zeesnede: gedichten 1984-2019 (2019)

Bloemlezingen

Johan Andreas dèr Mouw, Mijn taalorkest: een ruime keuze uit 'Brahman' (2018)

'Gebloemleesd'

Poëzie:

1 gedicht: 'Ramp' in 'Brokkelpak. Een boek vol verhalen, gedichten, puzzels, spelletjes en wetenswaardigheden', samengesteld door T. van Deel (1972)
1 gedicht: 'Heerlijk schoollokaal' in 'Goedemorgen, welterusten', gedichten voor kinderen en andere volwassenen, gekozen door Kees Fens (1975)
1 verhaal: 'Pathé-Baby' in 'Schrijven is blijven' (Singel 262) (1976)
1 gedicht: 'Ontmoetingen in het Vondelpark' in: 'Het grote Nederlandse verhalenboek. Een bundel van de opmerkelijkste verhalen, gedichten en prenten uit de laatste 50 jaar' (red. Hella S. Haasse, Ad Petersen, Koos Postema en Willem van Toorn) (VARA, 1977)
4 gedichten in 'Lees nog eens een gedicht, gekozen door T. van Deel (1977)
1 (gesigneerd) gedicht: 'Jan Sluijters: drie achteruitzichten' in 'gedicht van de dag' (1978)
1 gedicht: 'Biezen mandje' in 'Gedichten 77: een keuze uit de tijdschriften', verzameld door Willy Spillebeen en Hubert van Herreweghen (1978)
3 gedichten in 'De spiegel van de Nederlandse poëzie', samengesteld door Hans Warren (1979)
1 gedicht: 'Onbekende' in 'HP, De generatie van zeventig, ongepubliceerd werk' (21-04-1979)
3 gedichten in 'Wie zegt dat ik na veertien regels zwijg? Bloemlezing uit Nederlandse sonnetten van 1966 tot 1980', samengesteld door Driek van Wissen (1980)
1 gedicht: 'Ramp' in 'De fiets', een bloemlezing door Wim J. Simons (1980)
3 gedichten in 'De Nederlandse poëzie van de 19de en 20ste eeuw in 1000 en enige gedichten, samengesteld door Gerrit Komrij (1980)
2 gedichten in 'Is dit genoeg: een stuk of wat gedichten (2 delen), samengesteld door C. Buddingh' en Eddy van Vliet (1982)
1 gedicht: 'Job 37:17' in 'Literair akkoord 25', redactie Graa Boomsma e.a. (1982)
2 gedichten in 'De Revisor 1974-1984. Bloemlezing' Bulkboek 138 (1983)
1 gedicht: 'Richteren 15 : 5' in 'Gedichten 83. Een keuze uit de tijdschriften', door Hubert van Herreweghen en Willy Spillebeen (1984)
3 gedichten in 'De 200 bekendste, mooiste, tederste, leukste sonnetten', samengesteld door Robert-Henk Zuidinga (1985)
1 gedicht: 'Stadskind' in 'Keizerin van Europa. Achtentwintig schrijvers en dichters van Querido over Amsterdam' (1986)
1 gedicht: 'Pathé-baby' in Grote poëziebloemlezing 'Mij liet je leven', samenstelling Aldert Walrecht (1987)
1 gedicht: 'Autoögen' in 'Gedichten 1987 - Een keuze uit de tijdschriften', redactie Hubert van Herreweghen en Willy Spillebeen (1987)
1 gedicht: 'De zerk van Pierre Kemp' in 'Ons poëtisch Dichtersland. Nederlandse dichters kiezen hun eigen voorkeursgedicht', redactie Ernst van Altena en Jan Veldhuizen (1988)
1 gedicht: 'Avondval' in 'Komplot voor een vijftiger', samengesteld door Eva Cossee en André Schwertz, t.g.v. de 50ste verjaardag van Redbad Fokkema (1988)
1 gedicht: 'In paradisum' in 'Bestijg de trein nooit zonder uw valies met dromen, gedichten, verhalen, columns vanaf 1829', samengesteld door W. Hansen (1989)
1 gedicht: 'De tombe van Hendrik de Vries' in 'Woorden in vrijheid. Nederlandse en Vlaamse dichters op Poetry International 1970-1990', samengesteld door Martin Mooij (1990)
1 gedicht: 'Ramp' in 'Als je goed om je heen kijkt zie je dat alles gekleurd is', samengesteld door Tine van Buul en Bianca Stigter (1991)
1 gedicht: 'Pathé-Baby' in 'De moeder. Een poëzie-bloemlezing', door Gerrit Komrij (1991)
1 gedicht: 'Een nieuwe wereld' in 'Meulenhoffs dagkalender 1993. Nederlandse poëzie. Dichters op reis', samengesteld door Hans Warren (1992)
Werk van Jan Kuijper in 'Met Nijhoff voor ogen', samenstelling Han Foppe (bibliofiel, 100 ex.) (1994)
1 gedicht: 'Prediker' in 'Dichten over dichten. Bloemlezing uit de Nederlandse poëzie van de 19de & 20ste eeuw, samengesteld door Atte Jongstra en Arjan Peters (1994)
1 gedicht in: 'Met Nijhoff voor ogen. Gedichten van Gerrit Achterberg, Cola Debrot, Anthonie Donker, Ida Gerhardt, Guillaume van der Graft, Jan Kal, Jan Kuijper, Gerrit Komrij, Adriaan Morriën (en) Ad Zuiderent' (bibliofiel, 100 ex.) (1994)
1 gedicht: 'Megalomaan' in 'Gedichten 1994. Een keuze uit de tijdschriften', samengesteld door Hubert van Herreweghen en Willy Spillebeen) (1994)
1 gedicht: 'De tombe van Stéphane Mallarmé' op een kwartetkaart in het Querido-kwartetspel 'Gesneden beelden Dichters, dichteressen en gedichten uit zeven eeuwen' (1994)
3 gedichten in: 'En al mijn levensdagen stonden in uw boek. Gedichten naar de Bijbel uit de twintigste eeuw', samengesteld door Huub Oosterhuis (1995)
1 gedicht: 'Pathé-baby' in 'Inkt & Bits. Over literatuur en technologie', Bulkboek 243 (1996)
1 gedicht: 'Van onder water' in 'Waterdruk: foto's en gedichten' (1998)
1 gedicht: 'Kleine wereld' in 'Groot verzenboek. Vijfhonderd gedichten over leven, liefde en dood. Een thematische bloemlezing uit de Nederlandstalige poëzie van de twintigste eeuw', samengesteld door Jozef Deleu (1999)
1 gedicht: 'Genesis 38:22' in 'De selectie van de eeuw. De 200 beste gedichten van Nederland en Vlaanderen', gekozen door Hugo Brems, Rob Schouten en Rogi Wieg (1999)
2 gedichten in 'Nog één keer door die hoge gang. De honderd mooiste schoolgedichten uit de Nederlandse literatuur', samengesteld door Hans Werkman (2000)
1 gedicht: 'Albumblad voor B. Zwaal' in 'De 100 beste gedichten van 2001', gekozen door Geert Buelens (2002)
1 gedicht: 'De tombe van P.C. Hooft' in 'Het laatste gedicht. Onsterfelijke gedichten uit Nederland en Vlaanderen', met een inleiding van Elsbeth Etty (2002)
4 gedichten in 'Komrij's Nederlandse poëzie van de 19de t/m de 21ste eeuw in 2000 en enige gedichten', verzameld door Gerrit Komrij (2004)
1 gedicht: 'Anders' in 'Het kleinste gedicht. De favoriete ultrakorte gedichten van Nederland en Vlaanderen', samengesteld doorToef Jaeger (2005)
1 gedicht: 'Pathé-Baby' in 'Moederlief. Gedichten voor en over moeders' (2006)
2 gedichten in 'Meulenhoffs dagkalender van de poëzie 2010', samengesteld door Tjitske Jansen en Victor Schiferli (2009)
1 gedicht: '... in de poort' in 'Dichter aan huis' (2009)
1 gedicht: 'Voor 5 december' in 'Sinterklaas. De mooiste sinterklaasgedichten uit de Nederlandstalige literatuur', samenstelling Jan de Bas en Arie Bijl (2009)
1 gedicht: 'De tombe van Maria Dermoût' in 'Poëziekalender 2014', samengesteld door Ester Naomi Perquin en Menno Hartman (2013)
1 gedicht: 'De tombe van Georg Büchner' in 'De 100 beste gedichten voor de VSB Poëzieprijs 2014', gekozen door Ahmed Aboutaleb (2014)

Proza:

1 bijdrage: 'Hun groot gebrek van val' in 'Hooft' (1981)
1 bijdrage '1934-1984' in 'Het Salamanderboek 1936-1984' (1984)
2 citaten in 'Leef-tijd, duizend één spreuken over ouder worden', verzameld door Karel Reestman (1995)
1 bijdrage: 'Poëzie is altijd een kwestie van sommigen - Over Ouwens, Kopland, Faverey. Kouwenaar, Vroman' in 'Het literair klimaat 1970-1985, redactie Tom van Deel, Nicolaas Matsier en Cyrille Offermans (1986)
1 citaat in 'Het grootste citatenboek ter wereld: 40.000 inspirerende citaten' verzameld door Gerd de Ley (2014)

Tijdschriften

Jan Kuijper publiceerde in 'Propria Cures', 'Raster', 'Soma', 'Spektator', 'De Gids', 'Tirade', 'Facsimile', 'Literatuur'.
Jan Kuijper was van 1984 tot 1993 redacteur van 'De Revisor'.

Over Jan Kuijper

De prullenmand heeft veel plezier aan mij

1 bladzijde over Jan Kuijper in 'Lezersmemorie. Vierentachtig auteurs met hun boeken bij Querido - gekiekt, belicht en in lijstjes gezet' (1977)
Een interview met Jan Kuijper in 'Bij het schrijven' van T. van Deel (1979)
Een bijdrage over Jan Kuijper in 'Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945' door Rein Bloem (september 1980)
Tom van Deel, een interview met Jan Kuijper in 'De Revisor 1974-1984. Bloemlezing' Bulkboek 138 (1983)
1 hoofdstuk: 'De surrealistische poëzievan Jan Kuijper' in 'Ongebaande wegen. Opstellen over literatuur' van Maarten van Buuren (1985)
Een hoofdstuk: 'De strik zal hem bij de verze vatten' over Jan Kuijper in 'De komma bij Krol' van T. van Deel (1986)
Guus Middag bespreekt twee gedichten van Jan Kuijper in 'Ik ben een napraatpapegaai' (1990)
3 privé-fotos met begeleidende tekst in 'De gevoelige plaat', redactie Lisa Kuitert en Mirjam Rotenstreich (1995)
Een hoofdstuk over Jan Kuijper in 'Vrolijk als een vergelijking' (2002) van Guus Middag.
Guus Middag schreef in zijn 'Rarewoordenboek' (2011) een beschouwing over de woorden 'Koolpikravenzwart' en 'Tohoe wa bohoe' n.a.v. gedichten van Jan Kuijper.
Carl De Strycker, 'Celan auseinandergeschrieben: Paul Celan in de Nederlandstalige poëzie' (2012)
1 hoofdstuk: 'Jan Kuijper - Sonnetten' door G.F.H. Raat in 'Lexicon van Literaire Werken' (december 2017)
1 hoofdstuk: 'Zoals alle beginnende dichters leed ik aan zelfoverschatting' in 'De prullenmand heeft veel plezier aan mij: schrijversportretten toen en nu' van Thomas Heerma van Voss (2025)

Diversen

Schrijvers tekeken zichzelf

Een zelfportret van Jan Kuijper in 'Schrijvers tekenen zichzelf' (1980). Een uitgave van 'De Revisor'.
Jan Kuijper noemt in 'Het favoriete personage' (1983) Goethe als zijn favoriete personage.
Een gedicht: 'Albumblad voor Elisabeth' in 'Uit liefde en ironie', Liber amoricum voor Elisabeth Eybers, redactie Hans Ester en Ernst Lindenberg (1990)
Jan Kuijper schreef het lemma 'engels' voor 'Het vergeetwoordenboek' (1994)
1 bijdrage 'De tombe van K.P. Kavafis' in 'De cycloop van Bewth' (1995)
Een portret (olieverf op doek) van Jan Kuijper door Jan Sluijters, gemaakt in 1950, in 'Schrijversportretten', samengesteld door Sjoerd van Faassen, Pauline Bloemsma en Hester Quist (2010)
1 bijdrage: 'Afgelopen zondag heb ik...' in 'Klein zwerk is vriendschap: in memoriam Tom van Deel' (2021)

Literaire prijzen

Herman Gorter-prijs 1980 voor 'Oogleden'
Jan Campert-prijs 1990 voor 'Tomben'
Filter Vertaalprijs 2011

Biografische opmerkingen

Zijn vader, Jacob Kuijper, was als hoogleraar vrije schilderkunst aan de Rijksakademie een belangrijke figuur in het Amsterdamse kunstleven. Zijn moeder, Lies Sluijters, maakte deel uit van de Nederlandse estafetteploeg die in 1944 een wereldrecord vestigde op de 4 x 200 meter hardlopen.
Zijn grootvader van moederskant was de beroemde schilder Jan Sluijters.
Jan Kuijper ging naar de lagere Montessorischool en daarma naar het Montessori Lyceum Amsterdam (gymnasium bèta). Hier was Rein Bloem zijn leraar Nederlands.
Jan Kuijper studeerde een halfjaar voor architect aan de Technische Hogeschool Delft. Daarna ging hij Nederlandse taal- en letterkunde studeren aan de Universiteit van Amsterdam. Hij rondde de studie niet af.
In 1975 werd hij redacteur bij Querido. Later was hij redacteur bij uitgeverij Athenaeum - Polak & Van Gennep.
Jan Kuijper trouwde met Cathy Hemmer. Zij kregen een dochter.
Jan Kuijper trouwde met Sandra van Dijk. Zij kregen twee dochters.
Jan Kuijper woonde in Amsterdam, o.a. lang aan het 's-Gravenhekje.
Hij schreef van 1970 tot 1989 uitsluitend sonnetten. Vanaf 1989 maakt hij 'denkbeelden'.

handtekening Jan Kuijper

handtekening Jan Kuijper

Anderen over Jan Kuijper

De authentieke toon, de afwezigheid van ijdele virtuositeit, nam ook haters van het sonnettenbakken voor de bescheiden dichter in. (Arjaan van Nimwegen, UN, 01-06-1979)
Kuijper verwerpt alles wat het sonnet aan inhoudelijke conventie heeft binnengehaald, keert vervolgens terug naar Petrarca, en begint opnieuw. Niet vanuit diens bij uitstek lyrische inhoud, maar vanuit diens perfectie van de vorm. Vanuit de ‘afgeronde poëtische mikrokosmos’ vanuit de techniek van de antithese. Zo construeert Jan Kuijper eerst sonnetten die scharnieren om de tegenstelling heden-verleden, vervolgens sonnetten over werkelijkheid-verbeelding. De toon deed soms denken aan die van J.A. dèr Mouw, de inhoud week af van alles wat op dit gebied bestond. In zijn derde bundel gaat hij nog verder: hij kiest een citaat uit de bijbel en schrijft daar een nieuwe context omheen. Dit dichten vanuit een citaat zet hij in zijn laatste twee bundels voort. Hij plukt uit de Nederlandse literatuur, en, in de laatste bundel, uit de buitenlandse literatuur. Hij breekt steeds radicaler met de historie van de sonnet-inhoud. (Tomas Lieske, Tirade356, februari 1995, blz. 90/91)
Het werk van Kuijper werd in de loop van de jaren steeds gecompliceerder. Een vergelijking van zijn sonnetten met die van Jan Kal is in dit opzicht leerzaam. Beide dichters werden geïnspireerd door andere dichters en door Bijbelcitaten, maar de verwerking loopt sterk uiteen. Kal laat zich door de logica van de nagevolgde tekst leiden, en levert zodoende goed gelijkende dichtersportretten en getrouwe Bijbelnavolgingen. Kuijper gaat sinds zijn derde bundel Bijbelplaatsen (1983), associatief te werk en veroorlooft zich als gevolg daarvan een volledige vrijheid tegenover andermans teksten. Hij had er bij de Bijbelteksten, verklaarde hij in een interview, zelfs ‘aardigheid in wanneer het een regel was die je volstrekt verkeerd kon lezen’. Ook de citaten van dichters in de daaropvolgende bundels probeerde hij ‘zoveel mogelijk uit hun verband’ te rukken. (Mario Molegraaf, Kritisch Lexicon van de moderne Nederlandstalige literatuur, november 2013).
Al vele jaren timmert de voormalige Revisor-dichter Jan Kuijper aan een even consistent als indrukwekkend oeuvre van klassieke makelij. Het bestaat vanaf Sonnetten (1973) tot aan de vorig jaar verschenen bundel Aanmatigingen (2016) uit een welluidend kralensnoer van virtuoos geschreven sonnetten. Op weinig uitzonderingen na, zijn ze alle bedoeld als eerbetoon aan overleden binnen- en buitenlandse vakgenoten (‘tomben’) of aan tijdgenoten die een loftuiting van zijn hand meer dan verdiend hebben (‘albumbladen’). In dat oeuvre komen ook niet minder dan drie Reynaertsonnetten voor, mooi gespreid in de tijd. (Yvan de Maesschalck, Tiecelijn. Jaarboek 10, blz. 229)
Kuijpers snor is inmiddels verdwenen. Van het krulhaar resteert weinig meer. Het is een formele man: jasje, overhemd, en hij spreekt op plechtige toon, met af en toe enorme pauzes tussen zijn zinnen. De woorden lijken van ver te komen, alsof Kuijper ze uitgebreid weegt voor hij ze uitspreekt, van alle kanten wil belichten. Soms weet ik niet of een antwoord al afgerond is of dat er nog zinnen komen. (Thomas Heerma van Voss, De prullenmand heeft veel plezier aan mij, blz. 40)

Mijn favoriete citaat

Vrolijk sprankelt de bron: hij is zo vrij
als ik, de dichter aan zijn boord. Ik schrijf
een van de ontelbare sonnetten op
die ver van de wereld hun dagverblijf
hebben. Waarom juist dit hier, vraag je aan mij?
Zachtjes, het is zo moe. Wees stil, 't is op.

(Jan Kuijper, Prediker 1:8, fragment, Revisor, 1983)

Bronnen o.a.

Kritisch Lexicon van de Nederlandstalige Literatuur na 1945 (september 1980)
Spectrum Nederlandstalige auteurs (1985)
Website van de Koninklijke Bibliotheek (augustus 2025)